KWALIFIKACJA MEP3 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 15.
Ogniskowa soczewki o mocy +0,5 dpdr wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Moc soczewki w dioptriach D jest równa odwrotności ogniskowej w metrach:
D = 1/f. Dla +0,5 D mamy f = 1/0,5 = 2 m, czyli 2000 mm. Pozostałe wartości odpowiadają innym mocom (np. 1500 mm → ok. 0,67 D).

Pełne wyjaśnienie:

Moc optyczna soczewki (w dioptriach, D) opisuje, jak silnie soczewka załamuje promienie i jest zdefiniowana jako odwrotność ogniskowej wyrażonej w metrach:

D = 1 / f, gdzie f podajemy w metrach. Znak "+" oznacza soczewkę skupiającą (dodatnia ogniskowa w typowej konwencji szkolnej).

Dla mocy +0,5 D obliczamy ogniskową:

  • f = 1 / 0,5 = 2 m
  • 2 m = 2000 mm

Dlatego poprawna jest odpowiedź: 2000 mm.

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?

  • 1500 mm to 1,5 m, co odpowiada mocy ok. 0,67 D (bo 1/1,5 ≈ 0,67), a nie 0,5 D.
  • 500 mm to 0,5 m, co daje moc 2 D (1/0,5 = 2) — to znacznie "mocniejsza" soczewka.
  • 2500 mm to 2,5 m, co odpowiada mocy 0,4 D (1/2,5 = 0,4).

Wskazówka egzaminacyjna: najczęstsza pomyłka dotyczy jednostek. Jeśli ktoś liczy f w milimetrach bez zamiany na metry, otrzymuje wynik błędny o czynnik 1000. Zawsze najpierw licz w metrach, a dopiero potem przelicz na milimetry.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dioptria (D) to jednostka mocy optycznej soczewki. Opisuje "siłę" skupiania lub rozpraszania i jest równa odwrotności ogniskowej wyrażonej w metrach: D = 1/f. Im większa wartość D, tym krótsza ogniskowa.
Użyj zależności f = 1/D, gdzie f liczysz w metrach. Dopiero na końcu przelicz na milimetry (1 m = 1000 mm). Przykład: 0,5 D → f = 1/0,5 = 2 m → 2000 mm.
Ponieważ 0,5 D oznacza ogniskową równą 2 m (f = 1/0,5). Po przeliczeniu metrów na milimetry otrzymujesz 2000 mm. To typowy przypadek "słabej" soczewki o długiej ogniskowej.
Tak. Znak "+" zwykle oznacza soczewkę skupiającą (dodatnia moc), a "−" soczewkę rozpraszającą (ujemna moc). W samym obliczeniu wartości ogniskowej często korzysta się z modułu, ale znak mówi o typie soczewki i kierunku ogniskowania.
Najczęściej myli się metry z milimetrami. Wzór D = 1/f wymaga, aby f było w metrach. Jeśli ktoś użyje mm, wynik będzie błędny 1000 razy. Drugi błąd to niepoprawne odwrócenie liczby (np. 1/0,5).
Możesz użyć prostych skojarzeń: 1 D odpowiada 1 m, 2 D odpowiada 0,5 m, 0,5 D odpowiada 2 m. To wynika z odwrotności. Takie punkty odniesienia pozwalają szybko ocenić, czy odpowiedź jest rzędu setek mm czy tysięcy mm.
Dla 2 D ogniskowa to f = 1/2 = 0,5 m, czyli 500 mm. To dobry kontrprzykład do zapamiętania: większa moc → krótsza ogniskowa. Na testach często pojawia się para wartości 0,5 D ↔ 2000 mm i 2 D ↔ 500 mm.
Przy doborze i weryfikacji elementów optycznych w układach (np. w prostych przyrządach optycznych), podczas zamiany soczewki na zamiennik oraz przy kontroli zgodności z dokumentacją. Często moc jest podana w D, a wymagania montażowe w mm.
Małą moc (np. 0,5 D) ma soczewka o długiej ogniskowej, bo D = 1/f. Gdy moc maleje, ogniskowa rośnie. To intuicyjnie oznacza "słabsze" skupianie i mniejsze ugięcie promieni na soczewce.
Często pojawiają się krótkie obliczenia z parametrów soczewek: moc ↔ ogniskowa, przeliczenia jednostek oraz interpretacja znaku mocy (skupiająca/rozpraszająca). Mogą też dojść pytania o podstawowe cechy obrazu w układach soczewkowych.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Moc soczewki w dioptriach D jest równa odwrotności ogniskowej w metrach:D = 1/f."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Dioptria" – definicja i zależność dioptrii od ogniskowej, https://pl.wikipedia.org/wiki/Dioptria (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL), "Soczewka (optyka)" – podstawowe pojęcia ogniskowej i soczewek, https://pl.wikipedia.org/wiki/Soczewka_(optyka) (dostęp: 2026-03-02)
  • Encyclopaedia Britannica, "Diopter" – definicja jednostki i relacja z ogniskową, https://www.britannica.com/science/diopter (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podstawy optyki geometrycznej (rozdziały: soczewki cienkie, ogniskowa, moc optyczna)
  • Tablice i ćwiczenia z przeliczania dioptrii na ogniskową
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji obejmujące parametry soczewek i ich interpretację

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego