Dokument WZ (wydanie zewnętrzne) potwierdza fizyczny rozchód towarów z magazynu. W księgach rachunkowych taka operacja oznacza dwie rzeczy:
- zmniejszenie zapasu towarów (konto "Towary" jako konto aktywów),
- ujęcie kosztu własnego sprzedanych towarów w cenie zakupu (konto kosztowe, często nazywane "Wartość sprzedanych towarów w cenie zakupu" lub podobnie).
Zasada działania kont aktywów jest typowa: zwiększenia aktywów księguje się po stronie Wn, a zmniejszenia po stronie Ma. Ponieważ po WZ zapas towarów maleje, konto "Towary" należy zapisać po stronie Ma.
Jednocześnie koszt własny sprzedaży rośnie (to koszt okresu), więc ujmuje się go po stronie Wn na koncie "Wartość sprzedanych towarów w cenie zakupu". Taki zapis odzwierciedla ekonomiczny sens sprzedaży: towar przestaje być składnikiem majątku, a staje się kosztem uzyskania przychodu.
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?
- Zapisy z "Rozrachunki z odbiorcami" odnoszą się do powstania należności, które wynika z dokumentu sprzedaży (np. faktury), a nie z samego rozchodu magazynowego WZ. Mieszanie tych dwóch etapów to częsty błąd.
- Ujęcie "Towary" po stronie Wn sugeruje zwiększenie zapasu, co jest sprzeczne z treścią operacji ("wydano z magazynu").
- Zapis, w którym koszt ("Wartość sprzedanych towarów…") jest po stronie Ma, odwraca logikę ewidencji kosztów i nie pokazuje wzrostu kosztu własnego sprzedaży.
Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: WZ = rozchód zapasu (Towary maleją) + koszt własny sprzedaży (koszt rośnie). Rozrachunki i przychód rozpoznaje się na podstawie dokumentu sprzedaży.
