KWALIFIKACJA MEC5 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 15.
Oblicz zalecaną wartość posuwu minutowego podczas obróbki frezem dwuostrzowym O10 mm stopu aluminium dla prędkości obrotowej wrzeciona n = 2000 obr/min. Skorzystaj z tabeli oraz wzoru: ft= fz•z•n mm/min
Ilustracja przedstawia tabelę z zalecanymi parametrami skrawania dla frezów, co jest istotne w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Posuw minutowy oblicza się ze wzoru ft=fz·z·n. Dla freza dwuostrzowego z=2 i n=2000 obr/min należy przyjąć z tabeli zalecany posuw na ząb fz dla aluminium i Ø10 mm, a następnie pomnożyć przez z i n. Otrzymany wynik porównuje się z odpowiedziami w mm/min.

Pełne wyjaśnienie:

W frezowaniu często rozróżnia się:

  • fz – posuw na ząb (zwykle w mm/ząb), dobierany z tabel zaleceń zależnie od materiału, średnicy narzędzia, geometrii i warunków obróbki,
  • z – liczba ostrzy/zębów freza,
  • n – prędkość obrotowa wrzeciona w obr/min,
  • ft – posuw minutowy stołu w mm/min.

Zależność między tymi wielkościami ma postać: ft=fz·z·n. Oznacza to, że w każdej minucie narzędzie wykona n obrotów, a na każdy obrót przypada łącznie posuw równy fz pomnożonemu przez liczbę ostrzy z (bo w jednym obrocie pracuje kolejno kilka zębów).

W tym zadaniu kluczowe jest poprawne użycie tabeli: trzeba odczytać zalecaną wartość fz dla stopu aluminium oraz freza dwuostrzowego o średnicy Ø10 mm. Następnie podstawia się z=2 i n=2000 obr/min do wzoru i wykonuje mnożenie, otrzymując ft w mm/min.

Dlaczego pozostałe wyniki bywają wybierane błędnie?

  • Wartość 100 mm/min często wynika z pominięcia liczby ostrzy (jakby z=1).
  • Wartość 20 mm/min może wynikać z pomylenia jednostek lub błędnego odczytu tabeli (np. potraktowania wartości w mm/obr jako mm/ząb).
  • Wartość 400 mm/min może wynikać z przyjęcia zbyt dużego fz albo z podwojenia parametru (np. błędne z=4 lub przeszacowanie fz).

Na egzaminie warto zawsze sprawdzić: (1) czy fz jest w mm/ząb, (2) czy z odpowiada rzeczywistej liczbie ostrzy, (3) czy n jest w obr/min, bo wtedy wynik naturalnie wychodzi w mm/min.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Posuw minutowy ft to prędkość przesuwu narzędzia lub stołu w czasie frezowania, podawana najczęściej w mm/min. Wynika z posuwu na ząb, liczby ostrzy i obrotów wrzeciona, dlatego opisuje realne tempo skrawania w programie obróbki.
Najpierw odczytaj z tabeli fz (mm/ząb) dla materiału i narzędzia. Następnie podstaw z (liczba ostrzy) oraz n (obr/min). Pomnóż: ft=fz·z·n. Otrzymujesz wynik w mm/min.
W jednym obrocie freza skrawa kolejno kilka zębów. Jeśli frez ma więcej ostrzy, to przy tym samym fz i n łączny posuw na obrót rośnie. Pominięcie z daje zaniżony posuw minutowy i może prowadzić do niewydajnej obróbki.
fz dobiera się z tabel zaleceń (np. producenta narzędzia) dla konkretnego stopu aluminium, średnicy, geometrii i liczby ostrzy. Bez tabeli nie ma jednej "uniwersalnej" wartości, bo zależy też od sztywności układu i wymaganej jakości powierzchni.
Tak. Średnica wpływa na sztywność narzędzia, obciążenie krawędzi i typowy zakres parametrów. W tabelach zalecenia fz są zwykle podawane w przedziałach średnic. Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych Ø narzędzia jest kluczowe do poprawnego odczytu.
Zbyt mały posuw może powodować tarcie zamiast efektywnego skrawania, nagrzewanie, gorszą jakość powierzchni i ryzyko narostu na ostrzu. Spada też wydajność. Dlatego dobór fz i wynikowego ft powinien mieścić się w zaleceniach tabelarycznych.
Zbyt duży posuw zwiększa obciążenie ostrzy, może powodować drgania, wykruszenia krawędzi, pogorszenie chropowatości i przeciążenie wrzeciona. W skrajnych przypadkach prowadzi do złamania narzędzia. Dlatego po obliczeniu ft warto ocenić, czy jest realny dla maszyny i mocowania.
W praktyce wzór ft=fz·z·n zakłada, że n jest w obr/min, aby wynik wyszedł w mm/min. Jeśli użyjesz innych jednostek (np. obr/s), musisz przeliczyć je przed podstawieniem. Błędy jednostek to częsta przyczyna złych wyników.
Tabela dostarcza zalecanej wartości fz, której nie da się wywnioskować wyłącznie z n, z i średnicy. Zalecenia zależą od materiału (np. aluminium), typu narzędzia i warunków obróbki. Dopiero mając fz, można policzyć właściwy ft.
Po obliczeniu porównaj rząd wielkości: dla typowych frezów i n=2000 obr/min posuw minutowy zwykle nie jest jednocyfrowy, ale też nie powinien być absurdalnie wysoki. Sprawdź, czy nie pominąłeś z i czy fz z tabeli ma jednostkę mm/ząb.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Posuw minutowy oblicza się ze wzoru ft=fz·z·n."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii obróbki skrawaniem (działy: frezowanie, parametry skrawania)
  • Katalogi producentów narzędzi skrawających (tabele zalecanych f<sub>z</sub>, v<sub>c</sub>)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji MEC.5 dotyczące doboru parametrów i interpretacji tabel

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego