KWALIFIKACJA BUD19 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 40.
Odczytaj z wykresu wartość wychylenia osi komina przemysłowego na wysokości 17,02 m.
Ilustracja przedstawia wykres wychylenia osi komina przemysłowego oraz wysokość poziomów komina.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartość wychylenia osi na wysokości 17,02 m należy odczytać z wykresu w punkcie odpowiadającym tej wysokości, zwracając uwagę na skalę i znak na osi wychylenia.
Wskazany odczyt daje +4,6 mm; odpowiedzi z przeciwnym znakiem lub rzędem wielkości (84,4 mm) wynikają z błędnej interpretacji skali albo osi.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza umiejętność interpretacji wykresu pomiarowego, czyli przeniesienia informacji graficznej na konkretną wartość liczbową. Aby poprawnie wykonać odczyt wychylenia osi komina na wysokości 17,02 m, trzeba:

  • zidentyfikować osie wykresu (która oś opisuje wysokość, a która wychylenie/odchyłkę),
  • sprawdzić jednostki (wysokość w metrach, wychylenie w milimetrach),
  • ustalić znak wychylenia: dodatni i ujemny odpowiadają przeciwnym kierunkom w przyjętym układzie odniesienia,
  • odczytać wartość dla 17,02 m – jeśli punkt leży między podziałkami, zastosować prostą interpolację zgodnie z siatką wykresu.

Dla wysokości 17,02 m wykres wskazuje wychylenie +4,6 mm. Ta wartość jest niewielka (kilka milimetrów), co jest typowe dla wielu sytuacji kontrolnych, gdy odchyłki są monitorowane i mieszczą się blisko zera.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Odpowiedź "-4,6 mm" odpowiada wartości o tej samej wielkości, ale z przeciwnym znakiem. Taki wybór zwykle wynika z pomylenia stron osi wychylenia (lewo/prawo) albo nieuwzględnienia, gdzie na wykresie jest część dodatnia, a gdzie ujemna.
  • Odpowiedzi "-84,4 mm" i "+84,4 mm" wskazują odchyłkę o zupełnie innym rządzie wielkości. Najczęstsza przyczyna to błąd skali (odczyt z innej siatki podziału), przesunięcie odczytu do niewłaściwej wysokości lub mechaniczne "trafienie" w wyraźniejszą wartość na wykresie zamiast w punkt dla 17,02 m.

Wskazówka egzaminacyjna: przed zaznaczeniem odpowiedzi zawsze wykonaj szybkie sprawdzenie sensowności wyniku (czy rząd wielkości pasuje do skali osi) oraz upewnij się, że znak odczytu odpowiada stronie osi dodatniej/ujemnej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw ustal, która oś przedstawia wysokość, a która wychylenie. Następnie znajdź na osi wysokości wartość z zadania, poprowadź linię do krzywej/punktu na wykresie i odczytaj wychylenie z drugiej osi, uwzględniając jednostki i znak (+/−).
Znak informuje o kierunku odchylenia w przyjętym układzie odniesienia (np. w lewo/prawo od osi teoretycznej). Bez tej informacji sama wartość bezwzględna nie opisuje w pełni położenia osi komina, więc na wykresach wychyleń standardowo podaje się wartości dodatnie i ujemne.
To odchyłka rzeczywistego położenia osi (linii środkowej) komina względem osi odniesienia, zwykle rozpatrywana w funkcji wysokości. W praktyce jest to miara "odchylenia od pionu" lub przemieszczenia poziomego osi na danej wysokości, wyrażana np. w milimetrach.
Interpolację stosuje się wtedy, gdy wysokość z zadania (np. 17,02 m) nie wypada dokładnie na zaznaczonej podziałce lub węźle wykresu. Wtedy szacuje się wartość proporcjonalnie między dwiema najbliższymi podziałkami, zachowując spójność ze skalą osi.
Najczęściej myli się osie (wysokość vs wychylenie), odczytuje się wartość z niewłaściwej skali, pomija się znak (+/−) albo wybiera się wartość o złym rzędzie wielkości. Częsty jest też pośpiech: brak sprawdzenia, czy odczyt dotyczy właściwej wysokości.
Tak. Taki wynik często pojawia się, gdy odczyt wykonano z innej siatki podziału, przesunięto punkt na wykresie lub pomylono jednostki. Dlatego zawsze porównuj odczyt z zakresem osi i sprawdź, czy wykres pokazuje odchyłki rzędu milimetrów czy dziesiątek milimetrów.
Spójrz, po której stronie zera na osi wychylenia znajduje się punkt odpowiadający zadanej wysokości. Jeśli jest po stronie dodatniej, wynik ma "+", a jeśli po stronie ujemnej – "−". Dodatkowo upewnij się, że rozumiesz opis osi (np. kierunek dodatni może być oznaczony strzałką).
Technik geodeta w praktyce często opracowuje i interpretuje wyniki pomiarów kontrolnych obiektów (monitoring przemieszczeń). Umiejętność odczytu z wykresów i zestawień jest potrzebna do sporządzania dokumentacji, oceny stanu obiektu oraz przekazywania wyników w formie czytelnej dla inwestora.
Wykres może powstać na podstawie pomiarów geodezyjnych punktów na obiekcie na różnych wysokościach (np. tachimetria, pomiary kątowo-liniowe, wyznaczenie położeń w układzie odniesienia). Następnie z tych danych wyznacza się odchyłki osi i prezentuje je graficznie jako funkcję wysokości.
Ćwicz na krótkich zadaniach: odczyt wartości dla wskazanej wysokości, odczyt znaku i jednostek oraz szybkie sprawdzenie rzędu wielkości. Pomaga robienie "checklisty": osie → skala → jednostki → znak → interpolacja. Warto też rozwiązywać arkusze z zadaniami graficznymi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji inżynieryjnej (dział: pomiary przemieszczeń i odkształceń)
  • Ćwiczenia rachunkowe i graficzne z odczytu danych z wykresów (skala, interpolacja, znaki)
  • Instrukcje i skrypty szkolne dotyczące kontroli pionowości obiektów smukłych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego