KWALIFIKACJA HAN1 + HAN2 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 33.
Obrót osiągnięty w sklepie samoobsługowym w okresie pomiędzy inwentaryzacjami wyniósł 18 000 zł. Ile wyniesie dopuszczalna wielkość niedoboru, jeżeli limit niedoboru wyznaczony dla tego sklepu wynosi 0,35%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dopuszczalny niedobór to limit procentowy obrotu. Liczymy 0,35% z 18 000 zł: 0,35% = 0,0035, więc 18 000 × 0,0035 = 63. Odpowiedź 63 zł wynika z prawidłowego przesunięcia przecinka o dwa miejsca przy zamianie procentu na ułamek.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba obliczyć dopuszczalną wielkość niedoboru jako określony procent obrotu osiągniętego między inwentaryzacjami. Jest to klasyczny rachunek procentowy: "x% z danej kwoty".

Krok 1: zamiana procentu na ułamek dziesiętny
0,35% oznacza 0,35 na 100, czyli 0,0035. Najczęstsza pułapka to potraktowanie 0,35% jako 0,35 (czyli 35%), co daje wynik 100 razy większy.

Krok 2: obliczenie wartości limitu
Obrót: 18 000 zł
Limit: 0,0035
Zatem: 18 000 × 0,0035 = 63 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "525 zł" mogłoby wynikać z błędnego użycia innego procentu lub z nieuzasadnionego zaokrąglania/zgadywania bez przeliczenia.
  • "630 zł" to typowy skutek przesunięcia przecinka o jedno miejsce za mało (zastosowanie 0,035 zamiast 0,0035) albo pomylenia 0,35% z 3,5%.
  • "35 zł" sugeruje pomylenie operacji (np. odczytanie samego procentu jako kwoty) lub wykonanie niepoprawnego skrótu myślowego zamiast mnożenia obrotu przez właściwy współczynnik.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy procent jest mniejszy niż 1% (tu 0,35%), wynik musi być dużo mniejszy niż 1% z 18 000 zł. Ponieważ 1% z 18 000 to 180 zł, to 0,35% powinno dać mniej niż 180 zł — i 63 zł spełnia ten warunek kontrolny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zamień procent na ułamek dziesiętny: 0,35% = 0,0035. Następnie pomnóż kwotę przez ten współczynnik: 18 000 × 0,0035 = 63. To jest dopuszczalna wartość niedoboru przy takim limicie.
"0,35%" oznacza 0,35 na 100, czyli 0,0035. Natomiast "0,35" to 35/100, czyli 35%. Pomylenie tych zapisów daje wynik 100 razy większy, dlatego zawsze dziel przez 100, gdy masz znak procentu.
To graniczna kwota (lub ilość) niedoboru, którą uznaje się za mieszczącą w ustalonym limicie. W praktyce wyznacza się ją często jako procent obrotu w okresie między inwentaryzacjami, aby kontrolować straty towarowe.
Użyj przybliżenia: 1% z 18 000 zł to 180 zł. Skoro limit to 0,35% (mniej niż 1%), wynik musi być mniejszy niż 180 zł. Jeśli wychodzi kilkaset lub kilka tysięcy, prawdopodobnie źle zamieniono procent.
Tak. Zamiana "%" na ułamek dziesiętny polega na podzieleniu przez 100, czyli przesunięciu przecinka o dwa miejsca w lewo: 0,35% → 0,0035. Potem liczysz wartość, mnożąc obrót przez 0,0035.
Najczęściej myli się 0,35% z 35% lub 3,5%, przez co wynik jest za duży. Częsty jest też błąd w przesunięciu przecinka (0,035 zamiast 0,0035) oraz wybór odpowiedzi "na oko" bez kontroli, że chodzi o ułamek procenta.
Takie limity pojawiają się przy wewnętrznych zasadach rozliczeń w sklepach, np. między inwentaryzacjami. Obrót stanowi wtedy bazę do wyznaczenia akceptowalnej kwoty strat, co ułatwia porównanie różnych okresów i sklepów.
Podziel wartość procentu przez 100: p% = p/100. Przykład: 0,35% = 0,35/100 = 0,0035. To prosty algorytm, który ogranicza pomyłki z przesuwaniem przecinka i przyspiesza obliczenia na egzaminie.
Nie. Niedobór z inwentaryzacji to rzeczywista różnica między stanem ewidencyjnym a rzeczywistym. Dopuszczalny niedobór to limit, do którego niedobór może być uznany za mieszczący się w normie/ustaleniach. Porównuje się je po obliczeniu.
Ćwicz trzy schematy: obliczanie p% z kwoty, wyznaczanie ceny po rabacie oraz marżę/narzut. Stosuj kontrolę sensowności (porównanie z 1% lub 10%). Na egzaminie zapisuj współczynnik (np. 0,0035), żeby nie zgubić zera.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Dopuszczalny niedobór to limit procentowy obrotu."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Procent" – definicja i podstawowe przeliczenia procentów na ułamki dziesiętne, https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-03-01)
  • Khan Academy (PL): "Procenty" – obliczanie procentu liczby i zamiana procentu na ułamek dziesiętny, https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-fractions-decimals (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rachunku procentowego (poziom szkoły ponadpodstawowej)
  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń z podstaw rachunkowości i gospodarki magazynowej w handlu
  • Zadania egzaminacyjne z obliczeń handlowych (procenty, marża, narzut, rabat)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego