KWALIFIKACJA BUD15 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 19.
Wydajność rozkładarki betonu asfaltowego wynosi 500 t na godzinę. Kierownik budowy, planując dwa 8-godzinne dni ciągłej pracy maszyny, powinien złożyć zamówienie na dostarczenie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydajność 500 t/h oznacza, że w każdej godzinie pracy rozkładarka zużyje 500 ton mieszanki. Dwa dni po 8 godzin to łącznie 16 h. Zapotrzebowanie obliczamy: 500 × 16 = 8000 t. Dlatego właściwe zamówienie to 8000 t betonu asfaltowego.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano wydajność rozkładarki betonu asfaltowego: 500 t na godzinę. Taka jednostka (t/h) mówi wprost, ile ton materiału jest układane w jednej godzinie pracy.

Następnie kierownik budowy planuje dwa 8‑godzinne dni ciągłej pracy. Kluczowe jest zsumowanie czasu:

  • 1 dzień pracy: 8 h
  • 2 dni pracy: 2 × 8 h = 16 h

Skoro w każdej godzinie potrzeba 500 t, to w 16 godzin potrzeba:

500 t/h × 16 h = 8000 t

Jednostki też się "zgadzają": (t/h) × h = t, więc wynikiem jest masa w tonach.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • 800 t zwykle wynika z pomyłki o rząd wielkości (np. potraktowania 500 jako 50 lub błędnego przestawienia zera) albo z niepoprawnego założenia krótszego czasu.
  • 4000 t odpowiada obliczeniu tylko połowy wymaganego czasu (np. 8 h zamiast 16 h), czyli policzeniu jednego dnia pracy zamiast dwóch.
  • 500 t to ilość na jedną godzinę, a nie na cały planowany okres; to błąd polegający na przepisaniu wartości z treści bez wykonania obliczeń.

W praktyce takie obliczenie jest podstawą do planowania dostaw tak, aby nie przerywać układania mieszanki (co pogarsza jakość złączy i organizację robót) oraz aby zapewnić odpowiednią liczbę transportów i wydajność wytwórni.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pomnóż wydajność (t/h) przez łączny czas pracy w godzinach. Przykład: 500 t/h przez 16 h daje 500×16=8000 t. Zwróć uwagę na jednostki: (t/h)×h = t, więc otrzymujesz masę mieszanki do zamówienia.
Wydajność jest podana "na godzinę", więc czas musi być w godzinach. Dwa dni po 8 godzin to nie 8 h, tylko 16 h. Jeśli policzysz tylko jeden dzień, zaniżysz zapotrzebowanie i ryzykujesz przerwę w układaniu mieszanki.
Oznacza, że w warunkach zadania rozkładarka jest w stanie ułożyć (zużyć) 500 ton mieszanki w ciągu 1 godziny pracy. To wielkość służąca do planowania produkcji, liczby transportów oraz do oceny, czy dostawy nadążą za tempem robót.
Zamówienie dotyczy ilości materiału, więc wynik podaje się w tonach (t). Jednostka t/h opisuje tempo zużycia w czasie. Po przemnożeniu t/h przez liczbę godzin "h" zostaje sama masa "t", czyli wielkość właściwa dla zamówienia.
500 t to zużycie w ciągu jednej godziny, a nie w ciągu 16 godzin. To typowy błąd "przepisania liczby z treści" bez wykonania obliczeń. Przy planowaniu robót drogowych zawsze przelicz tempo na łączny czas pracy.
4000 t odpowiada obliczeniu 500×8, czyli policzeniu tylko jednego dnia pracy (8 h) zamiast dwóch dni (16 h). W efekcie materiału starczyłoby tylko na połowę planowanego czasu, co grozi przestojem i pogorszeniem organizacji robót.
W samym rachunku nie zmienia: nadal liczysz wydajność razy czas. Informacja o pracy ciągłej jest ważna organizacyjnie, bo podpowiada, że materiał musi być dostarczany bez przerw. W praktyce uwzględnia się też rezerwy, ale tu liczymy wartość z danych.
Stosuj prosty schemat: 1) zapisz jednostki (t/h), 2) zamień czas na godziny, 3) wykonaj mnożenie, 4) sprawdź jednostki wyniku. Jeśli w wyniku zostaje "t", to liczysz ilość materiału; jeśli zostaje "t/h", to tempo.
Pomagają ocenić, czy tempo dostaw z wytwórni i liczba wywrotek zapewnią nieprzerwane układanie. Operator i brygadzista mogą zgłaszać, że przy danej wydajności brakuje transportu lub że należy dostosować prędkość układania do realnych dostaw.
Gdy wydajność jest inna niż zakładana (np. warunki pogodowe, grubość warstwy, przestoje, ograniczenia transportu). Wtedy planuje się zapas i uwzględnia wydajność praktyczną, a nie tylko teoretyczną. W zadaniu egzaminacyjnym przyjmuje się dane wprost.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 77% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Wydajność 500 t/h oznacza, że w każdej godzinie pracy rozkładarka zużyje 500 ton mieszanki."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Wydajność" – definicja i sens pojęcia jako wielkości "na jednostkę czasu", https://pl.wikipedia.org/wiki/Wydajno%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Jednostki miar" – zasady interpretacji jednostek i działań na wielkościach, https://pl.wikipedia.org/wiki/Jednostka_miary (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podstawy matematyki zawodowej: proporcje, jednostki i działania na wielkościach
  • Materiały szkolne z organizacji robót drogowych (planowanie i logistyka dostaw)
  • Instrukcje/opracowania producentów maszyn: pojęcia wydajności teoretycznej i praktycznej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego