KWALIFIKACJA EKA2 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 24.
Otrzymałeś poniższą tabelę z ewidencją zasobu archiwalnego. Podczas skontrum zasobu zauważyłeś, że liczba dokumentów w kategorii "Umowy" wynosi 120, a nie 100 jak wskazano w tabeli. Co powinieneś zrobić?
KategoriaLiczba dokumentów
Umowy100
Raporty200
Notatki150
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podczas skontrum celem jest ujawnienie i udokumentowanie rozbieżności między ewidencją a stanem faktycznym.
Dlatego właściwe jest zgłoszenie niezgodności osobie/organowi odpowiedzialnemu za zasób i ewidencję, aby uruchomić wyjaśnienie oraz formalną korektę. Samodzielna zmiana danych lub ignorowanie różnicy narusza rzetelność ewidencji.

Pełne wyjaśnienie:

W trakcie skontrum porównuje się zapis ewidencyjny ze stanem faktycznym zasobu. Gdy stwierdzasz, że liczba dokumentów w kategorii "Umowy" nie zgadza się (jest 120 zamiast 100), najważniejsze jest zarejestrowanie i zgłoszenie rozbieżności. Odpowiedź "Zgłoś różnicę odpowiedniej osobie lub organowi" jest poprawna, bo uruchamia właściwą ścieżkę: weryfikację przyczyny, sporządzenie dokumentacji z kontroli oraz ewentualne działania naprawcze i dopiero potem korektę ewidencji.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "Zignoruj różnicę i kontynuuj skontrum" – ignorowanie rozbieżności podważa wiarygodność wyników skontrum. Różnica może wynikać np. z błędu w ewidencji, nieodnotowanego przybycia/ubytku, błędnej kwalifikacji dokumentów albo problemu z obiegiem akt i wymaga wyjaśnienia.
  • "Zaktualizuj tabelę, zmieniając liczbę dokumentów … na 120" – sama liczba 120 może być prawidłowa, ale nie wolno jej wprowadzać "od ręki" bez ustalenia podstawy i bez zachowania formalności. Korekta ewidencji powinna być wynikiem udokumentowanego ustalenia (co i dlaczego się nie zgadza) oraz decyzji osoby uprawnionej w danej jednostce.
  • "Zniszcz 20 dokumentów … aby dopasować do liczby w tabeli" – niszczenie dokumentacji w celu dopasowania do błędnego zapisu jest rażąco nieprawidłowe. Ubytek dokumentów wymaga legalnej procedury i dokumentowania, a nie "wyrównywania" stanu.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o kontrolę zasobu i ewidencję najczęściej poprawna jest odpowiedź akcentująca zgłoszenie, protokołowanie i wyjaśnienie, a nie samowolne poprawki lub działania nieodwracalne. Najpierw ustala się przyczynę rozbieżności, potem wprowadza zmiany w zapisach w sposób kontrolowany.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skontrum to kontrola polegająca na porównaniu zapisów ewidencyjnych ze stanem faktycznym materiałów w archiwum. Jej celem jest wykrycie braków, nadwyżek lub błędów w ewidencji oraz udokumentowanie rozbieżności tak, aby można było je wyjaśnić i formalnie skorygować.
Ignorowanie rozbieżności osłabia wiarygodność ewidencji i całego skontrum. Nawet "mała" różnica może oznaczać błąd w spisie, nieudokumentowane przekazanie akt, pomyłkę w kwalifikacji dokumentów albo problem organizacyjny. Zgłoszenie niezgodności uruchamia działania wyjaśniające.
Należy odnotować rozbieżność i zgłosić ją osobie lub organowi odpowiedzialnemu za zasób/ewidencję (zgodnie z procedurą jednostki). Następnie przeprowadza się wyjaśnienie przyczyny, a dopiero po ustaleniach wykonuje się formalną korektę zapisów ewidencyjnych.
Zwykle nie powinno się tego robić samodzielnie "od ręki". Zmiana w ewidencji powinna wynikać z udokumentowanego ustalenia oraz akceptacji zgodnej z wewnętrzną organizacją archiwum. Najpierw zgłasza się niezgodność, potem wyjaśnia, a na końcu wprowadza poprawki w kontrolowany sposób.
Najczęściej wykonuje się zapis w dokumentacji kontroli (np. notatka służbowa, wykaz rozbieżności, protokół skontrum – zależnie od praktyki jednostki). Ważne jest wskazanie: czego dotyczy różnica, jaka jest wartość w ewidencji, jaki jest stan faktyczny oraz kiedy i przez kogo została stwierdzona.
Typowe przyczyny to: błąd przy wcześniejszym wpisie do ewidencji, nieodnotowane przesunięcia akt, pomyłki w przypisaniu do kategorii, brak aktualizacji po porządkowaniu, a także błędy w liczeniu jednostek. Dlatego rozbieżność zawsze wymaga sprawdzenia źródła i drogi obiegu akt.
Niszczenie dokumentów w celu dopasowania do błędnego zapisu jest niedopuszczalne i grozi utratą informacji oraz odpowiedzialnością służbową. Ewidencja ma odzwierciedlać rzeczywisty stan zasobu, a brakowanie (jeśli w ogóle dopuszczalne) powinno być odrębną, formalną procedurą, nie reakcją na błąd w tabeli.
Ewidencję aktualizuje się po ustaleniu przyczyny rozbieżności i po formalnym potwierdzeniu prawidłowego stanu. Najpierw identyfikuje się, czy błąd leży w zapisie, w liczeniu, w kwalifikacji dokumentów czy w realnym ubytku/nadwyżce. Dopiero potem wprowadza się korektę zgodnie z procedurą.
Najczęściej wybiera się odpowiedzi sugerujące szybkie "naprawienie" tabeli bez wyjaśnienia przyczyny albo bagatelizowanie różnicy. W zadaniach o archiwum zwykle oceniana jest rzetelność procesu: zgłoszenie, udokumentowanie i działania zgodne z kompetencjami, a nie samowolne korekty.
Błąd ewidencji to sytuacja, gdy dokumenty są fizycznie dostępne, ale zapis (np. liczba jednostek) jest niepoprawny. Rzeczywisty brak oznacza, że dokumentów nie ma w zasobie mimo oczekiwania z ewidencji. W praktyce rozstrzyga się to poprzez sprawdzenia pomocnicze: dowody przekazania, udostępnień i spisy.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Samodzielna zmiana danych lub ignorowanie różnicy narusza rzetelność ewidencji."

Materiały:

  • Nie posiadam tej informacji
  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (instrukcje kancelaryjne i archiwalne, procedury skontrum danej jednostki)
  • UWAGA: Dostępne tylko 1 weryfikowalne źródło. Powód: brak dostępu do wskazanych w zadaniu regulacji i instrukcji branżowych w tej rozmowie.

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego