KWALIFIKACJA ELM5 - TEST WIEDZY NR 9

PYTANIE NR 7.
Określ wartość rezystancji zastępczej dla dwóch rezystorów o wartościach R1=4Ω i R2=6Ω, połączonych szeregowo.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Połączenie szeregowe rezystorów oznacza, że przez oba płynie ten sam prąd, a spadki napięć się sumują, więc rezystancje także się sumują.
Rz = R1 + R2 = 4 Ω + 6 Ω = 10 Ω. Pozostałe wyniki wynikają z błędnego zastosowania reguł dla innych połączeń lub działań.

Pełne wyjaśnienie:

W połączeniu szeregowym rezystorów elementy są włączone jeden za drugim w tej samej gałęzi obwodu. Oznacza to, że ten sam prąd przepływa kolejno przez R1 i R2. Całkowity spadek napięcia na takim szeregu jest sumą spadków na poszczególnych rezystorach, dlatego rezystancja zastępcza jest równa sumie rezystancji.

Obliczenie:
Rz = R1 + R2
Rz = 4 Ω + 6 Ω = 10 Ω

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 1,5 Ω – taki wynik może kojarzyć się z niepoprawnym liczeniem "jak równolegle" lub z błędnym przekształceniem ułamka. Dla szeregu rezystancja nie może być mniejsza niż największa z rezystancji składowych.
  • 2,4 Ω – to wartość odpowiadająca rezystancji zastępczej połączenia równoległego dla 4 Ω i 6 Ω (typowa pomyłka: zamiana rodzaju połączenia).
  • 24 Ω – najczęściej efekt mechanicznego mnożenia 4·6 zamiast dodawania, czyli błąd operacji arytmetycznej niezwiązanej z regułą obwodową.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj typ połączenia z treści (szeregowe/równoległe), a dopiero potem dobierz regułę. Dla szeregu zapamiętaj prostą zasadę: "w szeregu rezystancje się dodają".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rezystancja zastępcza to taka pojedyncza wartość oporu, która zastępuje grupę rezystorów w obwodzie, zachowując ten sam efekt elektryczny (zależność napięcia i prądu) na zaciskach całego układu.
Dla połączenia szeregowego stosuje się proste dodawanie: Rz = R1 + R2 + .... Wynika to z tego, że prąd jest taki sam w całej gałęzi, a spadki napięcia na rezystorach sumują się.
W szeregu ten sam prąd płynie przez każdy rezystor, więc spadek napięcia na każdym z nich wynosi U=I·R. Ponieważ napięcia na elementach dodają się, to całkowity opór "widziany" przez źródło musi być sumą oporów.
Nie. W połączeniu szeregowym rezystancja zastępcza jest większa od każdej rezystancji składowej, bo jest ich sumą. Jeśli wynik wychodzi mniejszy, to zwykle oznacza pomylenie z połączeniem równoległym.
Najczęściej: (1) użycie wzoru dla połączenia równoległego, (2) mnożenie wartości zamiast dodawania, (3) pominięcie jednostki Ω lub błędny zapis. Pomaga nawyk: najpierw rozpoznaj typ połączenia, potem licz.
W równoległym napięcie na gałęziach jest takie samo, a prądy się sumują. Rezystancja zastępcza jest wtedy mniejsza od najmniejszej rezystancji i liczy się ją ze wzoru 1/Rz = 1/R1 + 1/R2 + ...
Odłącz zasilanie i najlepiej odizoluj układ od innych elementów. Zmierz omomierzem opór na zaciskach szeregu: wynik powinien być zbliżony do sumy rezystancji (z uwzględnieniem tolerancji). Dodatkowe ścieżki zaniżą pomiar.
Stosuje się je m.in. do zwiększenia łącznej rezystancji, ograniczenia prądu (rezystor szeregowy), rozłożenia mocy na kilka elementów oraz budowy łańcuchów rezystorowych w układach pomiarowych i w prostych filtrach.
Jednostką rezystancji jest om, symbol Ω. Poprawny zapis to np. 10 Ω (z odstępem między liczbą a jednostką). W zadaniach egzaminacyjnych pilnuj, aby wynik miał właściwą jednostkę.
Szukaj słów "połączone szeregowo", "w tej samej gałęzi", "jeden za drugim". W schemacie to zwykle elementy połączone bez rozgałęzień między nimi. Gdy jest jedna ścieżka prądu, najczęściej jest to szereg.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 83% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Połączenie szeregowe rezystorów oznacza, że przez oba płynie ten sam prąd, a spadki napięć się sumują, więc rezystancje także się sumują.Rz = R1 + R2 = 4 Ω + 6 Ω = 10 Ω."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Połączenie szeregowe" (sekcja o sumowaniu oporów), https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_szeregowe (dostęp: 2026-02-18)
  • Khan Academy – "Resistors in series" (podstawowa zasada R_total = R1 + R2), https://www.khanacademy.org/science/electrical-engineering/ee-circuit-analysis-topic/ee-resistor-circuits/a/ee-resistors-in-series (dostęp: 2026-02-18)
  • All About Circuits – "Resistors in Series and Parallel" (część: series), https://www.allaboutcircuits.com/textbook/direct-current/chpt-5/resistors-series-parallel/ (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podstawy elektrotechniki/elektroniki: dział o obwodach prądu stałego i łączeniu rezystorów
  • Kursy e-learning z analizy obwodów DC (połączenia szeregowe i równoległe)
  • Zestawy zadań maturalno-zawodowych z obliczeń rezystancji zastępczej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego