KWALIFIKACJA BUD13 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 33.
Oblicz powierzchnię warstwy ścieralnej nawierzchni z betonu asfaltowego o grubości 4 cm zaprojektowanej na drodze zbiorczej jednojezdniowej o długości 500 m i szerokości każdego pasa ruchu 3,0 m.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Powierzchnię warstwy liczy się jak pole prostokąta: długość odcinka razy szerokość jezdni. Dla drogi jednojezdniowej przyjmuje się 2 pasy ruchu, więc szerokość jezdni to 2 · 3,0 m = 6,0 m. Pole: 500 m · 6,0 m = 3 000 m2. Grubość 4 cm dotyczy objętości, nie powierzchni.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba obliczyć powierzchnię warstwy ścieralnej na odcinku drogi. Powierzchnia to pole rzutu "z góry" i w najprostszym modelu ma kształt prostokąta.

Krok 1: ustal wymiary prostokąta.
Długość odcinka jest podana: 500 m.
Szerokość jednego pasa ruchu to 3,0 m. Dla drogi jednojezdniowej typowo rozpatruje się jezdnię z dwoma pasami (po jednym w każdym kierunku), więc szerokość jezdni wynosi 2 · 3,0 m = 6,0 m.

Krok 2: policz pole.
P = a · b = 500 m · 6,0 m = 3 000 m2.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • Wynik 1 500 m2 odpowiadałby sytuacji, gdyby policzyć tylko jeden pas: 500 m · 3,0 m. To częsty błąd, gdy nie uwzględni się, że jezdnia obejmuje dwa pasy ruchu.
  • Wynik 750 m2 nie wynika z poprawnego zestawienia danych (to np. efekt przypadkowego dzielenia przez 2 lub błędnej interpretacji szerokości).
  • Wynik 120 m2 jest wielkościowo nierealny dla odcinka 500 m; zwykle pojawia się po pomyleniu centymetrów z metrami lub po błędnym użyciu grubości warstwy.

Uwaga egzaminacyjna: grubość 4 cm jest potrzebna dopiero wtedy, gdy liczy się objętość mieszanki (m3) lub masę (Mg), a nie samą powierzchnię (m2). W zadaniach warto zawsze sprawdzić, o jaką wielkość fizyczną pytają: powierzchnia, objętość czy masa.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Traktujesz nawierzchnię jak prostokąt: powierzchnia = długość · szerokość. Najpierw ustal całkowitą szerokość jezdni (np. liczba pasów · szerokość pasa), a potem pomnóż przez długość odcinka. Wynik podaj w m2.
Grubość wpływa na objętość (m3) i masę materiału, a nie na powierzchnię (m2). Do powierzchni wystarczą wymiary "z góry": długość i szerokość. Grubość wykorzystuje się dopiero przy obliczaniu ilości mieszanki asfaltowej.
Warstwa ścieralna to wierzchnia warstwa nawierzchni, która bezpośrednio styka się z ruchem pojazdów. Ma zapewniać odpowiednią szorstkość, równość i odporność na zużycie oraz chronić niższe warstwy przed wpływem wody i obciążeń eksploatacyjnych.
Długość podaje się w metrach (m), a powierzchnię w metrach kwadratowych (m2). Prosta kontrola: jeśli mnożysz m · m, dostajesz m2. Gdy w zadaniu pojawiają się centymetry, najpierw zamień je na metry, jeśli liczysz objętość lub masę.
Najpierw ustalasz liczbę pasów, które mają być uwzględnione. Potem liczysz: szerokość jezdni = liczba pasów · szerokość pasa. W wielu zadaniach dla drogi jednojezdniowej przyjmuje się 2 pasy (po jednym na kierunek), ale w praktyce warto mieć to doprecyzowane.
Tak. Gdy masz powierzchnię w m2 i grubość w metrach, liczysz: objętość = powierzchnia · grubość. Przykładowo 4 cm to 0,04 m. To typowy krok w kosztorysach i planowaniu dostaw materiału na budowę drogi.
To częsty efekt policzenia tylko jednego pasa: 500 m · 3,0 m. Mechanizm błędu to nieuwzględnienie, że jezdnia ma zwykle więcej niż jeden pas. Pomaga zasada: przed mnożeniem zawsze zapisz pełny wzór z opisem wielkości (długość, całkowita szerokość), a nie pojedyncze liczby.
Zrób oszacowanie: 500 m to pół kilometra, a szerokość jezdni zwykle kilka metrów. Kilka metrów razy kilkaset metrów daje kilka tysięcy m2. Jeśli wychodzi kilkadziesiąt lub kilkaset m2, to sygnał, że pomylono jednostki albo pominięto część szerokości.
Najczęstsze to: traktowanie cm jak m (np. 4 cm bez zamiany na 0,04 m), zapominanie o m2 przy polu oraz mieszanie pojęć powierzchni i objętości. Dobra praktyka: zapisuj jednostkę przy każdym działaniu i sprawdź, czy na końcu wychodzi m2 albo m3, zależnie od pytania.
Ćwicz krótkie schematy: (1) narysuj prosty szkic, (2) wypisz dane i szukane, (3) dobierz wzór: pole albo objętość, (4) kontrola jednostek. Rozwiązuj zadania na powierzchnię jezdni, poboczy i warstw oraz na objętości kruszyw i mieszanek, bo te typy pojawiają się najczęściej.
info

Około 84% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Powierzchnię warstwy liczy się jak pole prostokąta: długość odcinka razy szerokość jezdni."

Źródła:

  • Encyclopedia Britannica – Rectangle (area concept), https://www.britannica.com/science/rectangle (dostęp: 2026-03-02)
  • Khan Academy – Area of rectangles (geometry basics), https://www.khanacademy.org/math/geometry/hs-geo-foundations/hs-geo-area/a/area-of-rectangles (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podstawy geometrii płaskiej: pola figur (prostokąt, trapez)
  • Ćwiczenia z przedmiarów/obmiarów robót drogowych (zadania na powierzchnię i objętość)
  • Materiały dydaktyczne z matematyki dla szkół branżowych (dział: pola i jednostki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego