KWALIFIKACJA ROL5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 38.
Oblicz koszt jednostkowy oczyszczenia 1 tony żyta, jeżeli:
- miesięczne koszty stałe wynoszą: 10 000 zł,
- miesięczne koszty zmienne 5 000 zł,
- miesięczna wielkość produkcji 100 000 kg.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt całkowity miesięczny to 10 000 zł + 5 000 zł = 15 000 zł. Produkcja 100 000 kg = 100 t. Koszt jednostkowy na 1 t wynosi więc 15 000 zł / 100 t = 150 zł/t. Pozostałe odpowiedzi wynikają z pomylenia kosztu całkowitego z jednostkowym lub błędnego przeliczenia kg na t.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć koszt jednostkowy oczyszczenia 1 tony żyta, trzeba najpierw ustalić koszt całkowity w analizowanym okresie (miesiącu), a następnie podzielić go przez wielkość produkcji wyrażoną w tych samych jednostkach, w których ma być wynik.

1) Zsumuj koszty miesięczne
W zadaniu podano:

  • miesięczne koszty stałe: 10 000 zł
  • miesięczne koszty zmienne: 5 000 zł

Koszt całkowity miesięczny: 10 000 + 5 000 = 15 000 zł.

2) Przelicz produkcję na tony
Wielkość produkcji to 100 000 kg. Ponieważ 1 t = 1000 kg, to:

100 000 kg / 1000 = 100 t.

3) Oblicz koszt na 1 tonę
Koszt jednostkowy (średni) na 1 t:

15 000 zł / 100 t = 150 zł/t.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 15 000 zł – to koszt całkowity w miesiącu, a nie koszt przypadający na 1 tonę (brak podzielenia przez produkcję).
  • 150 000 zł – wartość nie wynika z żadnego poprawnego przeliczenia; zwykle jest efektem błędnych działań na jednostkach lub przypadkowego mnożenia.
  • 15 zł – taki wynik mógłby powstać, gdyby błędnie potraktować 100 000 kg jako 1000 t albo popełnić błąd o rząd wielkości przy zamianie kg na t.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy w pytaniu jest "na 1 t", "na 1 kg" lub "na 1 szt." i dopasuj jednostki w dzieleniu. Najczęstszy błąd w takich zadaniach to brak przeliczenia kg na t.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw policz koszt całkowity w okresie: koszty stałe + koszty zmienne. Potem przelicz produkcję na tony (dzieląc kg przez 1000) i podziel koszt całkowity przez liczbę ton. Wynik ma jednostkę zł/t.
Bo koszt jednostkowy (średni) ma uwzględniać pełny koszt wykonania usługi w danym miesiącu. Koszty stałe i zmienne razem tworzą koszt całkowity. Dzielenie tylko jednej części zaniża wynik i daje błędną kalkulację ceny.
To oznacza 100 000 kg / 1000 = 100 t. W zadaniu koszt ma być "na 1 tonę", więc trzeba pracować w tonach. Jeśli zostaniesz przy kg, łatwo o błąd rzędu wielkości w odpowiedzi.
Najczęściej: brak przeliczenia kg na t, pomylenie kosztu całkowitego z jednostkowym (wybranie samej sumy kosztów), pominięcie kosztów stałych lub zmiennych oraz błędne zaokrąglenia bez kontroli jednostek (zł/kg vs zł/t).
Nie. Koszt jednostkowy mówi, ile średnio kosztuje wykonanie usługi (np. zł/t). Cena to kwota, jaką pobierasz od klienta i zwykle zawiera marżę zysku oraz może uwzględniać ryzyko, sezonowość i konkurencję.
Sprawdź działanie: (zł) / (t) = zł/t. Jeśli dzielisz zł przez kg, dostajesz zł/kg, a to inna jednostka. Gdy pytanie jest o 1 tonę, najlepiej wcześniej zamienić kg na t, żeby końcowy wynik był od razu w zł/t.
Spada głównie wtedy, gdy część kosztów jest stała. Im większa produkcja, tym koszty stałe rozkładają się na większą liczbę ton. Koszty zmienne zwykle rosną z produkcją, ale koszt stały na tonę maleje.
Przykłady to: amortyzacja maszyn, czynsz, ubezpieczenia, część wynagrodzeń, opłaty stałe za energię lub serwis. Są ponoszone nawet wtedy, gdy w danym miesiącu oczyszczasz mniej surowca.
To koszty, które rosną wraz z ilością oczyszczanego zboża, np. energia zużyta podczas pracy urządzeń, materiały eksploatacyjne, część kosztów pracy rozliczana od ilości, ewentualne koszty transportu zależne od wolumenu.
Ćwicz schemat: (1) zsumuj koszty, (2) przelicz jednostki, (3) podziel przez wielkość produkcji, (4) sprawdź jednostkę wyniku. Warto robić krótką kontrolę sensu: jeśli koszt miesięczny to tysiące zł, to koszt na 1 t nie powinien być setkami tysięcy.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Koszt całkowity miesięczny to 10 000 zł + 5 000 zł = 15 000 zł. Produkcja 100 000 kg = 100 t."

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw rachunkowości/rachunkowości zarządczej (kalkulacja kosztów, koszt jednostkowy)
  • Materiały szkolne dla technika agrobiznesu: rachunek ekonomiczny w gospodarstwie i przedsiębiorstwie
  • Zadania treningowe z kalkulacji kosztów (koszty stałe/zmienne, próg rentowności, koszt jednostkowy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego