KWALIFIKACJA BUD20 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 27.
Oblicz temperaturę zasilania do grzejnika o mocy 840 W przez który przepływa czynnik grzewczy o strumieniu masy równym 0,01 kg/s, cw=4200 J/kgK i temperaturze na powrocie 50°C.
Ilustracja przedstawia wzór matematyczny używany w kontekście inżynierii sanitarnej, szczególnie w obliczeniach związanych z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stosujemy bilans mocy: Q̇=ṁ·c·(Tz−Tp).
Dane: Q̇=840 W, ṁ=0,01 kg/s, c=4200 J/(kg·K), Tp=50°C.
ΔT=Q̇/(ṁ·c)=840/(0,01·4200)=20 K, więc Tz=50°C+20°C=70°C.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu szukamy temperatury zasilania grzejnika Tz, znając moc oddawaną przez grzejnik oraz parametry przepływu czynnika. Dla wody (lub czynnika o podanym cieple właściwym) podstawową zależnością jest bilans mocy cieplnej:

Q̇ = ṁ · c · (Tz − Tp)

gdzie: Q̇ to moc [W], ṁ to strumień masy [kg/s], c to ciepło właściwe [J/(kg·K)], a (Tz−Tp) to przyrost/spadek temperatury na odbiorniku ciepła. Ponieważ w równaniu występuje różnica temperatur, można ją liczyć w kelwinach, ale liczbowo jest taka sama jak w °C.

Krok 1: obliczenie różnicy temperatur

ΔT = Q̇ / (ṁ·c) = 840 / (0,01 · 4200) = 840 / 42 = 20.

Otrzymujemy ΔT = 20 K, czyli 20°C różnicy między zasilaniem a powrotem.

Krok 2: wyznaczenie temperatury zasilania

Tz = Tp + ΔT = 50°C + 20°C = 70°C.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 60°C: dawałoby ΔT=10°C, a wtedy moc wyniosłaby Q̇=0,01·4200·10=420 W, czyli o połowę mniej niż wymagana.
  • 50°C: oznaczałoby ΔT=0°C, a więc brak przekazywania mocy (Q̇=0 W) przy niezmienionej temperaturze czynnika.
  • 80°C: dawałoby ΔT=30°C, a wtedy Q̇=0,01·4200·30=1260 W, czyli za dużo w stosunku do 840 W.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw policz ΔT z ilorazu mocy i (ṁ·c), a dopiero potem dodaj do temperatury powrotu. To ogranicza ryzyko pomylenia, czy wyznaczasz Tz, Tp czy samą różnicę temperatur.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj bilansu mocy: Q̇=ṁ·c·(Tz−Tp). Najpierw policz ΔT=Q̇/(ṁ·c), a potem Tz=Tp+ΔT. Kluczowe jest poprawne podstawienie jednostek: W, kg/s i J/(kg·K).
To zapis bilansu energii dla przepływającego czynnika: moc oddana przez grzejnik jest równa strumieniowi masy razy ciepło właściwe razy spadek temperatury na odbiorniku. W instalacjach c.o. to podstawowa zależność do oceny pracy obiegów.
To informacja, ile kilogramów czynnika przepływa przez grzejnik w każdej sekundzie. Im większy strumień masy, tym mniejsza wymagana różnica temperatur dla tej samej mocy (i odwrotnie). Nie należy mylić tego z przepływem objętościowym.
Tak, różnica temperatur ma tę samą wartość liczbową w K i w °C. Inne są wartości bezwzględne, ale gdy liczysz (Tz−Tp), możesz traktować wynik jako K lub °C. To często upraszcza zadania z ogrzewnictwa.
Policz z wyniku ΔT i wstaw z powrotem do wzoru: Q̇=ṁ·c·ΔT. Jeśli wychodzi moc zbliżona do zadanej, obliczenia są spójne. Dodatkowo oceń logikę: Tz powinno być wyższe niż Tp, inaczej grzejnik nie odda ciepła.
Jeśli temperatura zasilania byłaby równa temperaturze powrotu, to ΔT=0. Wtedy z bilansu wynika Q̇=ṁ·c·0=0 W, czyli grzejnik nie przekazywałby mocy. Ponieważ podano moc 840 W, zasilanie musi być wyższe od powrotu.
Najczęściej myli się: (1) strumień masy z przepływem objętościowym, (2) podstawia temperaturę powrotu jako ΔT, (3) gubi jednostki i mnoży W przez °C, (4) odejmuje w złej kolejności i dostaje ujemną różnicę temperatur.
Podczas diagnostyki instalacji c.o. i regulacji hydraulicznej: z pomiaru przepływu (np. na zaworze) oraz znanej mocy odbiornika można oszacować wymaganą lub rzeczywistą temperaturę zasilania. Pomaga to ocenić, czy układ pracuje poprawnie.
To wartość typowa dla wody w warunkach zbliżonych do instalacyjnych, ale w rzeczywistości ciepło właściwe zależy m.in. od temperatury i składu (np. glikol). W zadaniach egzaminacyjnych przyjmujesz wartość podaną w treści.
Zauważ, że ṁ·c = 0,01·4200 = 42. Potem dzielisz 840 przez 42, co daje 20. Taki "trik" to rozbicie na łatwe kroki rachunkowe: najpierw policz mianownik, a dopiero potem wykonaj jedno dzielenie.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Stosujemy bilans mocy: Q̇=ṁ·c·(Tz−Tp).Dane: Q̇=840 W, ṁ=0,01 kg/s, c=4200 J/(kg·K), Tp=50°C.ΔT=Q̇/(ṁ·c)=840/(0,01·4200)=20 K, więc Tz=50°C+20°C=70°C."

Źródła:

  • Wikipedia: "Ciepło właściwe" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Ciep%C5%82o_w%C5%82a%C5%9Bciwe (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia: "Moc (fizyka)" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Moc_(fizyka) (dostęp: 2026-03-02)
  • The Engineering ToolBox: "Heating Water – Required Heat Energy" – https://www.engineeringtoolbox.com/heating-water-d_194.html (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw termodynamiki i bilansu energii
  • Skrypty z ogrzewnictwa: obliczenia mocy i parametrów pracy instalacji c.o.
  • Zadania rachunkowe z instalacji sanitarnych (grzejniki, obiegi wodne) – zestawy egzaminacyjne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego