KWALIFIKACJA SPO5 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 29.
Opiekunka pomogła podopiecznemu, chorującemu na nadciśnienie tętnicze w opanowaniu umiejętności samodzielnego pomiaru ciśnienia tętniczego przy pomocy ciśnieniomierza elektronicznego. Który rodzaj wsparcia zastosowała opiekunka?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis dotyczy praktycznego nauczenia podopiecznego konkretnej czynności (samodzielny pomiar ciśnienia elektronicznym ciśnieniomierzem). To jest typowe wsparcie instrumentalne, czyli pomoc w działaniu i zdobyciu umiejętności. Nie jest to wsparcie emocjonalne ani materialne.

Pełne wyjaśnienie:

W przedstawionej sytuacji opiekunka pomogła podopiecznemu opanować umiejętność samodzielnego pomiaru ciśnienia tętniczego przy użyciu ciśnieniomierza elektronicznego. Taka pomoc ma charakter instrumentalny, ponieważ polega na wspieraniu w wykonaniu działania i uczeniu sposobu postępowania krok po kroku (instruktaż, pokaz, korekta błędów, utrwalenie nawyku). Celem jest zwiększenie sprawczości i samodzielności podopiecznego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • Wsparcie emocjonalne dotyczy przede wszystkim towarzyszenia, okazywania zrozumienia, zmniejszania lęku, budowania poczucia bezpieczeństwa i motywowania poprzez empatię. W opisie kluczowe jest nauczenie obsługi urządzenia, a nie praca na emocjach.
  • Wsparcie rzeczowe wiąże się z przekazaniem dóbr/materialnej pomocy (np. zakup, zapewnienie sprzętu, środki higieniczne). Sam fakt użycia ciśnieniomierza nie oznacza wsparcia rzeczowego, jeśli opiekunka nie "daje" rzeczy, tylko uczy korzystania.
  • Wsparcie strukturalne bywa rozumiane jako organizowanie sieci/warunków pomocy (np. koordynacja, kierowanie do instytucji, tworzenie systemu wsparcia). W tej scenie działanie jest bezpośrednie i praktyczne, skoncentrowane na umiejętności jednostki.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "nauczyła", "pokazała", "przećwiczyła", "pomogła wykonać" – najczęściej chodzi o wsparcie instrumentalne. Gdy jest "uspokoiła", "wysłuchała" – emocjonalne; gdy "dała/zakupiła/zapewniła" – rzeczowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wsparcie instrumentalne to praktyczna pomoc w działaniu: instruktaż, pokaz, trening czynności i ułatwienie wykonania zadania. W DPS oznacza np. nauczenie obsługi sprzętu, ćwiczenie samoopieki lub pomoc w organizacji czynności tak, by podopieczny mógł je robić samodzielnie.
Szukaj słów wskazujących na naukę umiejętności i wykonanie czynności: "pomogła opanować", "nauczyła", "pokazała", "przećwiczyła". Jeśli sednem jest trening praktyczny (np. pomiar ciśnienia), zwykle jest to wsparcie instrumentalne, a nie emocjonalne czy rzeczowe.
Wsparcie emocjonalne polega głównie na redukcji napięcia i lęku: rozmowa, empatia, uspokajanie, motywowanie. Nauka pomiaru ciśnienia to przede wszystkim działanie i instruktaż (co zrobić i jak), czyli wsparcie instrumentalne. Emocje mogą się pojawić, ale nie są główną treścią pomocy.
Wsparcie rzeczowe (materialne) dotyczy zapewnienia dóbr, np. dostarczenia środków higienicznych, odzieży, pomocy sprzętowej lub zorganizowania zakupu. Samo użycie urządzenia podczas nauki nie jest wsparciem rzeczowym, jeśli nie chodzi o przekazanie rzeczy, tylko o trening umiejętności.
Instrumentalne to bezpośrednia praktyczna pomoc w wykonaniu czynności (instruktaż, trening). Strukturalne częściej odnosi się do organizowania warunków i systemu pomocy (np. koordynacja, kierowanie do specjalistów, tworzenie sieci wsparcia). W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest, co opiekun realnie zrobił.
Najczęstsze pomyłki wynikają z potocznych skojarzeń: "rzeczowe" mylone z "użyciem rzeczy/sprzętu", a "emocjonalne" wybierane zawsze, gdy w tle jest choroba. Pomaga zasada: nauka i działanie = instrumentalne, poczucie i rozmowa = emocjonalne, przekazanie dóbr = rzeczowe.
Bezpieczny instruktaż obejmuje: wyjaśnienie celu, pokaz kroków, kontrolę poprawnego założenia mankietu, spokojne warunki pomiaru i powtórzenie czynności przez podopiecznego. Opiekun powinien działać w zakresie swoich kompetencji, a nie diagnozować; w razie nieprawidłowych wyników informuje personel medyczny.
Nie. Wsparcie instrumentalne często ma formę uczenia i towarzyszenia, a nie wykonywania czynności za podopiecznego. Celem jest zwiększenie samodzielności: opiekun pokazuje, przypomina i koryguje, ale stopniowo wycofuje pomoc, gdy podopieczny opanuje umiejętność i może działać sam.
Samokontrola jest istotna szczególnie wtedy, gdy podopieczny ma zalecone regularne pomiary, uczy się obserwować swój stan i przekazywać informacje personelowi. W DPS opiekun może wspierać nawyk regularności i poprawną technikę pomiaru, co pomaga w codziennym funkcjonowaniu i współpracy z zespołem terapeutycznym.
Ucz się przez przykłady sytuacyjne: dopasuj opis zdarzenia do typu wsparcia. Twórz własne mini-scenki z DPS (nauka czynności, rozmowa wspierająca, zakup środków) i nazywaj je. Na egzaminie podkreśl w treści czasowniki typu "nauczyła/pokazała/dała/uspokoiła" – to zwykle klucz do odpowiedzi.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Opis dotyczy praktycznego nauczenia podopiecznego konkretnej czynności (samodzielny pomiar ciśnienia elektronicznym ciśnieniomierzem)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Wsparcie społeczne" – opis typów wsparcia (w tym instrumentalnego): https://pl.wikipedia.org/wiki/Wsparcie_spo%C5%82eczne (dostęp: 2026-02-18)
  • Encyklopedia PWN, hasło "wsparcie społeczne" (definicje i ujęcia): https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/wsparcie-spoleczne;3996810.html (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKU do kwalifikacji SPO.3 dotyczące wsparcia i aktywizowania podopiecznego
  • Podręczniki i skrypty z podstaw psychologii/pedagogiki opiekuńczej (rozdziały o wsparciu społecznym)
  • Instrukcje użytkowania ciśnieniomierzy elektronicznych (dla zrozumienia, na czym polega instruktaż)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego