Aby obliczyć objętość ław betonowych pod krawężnik, traktuje się je jak element liniowy o stałym przekroju (graniastosłup). Wtedy obowiązuje zależność:
V = A × L, gdzie V – objętość [m³], A – pole przekroju ławy [m²], L – długość ławy [m].
Krok 1: z rysunku przekroju wyznacz pole A. Jeśli przekrój jest złożony (np. część pod krawężnikiem + opór), najbezpieczniej rozbić go na proste figury (prostokąty, trójkąty) i zsumować pola. Kluczowe jest dopilnowanie jednostek: wymiary podane w cm lub mm trzeba zamienić na metry przed liczeniem pola.
Krok 2: określ długość L. W zadaniu podano długość odcinka drogi 200 m oraz informację, że ławy stanowią obustronne obramowanie. Oznacza to, że wykonuje się je po obu stronach konstrukcji nawierzchni, więc łączna długość ław wynosi 2 × 200 m.
Krok 3: pomnóż pole A przez łączną długość. Otrzymujesz objętość betonu potrzebną na ławy.
Odpowiedź 18,00 m³ jest zgodna z poprawnym zastosowaniem wzoru V = A × L oraz z uwzględnieniem obramowania po obu stronach. Pozostałe propozycje wynikają zwykle z typowych pomyłek:
- 11,00 m³ – często pojawia się, gdy część przekroju (np. opór) została pominięta albo błędnie odczytano jeden z wymiarów z rysunku.
- 9,00 m³ – typowy skutek nieuwzględnienia "obustronnie" (policzono tylko jedną stronę, czyli L = 200 m zamiast 400 m) albo poważnej pomyłki jednostek.
- 16,00 m³ – wynik zbliżony, ale zwykle powstaje przez drobny błąd w polu przekroju (np. zaokrąglenie, pominięcie niewielkiego fragmentu, błędne przeliczenie cm na m).
Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu wykonaj szybki test sensowności: skoro element jest po obu stronach, wynik powinien być wyraźnie większy niż objętość dla jednej strony. Zawsze zapisuj A w [m²], a L w [m] – wtedy jednostka [m³] "wyjdzie sama".
