KWALIFIKACJA MTL5 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 5.
Oblicz, ile powietrza należy dostarczyć do spalania 1 kg koksu, jeżeli współczynnik nadmiaru powietrza λ = 2, a teoretyczne zapotrzebowanie na powietrze Lt = 7,8 m3/kg.
Ilustracja przedstawia wzór matematyczny związany z procesem spalania w kontekście techniki hutniczej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Powietrze rzeczywiste potrzebne do spalania przy nadmiarze oblicza się z definicji: L = λ · Lt. Dla λ = 2 oraz Lt = 7,8 m3/kg otrzymujemy L = 2 · 7,8 = 15,6 m3 na 1 kg koksu. Pozostałe wartości wynikają z pominięcia λ lub błędnego działania.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano teoretyczne zapotrzebowanie na powietrze Lt = 7,8 m3/kg. Taka wartość dotyczy sytuacji stechiometrycznej, czyli gdy współczynnik nadmiaru powietrza wynosi λ = 1 (doprowadza się dokładnie tyle tlenu, ile wynika z reakcji spalania).

Jeżeli w praktyce doprowadza się nadmiar powietrza, opisuje go współczynnik λ. Definicja używana w typowych obliczeniach eksploatacyjnych jest prosta: ilość powietrza rzeczywiście doprowadzanego do spalania jest równa iloczynowi współczynnika nadmiaru i zapotrzebowania teoretycznego:

L = λ · Lt

Podstawienie danych:

λ = 2
Lt = 7,8 m3/kg
L = 2 · 7,8 = 15,6 m3/kg

Odpowiedź "15,6 m3" jest poprawna, bo odpowiada dokładnie podwojeniu ilości powietrza teoretycznego (λ=2 oznacza 100% nadmiaru względem stechiometrii).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "7,8 m3" to tylko Lt, czyli przypadek λ=1. To typowy błąd polegający na pominięciu informacji o nadmiarze powietrza.
  • "3,9 m3" wynika z błędnego dzielenia przez λ lub przyjęcia, że nadmiar "zmniejsza" zapotrzebowanie. Nadmiar powietrza zawsze zwiększa L w stosunku do Lt.
  • "19,5 m3" sugeruje użycie innego (niepodanego) współczynnika lub omyłkę rachunkową. Przy λ=2 wynik musi być dokładnie dwa razy większy od Lt.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź sens wyniku. Dla λ>1 ilość powietrza rzeczywistego musi być większa od Lt, a dla λ=2 powinna wyjść dokładnie dwukrotnie większa.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Współczynnik λ mówi, ile razy więcej powietrza doprowadzasz niż wynika ze stechiometrii. Dla λ=1 jest to ilość teoretyczna (dokładnie potrzebna do spalenia). Dla λ>1 doprowadzasz nadmiar, więc ilość powietrza rzeczywistego rośnie proporcjonalnie.
Stosuje się prostą zależność: L = λ · Lt. Najpierw upewnij się, że Lt podano na tę samą podstawę (np. na 1 kg paliwa). Potem wykonaj mnożenie i zachowaj jednostkę, np. m3/kg.
Bo λ jest mnożnikiem wprost. Jeśli λ=2, to doprowadzasz 200% powietrza teoretycznego: 100% potrzebne do spalenia oraz 100% jako nadmiar. Zatem L = 2 · Lt, bez dodatkowych korekt w tym typie zadania.
Lt to ilość powietrza potrzebna do całkowitego spalenia paliwa przy założeniu spalania stechiometrycznego (bez nadmiaru i bez niedoboru tlenu). W zadaniach egzaminacyjnych Lt jest zwykle podane w m3/kg i służy jako baza do obliczeń dla λ.
Najczęściej: pominięcie λ i pozostawienie Lt jako wyniku, wykonanie dzielenia zamiast mnożenia, zgubienie jednostki (m3/kg), albo brak sprawdzenia sensu (dla λ>1 wynik musi być większy niż Lt).
W typowym ujęciu tak: większa ilość powietrza oznacza więcej azotu i niewykorzystanego tlenu w spalinach, więc rośnie objętość gazów odlotowych. W praktyce wpływa to na bilans cieplny i sprawność, dlatego λ dobiera się kompromisowo.
Gdy trzeba zapewnić stabilne i całkowite spalanie mimo zmiennej jakości paliwa, mieszania i warunków pracy. Nadmiar powietrza zmniejsza ryzyko niedopału i CO, ale zbyt duży może obniżać temperaturę płomienia i pogarszać sprawność.
Porównaj z Lt: dla λ=1 wynik musi równać się Lt, dla λ>1 musi być większy, a dla λ<1 (niedobór) mniejszy. Dodatkowo przy prostym mnożeniu rząd wielkości powinien się zgadzać, bez "dziwnych" ułamków.
Bo w wielu obliczeniach spalania operuje się objętościami gazów (np. w warunkach odniesienia), a paliwo podaje się masowo. Stąd wygodny zapis: ile metrów sześciennych powietrza przypada na 1 kg paliwa.
Opanuj definicje: Lt (teoretyczne) i λ (nadmiar), a potem ćwicz szybkie zadania na przekształcenia: L=λ·Lt. Trenuj też kontrolę sensu wyniku i jednostek. To ogranicza błędy nawet przy stresie egzaminacyjnym.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Powietrze rzeczywiste potrzebne do spalania przy nadmiarze oblicza się z definicji: L = λ · Lt."

Materiały:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych: skrypty/rozdziały z obliczeń spalania w metalurgii i energetyce
  • Zadania rachunkowe z bilansów spalania (Lt, λ, skład spalin) z podręczników do termodynamiki technicznej
  • Notatki szkolne z działu: spalanie, powietrze teoretyczne i rzeczywiste, współczynnik nadmiaru powietrza

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego