KWALIFIKACJA MEC5 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 14.
Oblicz zalecaną wartość posuwu minutowego podczas obróbki frezem dwuostrzowym ɸ10 mm, stopu aluminium dla prędkości obrotowej wrzeciona n = 1000 obr/min. Skorzystaj z tabeli oraz wzoru: vf = fz·z·n
Ilustracja przedstawia tabelę z zalecanymi parametrami skrawania dla frezów, która jest częścią egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Korzystając ze wzoru vf = fz·z·n, dla frezu dwuostrzowego z=2 i n=1000 obr/min posuw minutowy wynosi 100 mm/min, gdy posuw na ostrze fz=0,05 mm/ostrze. Pozostałe wyniki nie spełniają zależności lub odpowiadają innemu fz. W zadaniach egzaminacyjnych fz zawsze odczytuje się z tabeli dla materiału i średnicy.

Pełne wyjaśnienie:

Posuw minutowy vf (mm/min) w frezowaniu wynika z tego, ile razy w ciągu minuty każde ostrze "pobierze" posuw na ostrze fz oraz ile jest ostrzy z i jaka jest prędkość obrotowa wrzeciona n (obr/min). Zależność jest standardowa:

vf = fz · z · n

W tym zadaniu znane są:

  • liczba ostrzy: z = 2 (frez dwuostrzowy),
  • prędkość obrotowa: n = 1000 obr/min,
  • fz należy dobrać z tabeli (dla stopu aluminium i średnicy narzędzia ɸ10 mm).

Skoro jako wynik poprawny wskazano vf = 100 mm/min, to musi być spełnione:

fz = vf / (z · n) = 100 / (2 · 1000) = 0,05 mm/ostrze

To pokazuje, jak tabelaryczny dobór fz przekłada się bezpośrednio na wartość F w sterowaniu (posuw na minutę).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • vf = 20 mm/min oznaczałoby fz pięć razy mniejsze (0,01 mm/ostrze). To typowy błąd nieuwzględnienia jednego z czynników we wzorze albo odczytania niewłaściwego wiersza tabeli.
  • vf = 200 mm/min odpowiadałoby fz dwukrotnie większemu (0,10 mm/ostrze). Taki wynik często bierze się z pomylenia frezu dwuostrzowego z jednoostrzowym lub zastosowania zbyt dużego fz z innego zakresu narzędzia/materiału.
  • vf = 400 mm/min odpowiadałoby fz czterokrotnie większemu (0,20 mm/ostrze). To może wynikać z błędu rachunkowego albo zignorowania faktu, że fz jest "na ostrze", a nie "na obrót narzędzia".

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze kontroluj jednostki (mm/min, obr/min) i upewnij się, że z tabeli odczytujesz fz dla właściwego materiału oraz średnicy/rodzaju narzędzia. Szybka kontrola: jeśli podwoisz liczbę ostrzy, to przy tym samym fz i n, vf też się podwoi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Posuw minutowy vf to prędkość przesuwu narzędzia względem materiału w czasie 1 minuty, zwykle podawana w mm/min. W CNC odpowiada jej najczęściej parametr F. Wynika z posuwu na ostrze, liczby ostrzy i obrotów wrzeciona.
Podstawiasz do wzoru: fz (mm/ostrze) z tabeli, z (liczba ostrzy) i n (obr/min). Następnie mnożysz: vf wyjdzie w mm/min. Kluczowe jest, aby fz było dobrane do materiału i średnicy narzędzia.
Bo każde ostrze wykonuje pracę skrawania i "pobiera" posuw fz na jeden obrót. Gdy ostrzy jest więcej, w jednym obrocie suma posuwów rośnie: efektywnie materiał jest przesuwany szybciej. Pominięcie z zwykle zaniża wynik.
fz to posuw przypadający na jedno ostrze podczas jednego obrotu narzędzia. Podaje się go najczęściej w mm/ostrze. W praktyce fz dobiera się z tabel producentów narzędzi lub z tabel technologicznych dla danego materiału i średnicy.
Zrób szybki test logiczny: przy stałych n i fz, podwojenie liczby ostrzy z powinno podwoić vf. Możesz też odwrócić wzór: fz = vf/(z·n) i ocenić, czy otrzymane fz mieści się w typowym zakresie dla frezowania danego materiału.
Często tak bywa, bo aluminium jest zwykle łatwiejsze w skrawaniu, ale nie jest to reguła "zawsze". Dobór zależy od stopu, geometrii narzędzia, liczby ostrzy, sztywności układu i wymaganej jakości powierzchni. Na egzaminie kluczowy jest odczyt fz z tabeli.
Najczęstsze błędy to: pomylenie fz z vf, nieuwzględnienie liczby ostrzy z, wzięcie niewłaściwego fz z tabeli (inny materiał/średnica) oraz pomyłka w jednostkach (np. potraktowanie obr/min jak obr/s). Warto zawsze wykonać kontrolę wyniku.
W wielu sterowaniach standardem w frezowaniu jest posuw w mm/min (czyli vf). Posuw w mm/obr częściej spotyka się w toczeniu lub w określonych trybach. Na egzaminie trzymaj się wzoru i jednostek podanych w treści zadania.
Wyszukujesz w tabeli część dotyczącą frezowania, następnie wybierasz materiał (tu: stop aluminium) i zakres średnicy narzędzia (tu: ɸ10 mm). Z odpowiedniej komórki odczytujesz fz w mm/ostrze. Dopiero potem liczysz vf ze wzoru.
W praktyce i na egzaminie często pojawiają się też: prędkość skrawania vc, zależność między vc, n i średnicą narzędzia, głębokość skrawania, szerokość frezowania oraz dobór narzędzia. Warto umieć przeliczać te wielkości i rozumieć ich wpływ na proces.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Korzystając ze wzoru vf = fz·z·n, dla frezu dwuostrzowego z=2 i n=1000 obr/min posuw minutowy wynosi 100 mm/min, gdy posuw na ostrze fz=0,05 mm/ostrze."

Źródła:

  • Sandvik Coromant – sekcja objaśniająca zależność posuwu w frezowaniu (feed per tooth i feed rate): https://www.sandvik.coromant.com/en-us/knowledge/milling/milling-formulas-definitions (dostęp: 2026-02-28)
  • SECO Tools – materiały szkoleniowe/objaśnienia dot. frezowania i parametrów posuwu (fz, vf) oraz wzorów: https://www.secotools.com/article/milling-formulas (dostęp: 2026-02-28)
  • Kennametal – objaśnienia parametrów skrawania dla frezowania (m.in. feed per tooth i feed rate): https://www.kennametal.com/us/en/resources/knowledge-center/milling-formulas.html (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Instrukcje i kalkulatory producentów narzędzi skrawających (sekcje o fz i vf w frezowaniu)
  • Podręczniki technologii obróbki skrawaniem (działy: frezowanie, parametry skrawania, posuwy)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji MEC.5: parametry skrawania i ich dobór

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego