KWALIFIKACJA SPL5 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 39.
Odległość między Krakowem i Ełkiem wynosi 650 km. Średnia prędkość handlowa samochodu ciężarowego wynosi 50 km/h. W jakim najkrótszym czasie dwuosobowa załoga samochodu ciężarowego dostarczy ładunek od producenta z siedzibą w Krakowie do odbiorcy w Ełku?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czas przejazdu oblicza się ze wzoru t = s / v. Dla drogi 650 km i średniej prędkości handlowej 50 km/h otrzymujemy 650/50 = 13 godzin. Informacja o dwuosobowej załodze nie zmienia wyniku, bo podana prędkość handlowa już uwzględnia typowe postoje i opóźnienia.

Pełne wyjaśnienie:

Aby wyznaczyć najkrótszy czas dostawy wynikający z podanych danych, korzysta się z podstawowej zależności ruchu: t = s / v, gdzie:

  • s – droga (tu: 650 km),
  • v – średnia prędkość (tu: średnia prędkość handlowa 50 km/h),
  • t – czas w godzinach.

Podstawienie danych daje: 650 km / (50 km/h) = 13 h. Jednostki skracają się prawidłowo: km podzielone przez km/h daje godziny.

Kluczowe jest rozumienie pojęcia średniej prędkości handlowej: jest to parametr używany w planowaniu transportu, który opisuje realną średnią dla przewozu, uwzględniając nie tylko samą jazdę, ale także typowe elementy obniżające średnią (np. postoje, warunki ruchu, kontrole). Skoro taka prędkość została już podana w treści, nie dodaje się do obliczeń dodatkowych korekt.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • "12 godzin" odpowiadałoby średniej ok. 54,2 km/h, a nie 50 km/h – to sprzeczne z danymi.
  • "9 godzin" wymagałoby średniej ok. 72,2 km/h – nierealne przy założonej prędkości handlowej.
  • "15 godzin" oznaczałoby średnią ok. 43,3 km/h – zaniża wynik względem podanej prędkości.

Wzmianka o dwuosobowej załodze ma znaczenie organizacyjne (możliwość zmiany kierowców i dłuższej ciągłej realizacji przewozu), ale nie zmienia rachunku, ponieważ w zadaniu prędkość handlowa jest już wartością "gotową" do użycia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj wzoru t = s / v, gdzie s to odległość, a v to średnia prędkość handlowa. Jeśli s jest w km, a v w km/h, to wynik otrzymasz w godzinach. Nie dodawaj dodatkowych przerw, jeśli prędkość jest podana jako "handlowa".
To średnia prędkość "z praktyki", używana do planowania przewozu. Ma odzwierciedlać realne tempo realizacji trasy, a nie samą prędkość na drodze. Zwykle uwzględnia wpływ warunków ruchu i typowych postojów, dlatego nadaje się do szacowania czasu dostawy.
Bo w zadaniu podano już średnią prędkość handlową jako gotową wartość do obliczeń. Skład załogi wpływa głównie na możliwość dłuższej jazdy zgodnie z limitami prowadzenia i odpoczynku, ale nie "podkręca" podanej średniej. Wynik wynika wyłącznie z t=s/v.
To zależy od danych. Jeśli podana jest prędkość handlowa, zwykle traktuje się ją jako uśrednioną wartość uwzględniającą typowe opóźnienia, więc liczysz prosto t=s/v. Doliczanie przerw ma sens, gdy zadanie podaje prędkość jazdy "czystą" albo wprost każe uwzględnić postoje.
Najczęstsze błędy to: dodawanie "na wszelki wypadek" przerw, mylenie prędkości handlowej z dopuszczalną prędkością na drodze, błędy w jednostkach (np. minuty zamiast godzin) oraz ignorowanie faktu, że pytanie prosi o czas wynikający z podanych danych, a nie o pełny harmonogram pracy.
Zrób szybkie oszacowanie: przy 50 km/h w 10 godzin pokonasz ok. 500 km, zostaje ok. 150 km, czyli ok. 3 godziny. Razem ok. 13 godzin. Takie sprawdzenie pomaga wychwycić zbyt małe lub zbyt duże wyniki wynikające z pomyłki w dzieleniu.
Upewnij się, że odległość jest w km, a prędkość w km/h. Wtedy t = km ÷ (km/h) daje godziny. Jeśli masz metry lub m/s, najpierw sprowadź wszystko do jednego układu jednostek. Na egzaminie najczęściej spotkasz km i km/h.
W planowaniu przewozów i wyznaczaniu ETA (szacowanego czasu przyjazdu). Prędkość dopuszczalna mówi, ile wolno jechać na danym odcinku, ale nie uwzględnia korków, wjazdów do miast, odpraw czy typowych postojów. Prędkość handlowa lepiej oddaje realny czas realizacji zlecenia.
Tak, bo ogranicza czasy prowadzenia i wymaga odpoczynków, co wpływa na harmonogram przejazdu. W zadaniach egzaminacyjnych trzeba jednak czytać polecenie: jeśli podano średnią prędkość handlową i nie ma prośby o harmonogram odpoczynków, zwykle liczy się sam czas z t=s/v.
Zwróć uwagę, czy w treści są podane dystans i średnia prędkość handlowa oraz czy pytanie brzmi o "najkrótszy czas" bez dodatkowych warunków (np. odpoczynki, postoje, załadunek). Wtedy standardowo stosujesz t=s/v, a wynik podajesz w godzinach.
info

Statystycznie 84% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Czas przejazdu oblicza się ze wzoru t = s / v."

Źródła:

  • EUR-Lex: Regulation (EC) No 561/2006 of the European Parliament and of the Council (driving times and rest periods) – https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32006R0561 (dostęp: 27.02.2026)

Materiały:

  • Materiały szkolne z fizyki/matematyki: zależność t=s/v oraz przeliczanie jednostek
  • Podręczniki i skrypty z organizacji transportu (pojęcia: prędkość techniczna, eksploatacyjna, handlowa)
  • Ćwiczenia rachunkowe z planowania przewozów (ETA, czas przejazdu, średnie prędkości)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego