KWALIFIKACJA MEC8 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 24.
Określ wymiar klucza płaskiego służącego do dokręcenia śruby M16. Wykorzystaj informacje zamieszczone w tabeli.
Ilustracja przedstawia tabelę oraz schematyczny rysunek techniczny klucza płaskiego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dla śruby M16 standardowy "wymiar pod klucz" (szerokość między płaskimi ściankami sześciokąta łba/nakrętki) wynosi 24 mm, co wynika z tabel doboru narzędzi. Pozostałe wartości odpowiadają mniejszym gwintom metrycznym, więc nie pasują do M16.

Pełne wyjaśnienie:

W oznaczeniu M16 liczba 16 oznacza średnicę nominalną gwintu w milimetrach, a nie rozmiar klucza. Aby dobrać klucz płaski, stosuje się tzw. wymiar pod klucz, czyli odległość między dwiema równoległymi płaskimi ściankami sześciokąta (łba śruby lub nakrętki). Ten wymiar jest znormalizowany i w praktyce odczytuje się go z tabel warsztatowych.

Dla śruby M16 typowy wymiar pod klucz wynosi 24 mm. Dlatego klucz płaski 24 mm będzie właściwy do dokręcania takiej śruby (o ile mamy do czynienia ze standardowym łbem/nakrętką sześciokątną, jak w tabeli doboru).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 19 mm to rozmiar spotykany przy mniejszych elementach złącznych; wybranie go dla M16 wynika zwykle z mylenia wierszy tabeli lub przyzwyczajenia do częściej używanych śrub.
  • 17 mm jest charakterystyczny dla jeszcze mniejszych gwintów; zastosowanie takiego klucza na M16 nie pozwoli poprawnie objąć sześciokąta.
  • 14 mm jest zbyt mały dla M16 i w praktyce w ogóle nie da się nim poprawnie pracować na standardowym łbie/nakrętce M16; taka odpowiedź często wynika z mechanicznego kojarzenia "mniejszych liczb" bez sprawdzenia tabeli.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści jest informacja "wykorzystaj tabelę", najpewniejszą strategią jest odszukanie dokładnie wiersza M16 i odczytanie przypisanego wymiaru, zamiast polegać na pamięci. Unikniesz w ten sposób typowych pomyłek o jeden "rozmiar" (np. wzięcia wartości dla sąsiedniego gwintu).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapis M16 oznacza śrubę z gwintem metrycznym o średnicy nominalnej 16 mm. Nie jest to rozmiar klucza. Rozmiar klucza dobiera się z tabeli jako "wymiar pod klucz" (szerokość sześciokąta łba/nakrętki).
"Wymiar pod klucz" to odległość między dwiema równoległymi ściankami sześciokąta łba śruby lub nakrętki. Na tej podstawie dobiera się klucz płaski/oczkowy, aby narzędzie dobrze obejmowało element i nie niszczyło krawędzi.
Odszukaj w tabeli wiersz z właściwym oznaczeniem śruby (np. M16), a następnie odczytaj przypisany "wymiar pod klucz" w mm. To jest rozmiar klucza. Uważaj, by nie pomylić wiersza sąsiedniego (np. mniejszego gwintu).
Liczba po literze M odnosi się do gwintu (średnicy), a nie do sześciokąta łba/nakrętki. Geometria łba jest znormalizowana niezależnie od średnicy gwintu, dlatego dla M16 rozmiar klucza jest inny niż 16 mm i wynika z tabel wymiarowych.
Za mały klucz zwykle w ogóle nie wejdzie na sześciokąt, a jeśli "prawie pasuje", może klinować się i niszczyć krawędzie łba/nakrętki. W praktyce rośnie ryzyko obrobienia naroży, poślizgu narzędzia i utrudnienia dalszego montażu lub demontażu.
Tak, rozmiar w mm dotyczy tego samego "wymiaru pod klucz" – niezależnie czy wybierasz klucz płaski, oczkowy czy nasadowy. Różni się konstrukcja narzędzia i wygoda pracy, ale liczba w mm ma odpowiadać szerokości sześciokąta.
Rozmiar śruby to oznaczenie gwintu (np. M16). Rozmiar klucza jest podawany w milimetrach jako "pod klucz" (np. 24 mm). Jeśli w treści jest polecenie użycia tabeli, nie zgaduj z pamięci – odczytaj wartość dokładnie dla wskazanego gwintu.
Tabele są przydatne, gdy pracujesz z wieloma rozmiarami złączy, gdy element jest nietypowy lub gdy trzeba szybko skompletować narzędzia przed montażem/serwisem. To też standard w dokumentacji warsztatowej, aby ograniczyć pomyłki i uszkodzenia elementów.
To typowe "dystraktory" – wartości spotykane przy mniejszych śrubach. Mają sprawdzić, czy zdający umie powiązać właściwy gwint z wymiarem pod klucz, zamiast kierować się intuicją. Najczęstszy błąd to wybór rozmiaru dla sąsiedniego gwintu.
Najczęstsze pomyłki to: odczyt z niewłaściwego wiersza (przesunięcie o jeden rozmiar), pomylenie kolumn (np. inny typ łba/nakrętki w tabeli) oraz nieuwzględnienie, że tabela dotyczy "wymiaru pod klucz", a nie średnicy gwintu.
info

Statystycznie 74% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dla śruby M16 standardowy "wymiar pod klucz" (szerokość między płaskimi ściankami sześciokąta łba/nakrętki) wynosi 24 mm, co wynika z tabel doboru narzędzi.

Materiały:

  • Tablice warsztatowe z wymiarami "pod klucz" dla śrub i nakrętek metrycznych
  • Podręczniki/poradniki z zakresu połączeń śrubowych i doboru narzędzi ręcznych
  • Katalogi narzędzi (klucze płaskie/oczkowe) z opisem oznaczeń i zastosowań

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego