W wierceniu prędkość skrawania vc jest związana z prędkością obrotową wrzeciona n oraz średnicą wiertła d przez zależność wynikającą z obwodu: w jednym obrocie punkt na obwodzie narzędzia pokonuje drogę π·d.
Dlatego stosuje się wzór:
n = 1000·vc/(π·d)
gdzie:
- vc podaje się w m/min,
- d podaje się w mm,
- czynnik 1000 wynika z przeliczenia mm na m.
Podstawienie danych: vc=5 m/min, d=6 mm:
n ≈ 1000·5/(π·6) = 5000/(18,8496) ≈ 265,3 obr/min
W praktyce przyjmuje się wartość po zaokrągleniu do nastawy obrabiarki, więc 265 obr/min.
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?
- "123 obr/min" zwykle wynika z pominięcia części przeliczenia lub błędnego podstawienia średnicy (np. podwojenie d albo inne zaokrąglenie w złym kierunku).
- "434 obr/min" bywa skutkiem użycia innej prędkości skrawania niż podana (np. vc≈8 m/min) albo błędu w obliczeniu mianownika.
- "789 obr/min" najczęściej wynika z braku π w obwodzie (zastąpienie π·d samym d) lub z kilkukrotnego zawyżenia vc.
Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi oszacuj rząd wielkości: dla Ø6 i vc=5 m/min obroty powinny być raczej kilkaset, nie kilkadziesiąt ani blisko tysiąca.
