KWALIFIKACJA SPO5 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 23.
Osoby z nadciśnieniem tętniczym powinny ograniczyć spożycie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W nadciśnieniu zaleca się dietę wspierającą układ krążenia, z ograniczeniem produktów bogatych w tłuszcze nasycone.
Masło jest ich typowym źródłem, dlatego jego spożycie zwykle się ogranicza. Ryby, warzywa i owoce są na ogół elementami diety prozdrowotnej i nie stanowią głównego produktu do ograniczania.

Pełne wyjaśnienie:

W nadciśnieniu tętniczym istotnym elementem postępowania niefarmakologicznego jest modyfikacja stylu życia, w tym sposób żywienia. W praktyce zalecenia dietetyczne dla osób z nadciśnieniem obejmują m.in. poprawę jakości tłuszczów w diecie (ograniczanie tłuszczów nasyconych i zastępowanie ich tłuszczami nienasyconymi) oraz ogólnie prozdrowotny dobór produktów.

Odpowiedź "masła" pasuje do zaleceń ograniczania produktów bogatych w tłuszcze nasycone. Masło jest często wskazywane jako produkt, który warto ograniczać na rzecz tłuszczów roślinnych o korzystniejszym profilu kwasów tłuszczowych (np. oleje roślinne), co wspiera profilaktykę sercowo-naczyniową.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "ryb" – ryby (zwłaszcza tłuste morskie) bywają rekomendowane jako źródło białka i kwasów tłuszczowych o korzystnym działaniu; co do zasady nie są produktem, który rutynowo ogranicza się z powodu nadciśnienia.
  • "warzyw" – warzywa są kluczowym elementem diet prozdrowotnych; dostarczają błonnika, potasu i wielu mikroskładników. Typowo zachęca się do ich zwiększania, nie ograniczania.
  • "owoców" – owoce również zwykle stanowią część zaleceń żywieniowych (w rozsądnych porcjach); nie są standardowo wskazywane jako produkt do ograniczania w samym nadciśnieniu.

Z perspektywy opiekunki środowiskowej ważna jest praktyka: wspieranie podopiecznego w wyborach zakupowych (zamienniki tłuszczów do smarowania i gotowania), przypominanie o regularności posiłków oraz obserwacja, czy podopieczny nie opiera diety na produktach wysokotłuszczowych i wysoko przetworzonych. Jednocześnie warto pamiętać, że w aktualnych zaleceniach bardzo często podkreśla się także ograniczanie sodu (soli) i kontrolę masy ciała, dlatego sama znajomość "jednego produktu" nie wyczerpuje tematu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej kluczowe jest ograniczanie sodu (soli), poprawa jakości tłuszczów (mniej nasyconych, więcej nienasyconych), utrzymanie prawidłowej masy ciała oraz regularne jedzenie warzyw i produktów mało przetworzonych. To podejście wspiera kontrolę ciśnienia i zmniejsza ryzyko sercowo-naczyniowe.
Masło jest produktem bogatym w tłuszcze nasycone, których nadmiar w diecie wiąże się z niekorzystnym wpływem na profil lipidowy i ryzyko sercowo-naczyniowe. W praktyce często zaleca się zamianę masła na tłuszcze o korzystniejszym składzie, np. oleje roślinne.
Zwykle korzystniejszy wybór to tłuszcze roślinne o większym udziale kwasów nienasyconych, np. olej rzepakowy czy oliwa. W codziennej opiece warto pomagać w doborze zamienników do smarowania i gotowania, ale też pilnować umiarkowanych porcji.
Najczęściej tak, ponieważ ryby mogą dostarczać pełnowartościowego białka i korzystnych kwasów tłuszczowych. Uwaga dotyczy sposobu przygotowania: smażenie w głębokim tłuszczu lub mocne solenie może niwelować korzyści. Lepsze są potrawy pieczone, gotowane, duszone.
Warzywa i owoce są podstawą diet prozdrowotnych: dostarczają błonnika, potasu i wielu witamin. Zwykle zachęca się do ich regularnego jedzenia. Wyjątki mogą wynikać z innych chorób (np. diet specjalnych), ale samo nadciśnienie nie jest typowym powodem ograniczeń.
Częste błędy to skupienie się na jednym produkcie (np. "nie jem masła") przy jednoczesnym wysokim spożyciu soli, wędlin i żywności przetworzonej. Inny błąd to "zdrowe" produkty w niezdrowej formie, np. warzywa z dużą ilością soli lub sosów.
Może wspierać planowanie zakupów i posiłków, proponować prostsze techniki przygotowania (gotowanie, pieczenie), przypominać o piciu wody oraz obserwować nawyki (dosalanie, podjadanie). Ważne jest też zachęcanie do konsultacji z lekarzem lub dietetykiem przy chorobach współistniejących.
Gdy mimo zmian (mniej soli, redukcja masy ciała, aktywność, ograniczenie alkoholu) wartości ciśnienia nadal są wysokie lub pojawiają się powikłania. Wtedy zwykle potrzebne jest leczenie farmakologiczne i regularna kontrola. Opiekunka powinna wspierać w systematycznym przyjmowaniu leków.
Zwykle nie chodzi o absolutny zakaz, tylko o ograniczenie i lepszy dobór tłuszczów. W praktyce liczy się cała dieta i powtarzalność nawyków. Jeśli podopieczny lubi masło, często łatwiej wprowadzić mniejsze porcje i częstsze zamienniki niż "zero-jedynkowe" zakazy.
Warto szukać odpowiedzi zgodnej z ogólnymi zaleceniami prozdrowotnymi: ogranicza się produkty wysokotłuszczowe i wysoko przetworzone, a promuje warzywa, owoce oraz ryby. Jeśli wśród opcji jest produkt typowo "ciężki" (np. masło), a reszta to grupy zalecane, zwykle to on będzie poprawny.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 73% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "W nadciśnieniu zaleca się dietę wspierającą układ krążenia, z ograniczeniem produktów bogatych w tłuszcze nasycone.Masło jest ich typowym źródłem, dlatego jego spożycie zwykle się ogranicza."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO), "Guideline: Sodium intake for adults and children", 2012, https://www.who.int/publications/i/item/9789241504836 (dostęp: 2026-03-02)
  • European Society of Cardiology (ESC) / European Society of Hypertension (ESH), "2018 ESC/ESH Guidelines for the management of arterial hypertension", European Heart Journal, 2018, https://academic.oup.com/eurheartj/article/39/33/3021/5079119 (dostęp: 2026-03-02)
  • Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ), Akademia NFZ – poradnik dla pacjentów o nadciśnieniu i stylu życia (strona edukacyjna), https://akademia.nfz.gov.pl/ (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały edukacyjne o diecie w nadciśnieniu (poradniki pacjenta) przygotowywane przez instytucje zdrowia publicznego
  • Zalecenia organizacji kardiologicznych dotyczące stylu życia w nadciśnieniu
  • Poradniki żywieniowe o ograniczaniu sodu i wyborze tłuszczów w diecie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego