KWALIFIKACJA BUD22 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 14.
Określ, na podstawie czasów trwania składowych cyklu roboczego środka transportowego o ładowności
12 m3, jaką objętość gruntu dostarczy on na budowę zapory ziemnej, w ciągu 8-godzinnego dnia pracy.
Ilustracja przedstawia tabelę z czasami trwania poszczególnych składowych cyklu roboczego środka transportowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć objętość gruntu dostarczoną w 8 godzin, najpierw sumuje się czasy składowe, uzyskując czas jednego cyklu (kursu). Następnie liczbę kursów w czasie dniówki wyznacza się przez podzielenie 8 h przez czas cyklu. Wynik mnoży się przez ładowność 12 m3, co prowadzi do 192 m3.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu kluczowe jest policzenie wydajności transportu na podstawie czasu cyklu roboczego oraz ładowności środka transportowego.

1) Wyznaczenie czasu cyklu
"Czasy trwania składowych cyklu" oznaczają zwykle odcinki takie jak: załadunek, przejazd z ładunkiem, rozładunek, powrót "na pusto" oraz ewentualne manewry/oczekiwanie. Czas jednego cyklu to suma tych składowych. Żeby uniknąć błędów, warto sprowadzić wszystkie czasy do jednej jednostki (np. minut lub sekund) i dopiero wtedy sumować.

2) Liczba kursów w ciągu dnia
Po uzyskaniu czasu cyklu oblicza się liczbę pełnych kursów możliwych do wykonania w 8-godzinnym dniu pracy. Matematycznie jest to zależność: czas pracy / czas cyklu. W praktyce egzaminacyjnej przyjmuje się zwykle, że zadane 8 godzin to czas przeznaczony na cykle (jeśli w zadaniu nie podano przerw technologicznych ani strat czasu).

3) Objętość przewiezionego gruntu
Gdy znamy liczbę kursów, całkowitą objętość oblicza się przez proste mnożenie: objętość = liczba kursów × ładowność. Dla ładowności 12 m3 poprawny wynik wskazany w odpowiedziach to 192 m3, co odpowiada sytuacji, w której z danych czasów składowych wynika taka liczba kursów, aby iloczyn dał tę objętość.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 48 m3 – to odpowiadałoby zbyt małej liczbie kursów (np. błędnemu przyjęciu dużo dłuższego cyklu lub pomyleniu jednostek czasu).
  • 96 m3 – często wynika z "ucięcia" wyniku o połowę, np. gdy ktoś nie uwzględni powrotu w cyklu albo przez pomyłkę przyjmie 4 godziny zamiast 8.
  • 24 m3 – typowy efekt błędu rzędu wielkości, np. policzenia tylko 2 kursów lub niepoprawnego przeliczenia godzin na minuty.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj pośrednio: (a) czas cyklu, (b) liczbę cykli w 8 h, (c) objętość. Taki schemat minimalizuje ryzyko pomyłek rachunkowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw oblicz czas jednego cyklu (suma: załadunek + przejazd + rozładunek + powrót + manewry). Potem policz liczbę cykli w 8 h: czas pracy / czas cyklu. Na końcu pomnóż liczbę kursów przez ładowność w m3, aby uzyskać objętość dzienną.
Najczęściej: załadunek, dojazd z ładunkiem, rozładunek, powrót na pusto oraz czasy pomocnicze (ustawienie, manewry, krótkie oczekiwanie). W zadaniach egzaminacyjnych cykl to suma wszystkich podanych składowych, bez "dopowiadania" dodatkowych przerw, jeśli nie są podane.
Bo wydajność transportu ogranicza cały proces, nie tylko jazda. Nawet szybki przejazd nic nie da, jeśli załadunek lub rozładunek trwa długo. Właśnie dlatego w obliczeniach liczy się pełny cykl (od jednego załadunku do następnego), a nie wybrany fragment.
Stosuj proste przeliczenie: 1 godzina = 60 minut, więc 8 godzin = 480 minut. Jeśli czasy składowe są w sekundach, przelicz 8 h na sekundy (8 × 3600). Najczęstszy błąd to mieszanie minut i godzin w jednym działaniu bez konwersji.
Tylko wtedy, gdy są wyraźnie podane w treści (np. "czas pracy efektywnej 7,5 h" albo "straty czasu 10%"). Jeśli zadanie mówi o 8-godzinnym dniu pracy i nie podaje potrąceń, zwykle przyjmuje się pełne 8 godzin do obliczeń liczby cykli.
To maksymalna objętość urobku (gruntu) przewożona w jednym kursie, wyrażona w m3. W obliczeniach dziennych zakłada się, że każdy cykl dostarcza właśnie tę objętość, o ile zadanie nie wprowadza współczynnika napełnienia lub strat objętości.
Najczęstsze to: zła konwersja jednostek (godziny/minuty/sekundy), pominięcie jednej składowej cyklu, przyjęcie błędnej liczby kursów przez zaokrąglenie "na oko" oraz pomylenie mnożenia z dzieleniem przy przejściu z liczby kursów na objętość.
Możesz wykonać kontrolę: podziel wynik przez 12 m3 i zobacz, ile kursów wyszło. Następnie sprawdź, czy ta liczba kursów w 8 h daje sensowny czas na jeden cykl. Taka kontrola szybko ujawnia pomyłki rzędu wielkości.
Gdy trzeba dotrzymać harmonogramu budowy nasypów i warstw zagęszczanych, a jednocześnie zapewnić ciągłość pracy sprzętu (koparki, spycharki, walce). Zbyt mała wydajność transportu powoduje przestoje, a zbyt duża może tworzyć kolejki i chaos organizacyjny na odkładzie.
Minimalnie: ładowność (w m3), czas pracy (np. 8 h) oraz czas cyklu albo czasy jego składowych. Bez czasu cyklu nie da się policzyć liczby kursów. Dlatego w zadaniach dane o cyklu są zwykle podane w tabeli lub na rysunku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 27% zdających egzamin. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby obliczyć objętość gruntu dostarczoną w 8 godzin, najpierw sumuje się czasy składowe, uzyskując czas jednego cyklu (kursu).

Materiały:

  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z zakresu technologii robót ziemnych i organizacji transportu na budowie
  • Zestawy zadań obliczeniowych z wydajności maszyn i środków transportu w robotach ziemnych (materiały dydaktyczne szkoły/CKZ)
  • Instrukcje i katalogi producentów (DTR) dla środków transportowych używanych w robotach ziemnych – część dot. cyklu pracy i wydajności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego