KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 15.
Oblicz objętość wykopu liniowego o pionowych skarpach, którego długość wynosi 250 m, szerokość 90 cm, a głębokość 0,80 m.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość wykopu o pionowych skarpach liczysz jak prostopadłościan:
V = l · b · h. Najpierw zamień 90 cm na 0,90 m. Potem: V = 250 m · 0,90 m · 0,80 m = 180 m³. Dlatego poprawny wynik to 180,00 m³.

Pełne wyjaśnienie:

Wykop liniowy o pionowych skarpach ma stały przekrój prostokątny, więc jego objętość oblicza się jak objętość prostopadłościanu:

V = l · b · h, gdzie:

  • l – długość wykopu,
  • b – szerokość wykopu,
  • h – głębokość wykopu.

Krok 1: przeliczenie jednostek
Szerokość podano w centymetrach: 90 cm. Do wzoru najlepiej wszystko zapisać w metrach:
90 cm = 0,90 m.

Krok 2: podstawienie do wzoru
l = 250 m
b = 0,90 m
h = 0,80 m

Krok 3: obliczenia
V = 250 · 0,90 · 0,80
V = 250 · 0,72
V = 180

Jednostki: m · m · m = , więc wynik to 180,00 m³.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • 72,00 m³ – typowy efekt policzenia tylko iloczynu 0,90 · 0,80 = 0,72 i pominięcia długości 250 m (pomylenie objętości z polem przekroju lub niepełne podstawienie).
  • 200,00 m³ – wynik pojawia się, gdy ktoś błędnie "zaokrągla" lub myli jeden z wymiarów (np. przyjmuje 1,00 m zamiast 0,90 m albo 1,00 m zamiast 0,80 m), przez co zawyża kubaturę.
  • 225,00 m³ – może wynikać z omyłkowego przyjęcia głębokości 1,00 m lub z błędnego przeliczenia szerokości na 0,90→1,125 m; w każdym przypadku jest to skutek niepoprawnych danych wejściowych albo rachunku.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu sprawdź "zdrowy rozsądek": przekrój 0,9 m × 0,8 m to 0,72 m². Przy długości 250 m objętość musi być kilkaset razy większa od 0,72, czyli w okolicach 180 m³. Taka kontrola rzędu wielkości szybko wychwytuje błędy jednostek i pominięcie jednego wymiaru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Traktuj taki wykop jak prostopadłościan. Użyj wzoru V = l · b · h, gdzie l to długość, b szerokość, a h głębokość. Przed mnożeniem zamień wszystkie wymiary na metry, a wynik podaj w .
Bo objętość liczysz w , więc wszystkie trzy wymiary powinny być w metrach. Jeśli zostawisz 90 cm jako 90, wynik będzie błędny (zawyżony). Bezpieczna zasada: najpierw ujednolić jednostki, dopiero potem liczyć.
To znaczy, że ściany wykopu są pionowe, a przekrój poprzeczny jest prostokątem o stałej szerokości i głębokości. Dzięki temu objętość można policzyć prosto jako długość razy pole przekroju (b · h).
Zrób kontrolę rzędu wielkości: policz pole przekroju b · h, a potem pomnóż w przybliżeniu przez długość. Jeśli przekrój ma ok. 0,7 m², a długość 250 m, to wynik powinien być bliski 0,7×250 ≈ 175 m³, więc okolice 180 m³ są logiczne.
Najczęściej: brak przeliczenia cm na m, pominięcie jednego wymiaru (np. długości), mylenie pola przekroju z objętością oraz błędy w zapisie dziesiętnym (0,80 jako 80 lub 0,08). Pomaga zapis danych w tabelce i kontrola jednostek.
Najpierw zamień centymetry na metry, dzieląc przez 100 (np. 90 cm → 0,90 m). Potem stosujesz standardowy wzór objętości. To minimalizuje ryzyko błędu i ułatwia poprawne podanie wyniku w m³.
Tylko wtedy, gdy przekrój jest stały i prostokątny (np. pionowe skarpy, stała szerokość i głębokość). Gdy skarpy są nachylone lub przekrój się zmienia, trzeba użyć innego podejścia (np. pola trapezu w przekroju albo uśrednienia przekrojów).
Przy planowaniu robót ziemnych: dobór sprzętu, czasu pracy koparki, liczby transportów urobku, ilości gruntu do wywozu lub zasypu. Kubatura w m³ jest też podstawą obmiaru i rozliczeń robót ziemnych w kosztorysie.
Trzeba pamiętać, że to przeliczenie sześcienne: 1 m = 100 cm, więc 1 m³ = 100³ cm³ = 1 000 000 cm³. W praktyce lepiej od razu zamienić wymiary na metry, żeby uniknąć dużych liczb i pomyłek.
Potrzebujesz trzech wymiarów: długości, szerokości i głębokości (dla pionowych skarp). Jeśli wykop ma skarpy nachylone, dochodzą dodatkowe informacje o nachyleniu lub szerokościach u góry i u dołu przekroju.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Objętość wykopu o pionowych skarpach liczysz jak prostopadłościan:V = l · b · h."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Prostopadłościan" – zależność na objętość (V = a·b·c). https://pl.wikipedia.org/wiki/Prostopad%C5%82o%C5%9Bcian (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Metr" – relacje między metrem i centymetrem (1 m = 100 cm). https://pl.wikipedia.org/wiki/Metr (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Objętość" – jednostka m³ i sens wielkości objętości. https://pl.wikipedia.org/wiki/Obj%C4%99to%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium do robót ziemnych i obmiaru robót budowlanych (dział: wykopy i zasady obmiaru)
  • Zestawy zadań z geometrii praktycznej w budownictwie (objętości i jednostki)
  • Materiały szkolne/branżowe dotyczące kosztorysowania i przedmiarowania robót ziemnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego