KWALIFIKACJA SPO4 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 25.
Które osiągnięcie rozwojowe w zakresie posługiwania się mową jest typowe dla prawidłowo rozwijającego się dziecka w 9.-10. miesiącu życia?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W wieku 9.–10. miesiąca u dziecka zwykle szybciej rozwija się rozumienie niż mówienie. Typowe jest reagowanie na znane słowa i rozumienie znaczenia pojedynczych wyrazów, podczas gdy świadome wypowiadanie pierwszych słów "ze zrozumieniem" częściej pojawia się później. Sama intonacja czy brzmienie nie świadczą jeszcze o rozumieniu.

Pełne wyjaśnienie:

W ocenie rozwoju mowy u niemowląt rozróżnia się dwa obszary: kompetencje receptywne (co dziecko rozumie) oraz kompetencje ekspresywne (co i jak potrafi powiedzieć). W pierwszym roku życia rozumienie mowy zwykle wyprzedza mówienie, dlatego w wieku około 9.–10. miesiąca typowym osiągnięciem jest rozumienie znaczenia pojedynczych słów (np. reagowanie na znajome nazwy osób/przedmiotów, kojarzenie prostych słów z sytuacją).

Odpowiedź "Rozumienie znaczenia pojedynczych słów." pasuje do tego etapu, ponieważ wskazuje na rozwój rozumienia i kojarzenia słów z ich znaczeniem, co jest kluczowe zanim pojawi się stabilna, celowa mowa. Dziecko może też komunikować się gestem, mimiką, wokalizacjami, ale to rozumienie słów jest w tym wieku często bardziej "dojrzałe" niż wypowiadanie słów.

  • "Różnicowanie wyrazów dwusylabowych." może brzmieć jak umiejętność językowa, ale jest nieprecyzyjne: samo różnicowanie brzmienia (a nie znaczenia) nie jest typowym, jednoznacznym kamieniem milowym komunikacji w tym ujęciu.
  • "Zmiana intonacji wypowiadanych dźwięków." opisuje raczej etap wokalizacji i eksperymentowania głosem (elementy gaworzenia), który może występować wcześniej i nie jest równoznaczny z rozumieniem słów.
  • "Wypowiadanie ze zrozumieniem pierwszych słów." to kompetencja ekspresywna, zwykle trudniejsza i często oczekiwana w późniejszym okresie niż samo rozumienie pojedynczych słów.

W praktyce opiekunka dziecięca powinna obserwować nie tylko to, czy dziecko "mówi", ale przede wszystkim czy reaguje na słowa, utrzymuje kontakt, rozumie proste komunikaty i wchodzi w interakcje. Gdy rozumienie i komunikacja nie rozwijają się adekwatnie do wieku, warto zachęcić opiekunów do konsultacji specjalistycznej (np. logopedycznej).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To znaczy, że kojarzy znane wyrazy z osobą, przedmiotem lub sytuacją i może na nie reagować (np. odwraca głowę, szuka wzrokiem, wyciąga rękę). Rozumienie nie wymaga mówienia — dziecko może jeszcze nie wypowiadać słów, a mimo to rozumieć część komunikatów.
Rozumienie (kompetencja receptywna) wymaga głównie kojarzenia dźwięków z znaczeniem i sytuacją, a mówienie (ekspresja) wymaga dodatkowo dojrzałości narządów mowy, koordynacji oddechu i artykulacji. Dlatego dziecko często "wie", zanim potrafi to wypowiedzieć.
Gaworzenie to zabawa dźwiękami i sylabami (np. powtarzanie brzmień, zmiany intonacji) bez stałego odniesienia do znaczenia. Pierwsze słowo "ze zrozumieniem" jest użyte celowo i w podobnym kontekście (np. zawsze na określenie mamy), a nie jest przypadkową wokalizacją.
Typowe są: większa reakcja na mowę dorosłych, zwracanie uwagi na imię, reagowanie na znane słowa, komunikowanie potrzeb gestem lub mimiką oraz różne wokalizacje. W tym wieku ważne jest wspieranie kontaktu i naprzemienności, a nie tylko "nauka mówienia".
Niekoniecznie. Zmienianie intonacji jest częste w okresie wokalizacji i może świadczyć o ćwiczeniu głosu oraz naśladowaniu melodii mowy. Rozumienie słów ocenia się raczej po reakcji na konkretne, znane wyrazy w powtarzalnych sytuacjach, a nie po samym brzmieniu.
Zależy to od dziecka i warunków środowiskowych, ale celowe używanie pierwszych słów zwykle pojawia się później niż proste rozumienie pojedynczych wyrazów. W opiece ważne jest monitorowanie trendu rozwoju (postęp w komunikacji) oraz reagowanie, jeśli brak jest kolejnych umiejętności.
Najczęściej myli się umiejętności ekspresywne z receptywnymi (uznaje się mówienie za wcześniejsze), wybiera się odpowiedź "najbardziej spektakularną" (pierwsze słowa), albo przypisuje się temu wiekowi cechy bardziej typowe dla późniejszego rozwoju. Pomaga porządkowanie etapów: rozumienie zwykle wyprzedza mówienie.
Pomaga częste mówienie do dziecka, nazywanie przedmiotów i czynności w trakcie opieki, krótkie powtarzalne komunikaty, zabawy w naprzemienność (np. "a teraz ty"), oraz reagowanie na próby komunikacji. Ważna jest też spokojna atmosfera i kontakt wzrokowy.
Może wpływać na to, jak rozkłada się słownictwo między językami, ale sama zasada, że rozumienie często wyprzedza mówienie, zwykle pozostaje podobna. W praktyce warto obserwować, czy dziecko reaguje na komunikaty w obu językach i czy postępuje rozwój ogólnej komunikacji.
Niepokój może budzić brak reakcji na dźwięki i mowę, brak postępu w komunikacji, bardzo ograniczony kontakt i naprzemienność, albo duże różnice względem wcześniejszych osiągnięć. Pojedynczy objaw nie przesądza o problemie, ale utrwalony brak postępu warto omówić ze specjalistą.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "W wieku 9.–10. miesiąca u dziecka zwykle szybciej rozwija się rozumienie niż mówienie."

Materiały:

  • Nie posiadam tej informacji
  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (np. aktualnych tabel kamieni milowych rozwoju mowy i narzędzi przesiewowych).
  • Konsultacja z logopedą/neurologopedą dziecięcym w zakresie aktualnych norm rozwojowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego