KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 25.
Określ koszt złamywania 10 000 arkuszy formatu Al w składki formatu A4, jeżeli cena za jeden złam wynosi 1 grosz.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Formaty serii A powstają przez kolejne złożenie (połowienie) poprzedniego formatu.
A1 do A4 to 3 złamy: A1→A2, A2→A3, A3→A4. Koszt = 10 000 × 3 × 0,01 zł = 300 zł. Pozostałe kwoty wynikają z błędnego policzenia liczby złamów lub jednostek.

Pełne wyjaśnienie:

W poligrafii złamywanie (falcowanie) to operacja składania arkusza, aby powstała składka. W kalkulacji kosztów liczy się liczbę wykonanych operacji złamu, a nie liczbę kartek uzyskanych po złożeniu.

Zależność formatów serii A jest stała: każdy kolejny format jest połową poprzedniego (zgodnie z ISO 216). Dlatego przejście z A1 do A4 musi przebiegać etapami: A1→A2→A3→A4. To daje dokładnie 3 złamy na jeden arkusz A1.

Koszt jednostkowy jednego złamu wynosi 1 grosz, czyli 0,01 zł. Stosujemy prosty wzór:

  • koszt całkowity = liczba arkuszy × liczba złamów na arkusz × cena za złam

Podstawienie danych:

  • liczba arkuszy: 10 000
  • liczba złamów: 3
  • cena za złam: 0,01 zł

Obliczenie: 10 000 × 3 × 0,01 zł = 300 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "340 zł" i "360 zł" sugerują zbyt dużą liczbę złamów na arkusz lub błąd w przeliczeniu groszy na złote.
  • "320 zł" to typowy wynik pomyłki, gdy ktoś przyjmuje inną (niepoprawną) liczbę złamów albo miesza koszt jednej operacji z kosztem dla całego nakładu.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o formaty A zawsze policz, ile razy trzeba przejść do kolejnego numeru (A1→A2 to 1, A1→A3 to 2, A1→A4 to 3). To zwykle równa się liczbie złamów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Złam (falc) to pojedyncza operacja złożenia arkusza w procesie falcowania. Służy do uzyskania składek, czyli złożonych arkuszy stanowiących element broszury lub książki. W kalkulacji kosztów liczy się liczbę złamów na arkusz oraz stawkę za jeden złam.
W serii A każdy kolejny format powstaje przez złożenie poprzedniego na pół. Liczysz więc przejścia: A1→A2 (1), A2→A3 (2), A3→A4 (3). Razem są 3 złamy na jeden arkusz A1, niezależnie od nakładu.
Bo liczba złamów odpowiada liczbie przejść między formatami, a nie liczbie nazw w zapisie. Startujesz z A1 i wykonujesz trzy kolejne połówkowania, aby dojść do A4. Cztery formaty w łańcuchu oznaczają trzy kroki między nimi.
1 grosz to 0,01 zł. W praktyce zapisujesz stawkę za złam jako 0,01 zł i dopiero wtedy mnożysz przez liczbę złamów i arkuszy. To ogranicza błędy z przecinkiem i daje wynik od razu w złotówkach.
Częściej myli się liczbę złamów z liczbą uzyskanych kartek. Po 3 złamach arkusz A1 daje wiele stron/kartek, ale koszt operacji dotyczy liczby złożeń (3), nie tego, ile elementów powstało. To kluczowe rozróżnienie w postpress.
Najprościej: koszt = nakład × liczba złamów na arkusz × cena za złam. Jeśli stawka jest w groszach, najpierw zamień ją na złote. Dopiero potem licz wynik. Ten schemat pasuje do wielu operacji wykończeniowych.
Maszynowo (na falcerkach) zwykle przy większych nakładach, gdy liczy się powtarzalność, tempo i jakość złożenia. Ręcznie bywa stosowane przy małych ilościach, próbach lub nietypowych formatach. W praktyce dobór wpływa na koszt i czas realizacji.
ISO 216 definiuje wymiary formatów serii A oraz zasadę, że każdy kolejny format jest połową poprzedniego. Dzięki temu w produkcji poligraficznej można jednoznacznie określać formaty (A1, A2, A3, A4) i poprawnie planować operacje, np. liczbę złamów.
Po 3 kolejnych złożeniach liczba części rośnie, ale w zadaniach kosztowych nie jest to najważniejsze. Kluczowe jest, że wykonujesz 3 operacje złamu na arkusz. To właśnie tę liczbę mnożysz przez nakład i stawkę, aby wyliczyć koszt.
Jeśli podano: nakład (liczbę arkuszy), liczbę czynności na sztukę (tu: złamy wynikające z formatów) oraz stawkę jednostkową (np. 1 grosz), to zwykle wystarczy mnożenie i poprawne jednostki. Sprawdź jeszcze, czy liczysz w złotych, nie w groszach.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Formaty serii A powstają przez kolejne złożenie (połowienie) poprzedniego formatu.A1 do A4 to 3 złamy: A1→A2, A2→A3, A3→A4."

Źródła:

  • ISO 216:2007, Information and documentation — Paper sizes — A and B series (zasada: każdy kolejny format serii A jest połową poprzedniego)
  • Wikipedia: "ISO 216" (tabela formatów A0–A10 i relacja połowienia), https://en.wikipedia.org/wiki/ISO_216 (dostęp: 28.02.2026)
  • Prepressure.com: "Paper sizes (ISO 216)" (zestawienie wymiarów formatów A i zależności między formatami), https://www.prepressure.com/library/paper-size (dostęp: 28.02.2026)

Materiały:

  • Norma ISO 216 (formaty papieru serii A) – tabela formatów i zasada połowienia
  • Podręcznik/kompendium z introligatorstwa i obróbki po druku (falcowanie, składki)
  • Materiały szkolne z kalkulacji poligraficznej: stawki jednostkowe i koszt operacji

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego