KWALIFIKACJA BUD20 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 39.
Oblicz zyski ciepła Qj emitowanego przez 30 uczniów przebywających w wentylowanej sali lekcyjnej, w której temperatura wewnętrzna wynosi 20oC.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z obliczaniem zysków ciepła emitowanego przez ludzi w różnych warunkach aktywności
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zysk ciepła jawnego od ludzi liczy się jako iloczyn liczby osób i jednostkowego zysku ciepła jawnego przy danych warunkach.
Przyjmując wartość tabelaryczną 94 W/os. dla ucznia w sali o 20°C: Qj = 30 × 94 W = 2820 W. Pozostałe wyniki odpowiadają zbyt małej wartości na osobę lub błędnemu mnożeniu.

Pełne wyjaśnienie:

Zyski ciepła w pomieszczeniu to energia oddawana do powietrza i przegród przez źródła wewnętrzne (m.in. ludzi, oświetlenie, urządzenia). W tym zadaniu chodzi o zysk ciepła jawnego Qj, czyli część zysku, która powoduje wzrost temperatury (w odróżnieniu od ciepła utajonego związanego z parowaniem i wilgocią).

W praktyce projektowej jednostkowy zysk ciepła od człowieka nie jest stałą uniwersalną: zależy od aktywności (np. siedzenie, lekka praca), ubioru oraz warunków cieplnych w pomieszczeniu. Dlatego korzysta się z tabel projektowych albo danych normowych. Dla typowej sytuacji "uczniowie siedzący w sali" przy temperaturze około 20°C przyjmuje się jednostkowy zysk ciepła jawnego równy 94 W na osobę.

Obliczenie jest wtedy proste:

  • liczba osób: 30
  • zysk jednostkowy: 94 W/os.
  • Qj = 30 × 94 W = 2820 W

Odpowiedź "2 820 W" jest zgodna z tym modelem. Warto zauważyć, że zadanie pyta o Qj, więc nie należy doliczać składowej utajonej; gdyby wymagano zysku całkowitego, wynik byłby inny.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne? "2 130 W" i "1 590 W" odpowiadają przyjęciu zbyt niskiego zysku na osobę (typowe dla mniejszej aktywności lub innych warunków) albo błędnemu rachunkowi. "2 730 W" jest blisko wartości poprawnej, ale również wynika z przyjęcia innej wartości jednostkowej (np. 91 W/os.) lub zaokrągleń niezgodnych z danymi wejściowymi.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj wzór i jednostkę na osobę (W/os.). Jeśli w treści nie podano wartości jednostkowej, załóż, że należy ją odczytać z typowych tabel dla zysków od ludzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zyski ciepła jawnego (Qj) to ta część zysków, która powoduje wzrost temperatury powietrza i przegród w pomieszczeniu. Pochodzą m.in. od ludzi, oświetlenia i urządzeń. Nie obejmują energii związanej z parowaniem wilgoci (ciepło utajone).
Najczęściej stosuje się wzór: Qj = n × qj, gdzie n to liczba osób, a qj to jednostkowy zysk ciepła jawnego na osobę z tabel (zależny od aktywności i temperatury). Kluczowe jest dobranie właściwego qj.
Samą liczbą osób nie da się wyznaczyć mocy oddawanej do pomieszczenia, bo każdy człowiek emituje inną ilość ciepła w zależności od aktywności i warunków. Wartość W/os. jest parametrem wejściowym przyjmowanym z danych tabelarycznych, aby obliczenie było jednoznaczne.
Nie. Człowiek oddaje ciepło zarówno jako jawne (podnoszące temperaturę), jak i utajone (związane z wilgocią, np. poceniem i oddychaniem). Jeśli zadanie wskazuje Qj, liczy się tylko część jawną; przy obciążeniu całkowitym sumuje się obie składowe.
Inne wartości przyjmuje się, gdy zmienia się aktywność i warunki: np. w siłowni, kuchni, hali produkcyjnej lub przy intensywnym ruchu. Zależy to też od temperatury wewnętrznej i ubioru. Dlatego w projektowaniu HVAC dobiera się q na osobę z tabel dla konkretnego scenariusza użytkowania.
Najczęstsze błędy to: pomylenie ciepła jawnego z całkowitym (jawne+utajone), użycie niewłaściwej wartości W/os. (dla innej aktywności), błąd jednostek (W vs kW) oraz proste pomyłki rachunkowe w mnożeniu. Pomaga zapisanie wzoru i kontrola rzędu wielkości wyniku.
Emisja ciepła jawnego i utajonego zależy od tego, jak organizm oddaje ciepło do otoczenia. Przy innych temperaturach zmienia się udział składowej jawnej i utajonej. W praktyce tabele podają wartości dla określonych warunków, dlatego temperatura w treści wskazuje, z której kolumny/tabeli korzystać.
Wentylacja nie zmienia samej mocy emitowanej przez człowieka (źródła), ale wpływa na bilans pomieszczenia: usuwa ciepło i wilgoć oraz kształtuje temperaturę i wilgotność. Dlatego w obliczeniach HVAC zyski od ludzi są wejściem, a wentylacja jest mechanizmem ich odprowadzenia.
Wystarczy oszacowanie: dla osób siedzących typowy rząd wielkości to kilkadziesiąt do około 100 W ciepła jawnego na osobę. Dla 30 osób spodziewasz się więc około 30 × (70–100 W) ≈ 2100–3000 W. Wynik znacznie poza tym zakresem zwykle oznacza błąd jednostek lub mnożenia.
Przećwicz schemat: identyfikacja źródeł (ludzie, oświetlenie, urządzenia), wybór danych z tabel, zapis wzoru i kontrola jednostek. Ucz się rozróżniać ciepło jawne i utajone oraz typowe wartości jednostkowe. Pomaga robienie krótkich notatek z najczęstszych scenariuszy pomieszczeń.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Podręczniki z wentylacji i klimatyzacji omawiające bilans ciepła pomieszczeń
  • Materiały dydaktyczne z projektowania instalacji HVAC (zyski od ludzi, urządzeń i oświetlenia)
  • Tabele projektowe zysków ciepła od ludzi dla różnych aktywności i temperatur

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego