KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 28.
Określ koszt wykonania form drukowych, potrzebnych do wydrukowania jednokolorowego wkładu książkowego o objętości 160 stron formatu A5 na maszynie półformatowej wiedząc, że koszt wykonania jednej formy wynosi 35 zł.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt form to liczba potrzebnych form pomnożona przez 35 zł. Dla wkładu 160 stron A5 na maszynie półformatowej przyjmuje się, że na jednym arkuszu mieści się 16 stron (8+8), czyli 160/16 = 10 arkuszy. Druk dwustronny wymaga 2 form na arkusz, więc 10×2 = 20 form. 20×35 zł = 700 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu trzeba policzyć liczbę form drukowych, a następnie przemnożyć ją przez koszt jednej formy (35 zł). Kluczowe jest rozumienie typowej impozycji dla wkładu książkowego A5 na maszynie półformatowej.

1) Ustalenie, ile stron A5 przypada na jeden arkusz
W praktycznych zadaniach egzaminacyjnych często przyjmuje się, że na arkuszu półformatowym można złożyć 16 stron formatu A5 (po 8 stron na każdej stronie arkusza, czyli 8+8).

2) Liczba arkuszy potrzebnych na 160 stron
Jeżeli 1 arkusz odpowiada 16 stronom publikacji, to liczba arkuszy wynosi:
160 ÷ 16 = 10.

3) Liczba form drukowych
W druku dwustronnym standardowo przygotowuje się osobną formę dla awersu i osobną dla rewersu arkusza. Zatem na 1 arkusz przypadają 2 formy (przy druku jednokolorowym).
Liczba form: 10 arkuszy × 2 formy/arkusz = 20 form.

4) Obliczenie kosztu
Koszt całkowity: 20 × 35 zł = 700 zł.

Dlaczego pozostałe kwoty mogą kusić, ale są błędne?

  • 560 zł odpowiada 16 formom (16×35). Taki wynik zwykle wynika z błędnego założenia liczby form lub pominięcia części arkuszy.
  • 840 zł odpowiada 24 formom (24×35). To typowy efekt przyjęcia innego układu stron na arkuszu (np. innej impozycji) albo doliczenia dodatkowych form bez podstawy w treści.
  • 980 zł odpowiada 28 formom (28×35). Najczęściej jest skutkiem dalszego "rozjechania" założeń impozycyjnych (np. mieszania pojęć arkusza, składki i formy).

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w treści nie podano wprost impozycji, rozpoznaj typowe założenie dla danego formatu/maszyny stosowane w zadaniach szkolnych i pamiętaj, że druk dwustronny zazwyczaj oznacza dwie formy na arkusz przy druku jednokolorowym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Forma drukowa to nośnik obrazu drukowego używany do przeniesienia farby na podłoże. W zależności od technologii może to być płyta (np. w offsecie) lub inny element przygotowany w przygotowalni. W kalkulacji często liczy się osobno formy dla każdej strony arkusza.
Najpierw ustal impozycję: ile stron publikacji mieści się na jednym arkuszu. Potem policz liczbę arkuszy: liczba stron ÷ strony na arkusz. Na końcu uwzględnij druk dwustronny: zwykle 2 formy na arkusz (awers i rewers) dla jednego koloru.
Druk dwustronny oznacza zadruk awersu i rewersu arkusza. Każda strona arkusza ma inny obraz (inny układ stron), więc wymaga osobnego przygotowania. Przy druku jednokolorowym jest to zazwyczaj 1 forma na awers i 1 forma na rewers.
To określenie klasy maszyny drukującej związanej z formatem arkusza. W zadaniach szkolnych wiąże się je z typowymi schematami impozycji (np. ile stron A5 da się ułożyć na arkuszu). Jeśli brak doprecyzowania, trzeba przyjąć standardowe założenie używane w danym zestawie zadań.
Najczęściej myli się strony z kartkami, przyjmuje złą liczbę stron na arkuszu (inna impozycja), albo zapomina o tym, że druk dwustronny zwykle wymaga dwóch form. Błędy zdarzają się też przy mnożeniu: uczniowie liczą arkusze poprawnie, ale nie przeliczają ich na formy.
Tak. W uproszczeniu: liczba form rośnie proporcjonalnie do liczby kolorów (np. CMYK to zwykle 4 formy na jedną stronę arkusza). W zadaniu o druku jednokolorowym przyjmuje się 1 formę na stronę arkusza, a potem uwzględnia się, czy druk jest jedno- czy dwustronny.
Najpierw musisz znać założenie impozycji, czyli ile stron A5 przypada na 1 arkusz. Dopiero wtedy wykonujesz dzielenie: 160 ÷ (liczba stron na arkusz). Jeśli arkusz obejmuje 16 stron publikacji, wyjdzie 10 arkuszy. Bez impozycji nie da się tego policzyć jednoznacznie.
Koszt form pojawia się na etapie przygotowania produkcji (przygotowalnia, CTP) i jest typowym kosztem stałym zlecenia. Ma duże znaczenie w krótkich nakładach, bo rozkłada się na niewiele egzemplarzy. W długich nakładach jego udział w koszcie jednostkowym maleje.
Arkusz to fizyczna karta papieru drukowana w maszynie. Składka to złożony arkusz tworzący część wkładu książki. Forma to element przygotowany do zadruku (osobno dla strony arkusza i zwykle dla każdego koloru). W zadaniach kosztowych najczęściej liczysz formy z liczby arkuszy i stron druku.
Sprawdź, czy w treści są wskazówki (format publikacji, typ maszyny, jedno-/dwustronność, liczba kolorów). Następnie przyjmij standardową impozycję omawianą na zajęciach dla danego formatu. Jeśli widzisz odpowiedzi wielokrotności kosztu jednostkowego, porównaj, która pasuje do typowej liczby form.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że koszt form to liczba potrzebnych form pomnożona przez 35 zł. Dla wkładu 160 stron A5 na maszynie półformatowej przyjmuje się, że na jednym arkuszu mieści się 16 stron (8+8), czyli 160/16 = 10 arkuszy.

Źródła:

  • ISO 216:2007 — Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series, definicje formatów serii A (A5).
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Format_papieru — opis serii formatów A (A5) oraz relacji między formatami (dostęp: 2026-02-28).
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Impozycja — definicja impozycji i sens układu stron na arkuszu w poligrafii (dostęp: 2026-02-28).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty szkolne z technologii poligrafii (impozycja, arkusze, składki)
  • Materiały producentów systemów CTP/drukarni dotyczące przygotowania form
  • Ćwiczenia z kalkulacji produkcji poligraficznej (koszty stałe i zmienne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego