KWALIFIKACJA BUD13 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 35.
Oblicz objętość ław betonowych o wymiarach jak na zamieszczonym szczególe konstrukcji nawierzchni drogi pod krawężnikami ustawionymi po dwóch stronach jezdni drogi o długości 50 m.
Ilustracja przedstawia szczegół konstrukcji nawierzchni drogi, który jest częścią egzaminu zawodowego dla operatora maszyn i
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość ław betonowych liczy się jako pole przekroju ławy (z detalu konstrukcji) pomnożone przez długość odcinka. Ponieważ krawężniki są po dwóch stronach jezdni, wynik dla jednej strony należy przemnożyć razy 2. Dla wymiarów z rysunku i długości 50 m otrzymuje się 12,00 m3.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć objętość ław betonowych pod krawężniki, postępuje się jak w typowym obmiarze robót drogowych:

  1. Odczytaj z detalu (szczegółu konstrukcji) wymiary ławy betonowej w przekroju poprzecznym. Zwykle jest to szerokość i wysokość (lub suma prostych pól, jeśli przekrój jest stopniowany).
  2. Oblicz pole przekroju ławy w m2. Dla przekroju prostokątnego: pole = szerokość × wysokość. Jeśli przekrój składa się z kilku prostokątów, policz każde pole osobno i zsumuj.
  3. Przelicz jednostki na metry przed mnożeniem (np. 10 cm = 0,10 m). To najczęstsze źródło błędów w takich zadaniach.
  4. Policz objętość dla jednej ławy: objętość = pole przekroju × długość odcinka (50 m). Otrzymasz wynik w m3.
  5. Uwzględnij dwie strony jezdni: ponieważ krawężniki są ustawione po obu stronach, a więc i ławy występują podwójnie, objętość dla jednej strony mnożysz × 2.

Odpowiedź "12,00 m3" jest zgodna z tym algorytmem dla wymiarów przedstawionych na załączonym szczególe konstrukcji oraz długości 50 m.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne typowo w takich zadaniach?

  • "6,00 m3" zwykle odpowiada sytuacji, gdy obliczono objętość tylko dla jednej strony i pominięto drugą ławę (brak mnożenia × 2).
  • "0,60 m3" wskazuje na pomylenie jednostek lub skalę (np. użycie centymetrów jak metrów, albo potraktowanie pola przekroju jako objętości bez mnożenia przez długość).
  • "120,00 m3" bywa skutkiem błędu rzędu wielkości, najczęściej z powodu nieprawidłowego przeliczenia cm→m (np. 10 cm potraktowane jako 10 m) albo przypadkowego przemnożenia przez 10.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu sprawdź sensowność wyniku. Ławy pod krawężniki mają niewielki przekrój, więc na 50 m rzadko wychodzą setki m3. Kontrola rzędu wielkości często pozwala wyłapać błąd jednostek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw oblicz pole przekroju poprzecznego ławy z rysunku (po przeliczeniu wymiarów na metry). Potem użyj wzoru: V = P × L, gdzie P to pole w m², a L to długość w m. Wynik otrzymasz w m³.
Bo krawężniki są ustawione po obu stronach jezdni, a więc wykonuje się dwie ławy betonowe o tym samym przekroju i długości. Najczęstszy błąd to policzenie tylko jednej ławy. W praktyce oznacza to mnożenie objętości z jednej strony przez 2.
To detal/rysunek techniczny pokazujący warstwy i elementy konstrukcyjne (np. krawężnik i ławę). Wymiary ławy zwykle są podane na przekroju. Zadanie polega na odczytaniu tych wymiarów i wykonaniu obliczeń objętości betonu.
Wszystkie wymiary liniowe muszą być w metrach. Wtedy pole przekroju wyjdzie w m², a po pomnożeniu przez długość w metrach otrzymasz m³. Jeśli wymiary są w cm lub mm, koniecznie przelicz je przed mnożeniem.
Zrób kontrolę rzędu wielkości: ława pod krawężnik ma mały przekrój (zwykle ułamki m²). Dla długości 50 m objętość typowo jest liczona w kilku–kilkunastu m³, a nie w setkach. Gdy wychodzi 120 m³, prawdopodobny jest błąd jednostek.
Najczęściej: (1) pominięcie drugiej strony jezdni (brak ×2), (2) złe przeliczenie cm/mm na metry, (3) pomylenie pola przekroju z objętością, (4) odczyt wymiarów innego elementu detalu (np. krawężnika zamiast ławy).
Nie, jeśli pytanie dotyczy ław betonowych, to liczysz objętość betonu ławy, a nie prefabrykowanego krawężnika. Krawężnik jest osobnym elementem (zwykle liczonym w metrach bieżących lub sztukach), a ława w m³ betonu.
Odczytaj wartości z rysunku, a potem zamień je na metry: 1 cm = 0,01 m, 10 cm = 0,10 m. Dopiero po tej zamianie licz pole przekroju i objętość. Dzięki temu unikasz błędu 10× lub 100×, który całkowicie zmienia wynik w m³.
Stosuje się to zawsze, gdy element ma stały przekrój na długości odcinka, np. ławy pod krawężniki, niektóre warstwy konstrukcyjne, opory, podsypki o stałej grubości i szerokości. To podstawowa metoda przejścia z rysunku (przekrój) do kubatury (m³).
Ćwicz trzy rzeczy: (1) szybkie przeliczanie cm/mm na metry, (2) liczenie pól prostokątów i sum pól w przekroju złożonym, (3) nawyk sprawdzania, czy element występuje raz czy wielokrotnie (np. dwie strony). To daje największy przyrost punktów przy zadaniach obmiarowych.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Objętość ław betonowych liczy się jako pole przekroju ławy (z detalu konstrukcji) pomnożone przez długość odcinka."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Graniastosłup" – wzór na objętość (V = Pp × h): https://pl.wikipedia.org/wiki/Graniastos%C5%82up (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL), "Objętość" – definicja i jednostki (m³): https://pl.wikipedia.org/wiki/Obj%C4%99to%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-03-02)
  • Khan Academy (PL), "Objętość graniastosłupów" (materiał o obliczaniu objętości): https://pl.khanacademy.org/math/geometry/hs-geo-solids (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podstawy geometrii praktycznej: pole figury i objętość graniastosłupa
  • Materiały dydaktyczne z przedmiarowania/obmiarowania robót drogowych (ławy, krawężniki)
  • Ćwiczenia z czytania rysunków technicznych drogowych: przekroje i detale konstrukcyjne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego