KWALIFIKACJA BUD19 - STYCZEŃ 2016 (test 2)

PYTANIE NR 38.
Oblicz pole powierzchni działki na podstawie pomierzonych wartości kąta poziomego oraz odległości, wiedząc, że sin 30° = 0,5.
Ilustracja przedstawia trójkąt prostokątny, który jest częścią zadania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją zawodową
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W takich zadaniach pole wyznacza się zwykle ze wzoru na pole trójkąta
P = 1/2 · a · b · sin(γ), gdzie γ to kąt między odcinkami a i b. Podano sin 30° = 0,5, więc w obliczeniach pojawia się mnożnik 0,5. Po podstawieniu danych pomiarowych otrzymuje się wynik w m2, czyli 2 m2.

Pełne wyjaśnienie:

W obliczeniach geodezyjnych pole fragmentu działki bywa wyznaczane z elementów pomiaru: odległości oraz kąta poziomego między kierunkami. Jeśli sytuację można sprowadzić do trójkąta (np. dwa odcinki wyznaczają boki, a mierzony kąt jest kątem zawartym między nimi), to stosuje się klasyczny wzór:

P = 1/2 · a · b · sin(γ)

gdzie a i b są długościami odcinków (w metrach), a γ jest kątem między nimi. W treści podano wartość sin 30° = 0,5, aby nie trzeba było korzystać z tablic lub kalkulatora.

Kluczowe kroki rozwiązania są następujące:

  • zidentyfikować, że chodzi o pole figury wyznaczonej przez dwa odcinki i kąt między nimi (typowo trójkąt),
  • zastosować wzór z sinusem kąta zawartego,
  • podstawić wartości pomiarowe w metrach oraz sinus kąta (0,5),
  • zachować jednostki: iloczyn metrów daje m2.

Odpowiedź "2 m2" jest zgodna z takim sposobem liczenia: po podstawieniu danych z pomiaru (odległości oraz kąta 30°) otrzymuje się pole równe 2 w jednostkach metrowych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "3 m2" oznacza inny wynik rachunkowy; typowo wynika z pomyłki w mnożeniu przez 1/2 lub błędnego użycia wartości funkcji trygonometrycznej.
  • "2 ha" jest niewiarygodne przy danych mierzonych w metrach w typowym zadaniu szkolnym: 2 ha to 20 000 m2. Taki wynik zwykle powstaje przez błędne przeliczenie jednostek pola.
  • "3 ha" (30 000 m2) analogicznie wskazuje na poważny błąd skali lub jednostek, a nie drobną omyłkę rachunkową.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź rząd wielkości. Jeśli w obliczeniach używasz metrów, wynik w hektarach powinien pojawić się dopiero po świadomym przeliczeniu (dzieleniu przez 10 000).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się wzór: P = 1/2 · a · b · sin(γ), gdzie a i b to długości boków, a γ to kąt między nimi. To częsty przypadek w obliczeniach geodezyjnych, gdy masz dwie odległości i kąt poziomy.
Żeby umożliwić wykonanie rachunków bez tablic i kalkulatora. Wzór na pole z użyciem kąta zawartego wymaga wartości sinusa, więc podanie sin 30° = 0,5 upraszcza obliczenia i ogranicza ryzyko błędu odczytu.
Kąt poziomy to kąt mierzony w płaszczyźnie poziomej między dwoma kierunkami (celami). W zadaniach obliczeniowych często jest to kąt między odcinkami, które tworzą figurę (np. trójkąt), co pozwala policzyć pole z zależności trygonometrycznych.
Najczęściej spotkasz m2 oraz ha. Ważne przeliczenie: 1 ha = 10 000 m2. W zadaniach z danymi w metrach wynik naturalnie wychodzi w m2, a na hektary przechodzi się dopiero świadomie.
Tak, ale dopiero po przeliczeniu jednostek. Jeśli liczysz pole z długości w metrach, otrzymasz m2. Aby uzyskać hektary, dzielisz przez 10 000. Bez tego kroku odpowiedzi typu "2 ha" zwykle oznaczają błąd skali lub błędne myślenie o jednostkach.
Najczęstsze to: pominięcie czynnika 1/2, użycie złej funkcji (cos zamiast sin), podstawienie kąta niebędącego kątem zawartym oraz zgubienie jednostek. W geodezji dochodzi też błąd interpretacji, czy odległości tworzą boki tego samego trójkąta.
Zrób szybki test skali: jeśli boki mają kilka metrów, pole będzie zwykle rzędu kilku–kilkunastu m2, a nie hektarów. Hektary pojawiają się przy długościach setek metrów. Taka kontrola pozwala wychwycić błędy przeliczeń i pomyłki jednostek.
Gdy działka ma nieregularny kształt, dzieli się ją na prostsze figury (często trójkąty) i sumuje pola cząstkowe. Metoda trójkątów jest praktyczna, bo pola trójkątów łatwo liczyć z boków i kątów, które da się uzyskać z pomiaru.
Jeżeli masz dwie odległości i kąt między nimi, to naturalnie pasuje wzór z sinusem. Jeśli masz wysokość i podstawę, używasz P = 1/2 · a · h. Zawsze dobieraj wzór do tego, jakie wielkości są podane i jaką figurę tworzą.
Przećwicz: (1) wzory na pola podstawowych figur, (2) trygonometrię w trójkącie (sin, cos, tan), (3) przeliczenia m2–ary–hektary, (4) ocenę rzędu wielkości. Warto też robić zadania z opisem sytuacji pomiarowej, nie tylko "czyste" rachunki.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w takich zadaniach pole wyznacza się zwykle ze wzoru na pole trójkątaP = 1/2 · a · b · sin(γ), gdzie γ to kąt między odcinkami a i b.

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Pole trójkąta" (wzór P = 1/2 ab sin γ) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Pole_tr%C3%B3jk%C4%85ta - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (PL), "Sinus" (definicja i wartości funkcji trygonometrycznej) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Sinus - dostęp 2026-02-27
  • Khan Academy (PL), dział: "Trygonometria" (podstawy funkcji trygonometrycznych) – https://pl.khanacademy.org/math/trigonometry - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręcznik do matematyki: trygonometria w trójkącie i wzory na pole
  • Materiały dydaktyczne z geodezji: obliczenia polowe i pola figur z pomiarów
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych dla technika geodety: obliczenia powierzchni i jednostki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego