KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2020 (test 2)

PYTANIE NR 23.
Oblicz ile ścieków dopłynie w ciągu doby do oczyszczalni przy założeniu, że do kanalizacji jest podłączonych 1000 mieszkańców. Do bilansu należy wliczyć także ścieki infiltracyjne.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi do obliczeń związanych z ilością ścieków dopływających do oczyszczalni.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dopływ dobowy do oczyszczalni wyznacza się jako sumę ścieków bytowych od liczby mieszkańców oraz dopływu infiltracyjnego.
Najpierw oblicza się ilość ścieków bytowych z przyjętego wskaźnika jednostkowego, następnie dodaje infiltrację i podaje wynik w m3/d.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z gospodarki wodno-ściekowej dobowy dopływ do oczyszczalni (w m3/d) najczęściej oblicza się jako bilans kilku składowych. Dla obszaru zamieszkałego podstawą jest dopływ ścieków bytowych zależny od liczby mieszkańców oraz przyjętej (lub podanej w materiale) jednostkowej ilości ścieków.

Kluczowy wymóg w tym pytaniu to doliczenie ścieków infiltracyjnych. Infiltracja oznacza dopływ wód do kanalizacji (np. przez nieszczelności), który zwiększa przepływ trafiający do oczyszczalni. W praktyce prowadzi to do większego obciążenia hydraulicznego, nawet gdy liczba mieszkańców się nie zmienia.

Poprawny tok rozumowania jest więc następujący:

  • wyznaczyć dobową ilość ścieków bytowych dla 1000 mieszkańców na podstawie wskaźnika jednostkowego (dane mogą być w tabeli/załączniku),
  • uwzględnić dopływ infiltracyjny zgodnie z przyjętym założeniem (np. jako wartość stała albo jako procent/udział),
  • zsumować obie składowe i podać wynik w m3/d, dbając o poprawne przeliczenie jednostek.

Odpowiedź "210,00 m3/d" odpowiada sytuacji, w której po dodaniu infiltracji do dopływu bytowego otrzymuje się właśnie taką wartość dobową. Pozostałe odpowiedzi są typowe dla błędów rachunkowych:

  • "170,00 m3/d" często wynika z pominięcia infiltracji lub zaniżenia jej udziału.
  • "127,50 m3/d" bywa skutkiem przyjęcia zbyt małego wskaźnika jednostkowego albo błędu w przeliczeniu jednostek (np. nieuwzględnienia, że 1000 dm3 = 1 m3).
  • "250,55 m3/d" może wynikać z podwójnego doliczenia infiltracji, błędnego zaokrąglania lub zastosowania niewłaściwego współczynnika.

Na egzaminie warto zawsze podkreślić w brudnopisie, co wchodzi do bilansu (bytowe + infiltracyjne) i pilnować jednostek na każdym etapie obliczeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ścieki infiltracyjne (dopływ obcy) to wody, które dostają się do kanalizacji przez nieszczelności, studzienki lub połączenia rur, mimo że nie powinny tam trafić. Zwiększają dopływ do oczyszczalni i mogą powodować przeciążenia hydrauliczne, zwłaszcza po opadach lub przy wysokim poziomie wód gruntowych.
Najczęściej liczy się go jako: liczba mieszkańców × jednostkowa ilość ścieków (np. w dm3/os·d), a następnie wynik przelicza się na m3/d. Jeśli w zadaniu trzeba doliczyć infiltrację, dodaje się ją jako osobną składową (stałą lub procentową) do dopływu bytowego.
Bo oczyszczalnia i sieć kanalizacyjna "widzą" całkowity dopływ, a nie tylko ścieki bytowe od mieszkańców. Infiltracja zwiększa przepływ, co wpływa na dobór urządzeń, zużycie energii i ryzyko przelewów. Pominięcie infiltracji zaniża wynik i prowadzi do błędnej oceny obciążenia hydraulicznego.
Wynik dobowego dopływu do oczyszczalni podaje się zwykle w m3/d. Dane jednostkowe dla mieszkańca bywają podawane w dm3/os·d (litry na osobę na dobę). Kluczowe jest przeliczenie: 1000 dm3 = 1 m3.
Zwykle potrzebujesz wskaźnika jednostkowego lub tabeli z założeniami (czasem jest to element ilustracji/załącznika). Bez tych danych da się co najwyżej opisać metodę, ale nie wyznaczyć jednoznacznej liczby. Na egzaminie sprawdź, czy wskaźniki nie są podane w treści, tabeli lub na rysunku.
Najczęstsze pomyłki to: pominięcie infiltracji mimo polecenia, zły dobór lub odczyt wskaźnika jednostkowego, błędne przeliczenie dm3 na m3, a także nieprawidłowe dodanie dopływów (np. potraktowanie infiltracji jako mnożnika zamiast dodatku). Pomaga zapis bilansu w jednym wierszu.
Zwykle rośnie przy wysokim poziomie wód gruntowych, w okresach intensywnych opadów (zwłaszcza w sieciach z wadami technicznymi) oraz w starych, nieszczelnych kanałach. W praktyce ocenia się ją na podstawie różnicy między dopływami a typowym zużyciem wody oraz obserwacji zmian przepływu w czasie.
Infiltracja to przenikanie wód do kanałów przez nieszczelności (często względnie "ciągłe" tło). Dopływ wód opadowych ma charakter bardziej gwałtowny i związany z deszczem, szczególnie w kanalizacji ogólnospławnej lub przy nielegalnych podłączeniach. W zadaniach egzaminacyjnych oba pojęcia mogą występować jako "dopływy obce".
Dopływ dobowy jest podstawą doboru przepustowości obiektów i urządzeń (np. pomp, komór, osadników) oraz do oceny rezerw hydraulicznych. Zbyt mało przyjęty dopływ grozi przeciążeniem i pogorszeniem efektu oczyszczania, a zbyt duży może zawyżać koszty inwestycji i eksploatacji.
Ćwicz schemat: (1) odczyt danych i wskaźników, (2) zapis bilansu składowych dopływu, (3) konsekwentne jednostki, (4) kontrola wyniku "czy ma sens" dla danej liczby mieszkańców. Warto trenować zadania z dodatkami: infiltracja, dopływy obce, współczynniki nierównomierności i proste przeliczenia.
info

Statystycznie 26% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Źródła:

  • Metcalf & Eddy (Tchobanoglous, Stensel i in.), "Wastewater Engineering: Treatment and Resource Recovery", 5th Edition, McGraw-Hill Education, 2014 (rozdziały dotyczące przepływów dopływających i obciążeń hydraulicznych).
  • PN-EN 752:2017-07, "Systemy kanalizacyjne na zewnątrz budynków" (zagadnienia dopływów obcych/infiltracji i funkcjonowania systemów kanalizacyjnych).

Materiały:

  • Podręczniki z inżynierii sanitarnej (kanalizacja i oczyszczanie ścieków) omawiające bilanse dopływu
  • Materiały dydaktyczne z obliczeń jednostkowych i przeliczeń jednostek w gospodarce wodno-ściekowej
  • Ćwiczenia rachunkowe: zadania z dopływem bytowym + infiltracyjnym dla różnych liczebności mieszkańców

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego