Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BUD18 - STYCZEŃ 2018



PYTANIE NR 12.
Odległości równej 100 m w terenie odpowiada na mapie zasadniczej w skali 1:500 odcinek o długości
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:500 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 500 cm w terenie, czyli 5 m. Dla 100 m w terenie: 100 m ÷ 5 m = 20 cm na mapie. Pozostałe propozycje wynikają zwykle z odwrócenia proporcji skali albo z błędnej zamiany metrów na centymetry.

Pełne wyjaśnienie:

W skali liczbowej 1:500 każda długość na mapie jest 500 razy mniejsza niż odpowiadająca jej długość w terenie (w tych samych jednostkach). Innymi słowy: 1 jednostka na mapie = 500 jednostek w terenie.

Najwygodniej przeliczyć to na proste pary jednostek:

  • 1 cm na mapie = 500 cm w terenie = 5 m w terenie.

Skoro 1 cm na mapie odpowiada 5 m w terenie, to dla odległości terenowej 100 m szukamy długości mapowej:

100 m ÷ 5 m/cm = 20 cm na mapie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:

  • "50 mm" to 5 cm, co w skali 1:500 odpowiada 25 m w terenie. To za mało jak na 100 m.
  • "20 mm" to 2 cm, czyli 10 m w terenie. To wynik typowy dla pomylenia dzielenia i mnożenia albo zbyt wczesnego skrócenia jednostek.
  • "50 cm" w tej skali odpowiadałoby 250 m w terenie, więc zawyża wynik (często skutek odwrócenia proporcji).

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zrób szybki test sensu. W skali 1:500 obiekty "setkowe" w metrach zwykle dają na mapie długości rzędu kilkunastu–kilkudziesięciu centymetrów, więc 20 cm jest realistyczne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza skala mapy 1:500 w praktyce geodezyjnej?
Skala 1:500 oznacza, że 1 jednostka na mapie odpowiada 500 takim samym jednostkom w terenie. Np. 1 cm na mapie to 500 cm w terenie, czyli 5 m. To podstawowa zasada do przeliczania długości z mapy na teren i odwrotnie.
Jak obliczyć długość na mapie, gdy znam odległość w terenie?
Użyj proporcji skali 1:n: długość na mapie = długość w terenie ÷ n (w tych samych jednostkach). Najpierw sprowadź jednostki do jednych (np. wszystko w cm), a dopiero potem dziel przez mianownik skali.
Dlaczego przy skali 1:500 z 100 m wychodzi 20 cm na mapie?
Bo w skali 1:500 1 cm na mapie = 5 m w terenie. Skoro 100 m to 20 razy więcej niż 5 m, to na mapie będzie 20 razy więcej niż 1 cm, czyli 20 cm. To szybki sposób kontroli bez wielu przeliczeń.
Jakie jednostki najlepiej stosować w zadaniach ze skalą mapy?
Najbezpieczniej stosować centymetry, bo skala 1:n odnosi się do jednakowych jednostek, a wiele wyników na mapie wychodzi w cm. Alternatywnie można liczyć w metrach, ale wtedy pamiętaj, że wynik na mapie też będzie w metrach i trzeba go zamienić na cm lub mm.
Czy 50 mm może być poprawną odpowiedzią w skali 1:500 dla 100 m?
Nie. 50 mm to 5 cm na mapie, a 5 cm w skali 1:500 daje 5×500 cm = 2500 cm = 25 m w terenie. Żeby uzyskać 100 m w terenie, na mapie potrzebujesz cztery razy dłuższego odcinka, czyli 20 cm (200 mm).
Jak najszybciej przeliczać skalę 1:500 bez kalkulatora?
Zapamiętaj prostą parę: 1 cm ↔ 5 m. Potem dziel odległość terenową przez 5, a otrzymasz centymetry na mapie. Przykład: 60 m ÷ 5 = 12 cm, 100 m ÷ 5 = 20 cm. To bardzo szybka metoda na egzaminie.
Jakie są typowe błędy w zadaniach z przeliczaniem skali mapy?
Najczęstsze błędy to: odwrócenie skali (mnożenie zamiast dzielenia), mieszanie jednostek (m i cm bez przeliczenia) oraz brak kontroli sensu wyniku (np. zbyt mały odcinek na mapie dla dużej odległości terenowej).
Czy mapa zasadnicza zawsze ma skalę 1:500?
Nie zawsze. "Mapa zasadnicza" może występować w różnych skalach zależnie od potrzeb i obszaru opracowania. W zadaniach egzaminacyjnych skala jest podana w treści i to ona jest wiążąca w obliczeniach, niezależnie od tego, jaka skala jest spotykana w innych przykładach.
Jak sprawdzić, czy wynik przeliczenia skali jest realistyczny?
Zrób kontrolę "rząd wielkości": w skali 1:500 10 m to 2 cm, a 100 m to 20 cm. Jeśli dla 100 m wychodzą milimetry, wynik jest zaniżony; jeśli wychodzi kilkadziesiąt cm lub metry, prawdopodobnie odwrócono proporcję.
Jak przygotować się do zadań ze skalą na egzaminie technika geodety?
Ćwicz seriami: wybierz kilka skal (np. 1:500, 1:1000, 1:2000) i licz odległości w obie strony (teren→mapa, mapa→teren). Zapisuj kroki z jednostkami. Po czasie dąż do metody skrótowej, np. zapamiętania par typu 1 cm ↔ 5 m dla 1:500.
info

Statystycznie 72% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że skala 1:500 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 500 cm w terenie, czyli 5 m.

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy - dostęp 2026-02-28
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Mapa_zasadnicza - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Podstawy kartografii i geodezji: rozdziały o skali mapy i pomiarach na mapach
  • Zestawy zadań rachunkowych z przeliczania skali (1:n) na długości mapowe
  • Ćwiczenia praktyczne: pomiary linijką na mapie i kontrola w terenie/na ortofotomapie
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego