KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 10.
Pacjentka przebywająca na oddziale neurologicznym ma trudności z rozpoznawaniem przedmiotów i z opisywaniem przedmiotów z pamięci. Taki rodzaj zaburzeń to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Agnozja to zaburzenie rozpoznawania bodźców (np. przedmiotów) mimo względnie zachowanych podstawowych funkcji czuciowych. Opis "trudności z rozpoznawaniem i z opisywaniem z pamięci" pasuje do deficytu gnosis.
Agrafia dotyczy pisania, afonia głosu, a apraksja wykonywania czynności celowych.

Pełne wyjaśnienie:

Opis wskazuje na problem z rozpoznawaniem przedmiotów oraz z odtwarzaniem/charakteryzowaniem ich z pamięci. Taki profil objawów jest typowy dla agnozji, czyli zaburzeń rozpoznawania (gnosis) powstających na skutek uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego. W praktyce klinicznej pacjent może widzieć lub dotykać obiekt, ale nie potrafi go poprawnie zidentyfikować, nazwać ani opisać jego cech lub przeznaczenia, mimo że narząd zmysłu może być sprawny.

Odpowiedź "agnozja." pasuje do przedstawionej sytuacji, bo sednem trudności jest identyfikacja znaczenia bodźca (co to za przedmiot?) oraz wykorzystanie reprezentacji pamięciowych do opisu. W zależności od kanału zmysłowego wyróżnia się m.in. agnozję wzrokową czy dotykową, ale samo pojęcie agnozji obejmuje właśnie zaburzenia rozpoznawania.

Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych funkcji:

  • "agrafia." dotyczy pisania (utrata lub zaburzenie umiejętności pisania), a nie rozpoznawania przedmiotów.
  • "afonia." oznacza utrata/znaczne osłabienie głosu; jest to problem fonacyjny, a nie poznawczy.
  • "apraksja." to zaburzenie wykonywania wyuczonych czynności celowych (np. użycia narzędzia na polecenie) przy zachowanej sile mięśni i rozumieniu polecenia. W apraksji pacjent może rozpoznawać przedmiot, ale nie potrafi prawidłowo wykonać sekwencji ruchów.

Z perspektywy terapeuty zajęciowego rozróżnienie tych pojęć jest ważne, bo determinuje dobór postępowania: przy agnozji częściej stosuje się trening rozpoznawania, strategie kompensacyjne (podpowiedzi sensoryczne, stała organizacja otoczenia), pracę na realnych obiektach i kategoryzacji; przy apraksji nacisk kładzie się na uczenie sekwencji działania i prowadzenie ruchu; przy agrafii na komunikację pisaną; przy afonii na obszar głosu i komunikacji ustnej we współpracy z innymi specjalistami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Agnozja to zaburzenie rozpoznawania bodźców (np. przedmiotów, dźwięków, twarzy) wynikające z uszkodzenia OUN. Pacjent może widzieć lub dotykać obiekt, ale nie potrafi go poprawnie zidentyfikować ani opisać, mimo że podstawowe czucie/wzrok mogą być zachowane.
W agnozji problemem jest rozpoznanie (co to jest?), a w apraksji wykonanie czynności (jak tego użyć?). Pacjent z apraksją zwykle rozpoznaje przedmiot, ale ma trudność z pokazaniem użycia lub wykonaniem sekwencji ruchów na polecenie.
W agnozji zaburzone może być łączenie bodźca z jego znaczeniem i reprezentacją pamięciową. Skutkiem bywa trudność w przywołaniu cech, nazwy i funkcji przedmiotu, nawet jeśli pacjent widzi go przed sobą lub miał z nim wcześniej kontakt.
Nie. Agrafia dotyczy utraty lub zaburzenia umiejętności pisania (np. po udarze), a nie rozpoznawania obiektów. Pacjent z agrafią może prawidłowo rozpoznawać przedmioty, ale mieć trudność z zapisem słów lub liter.
Afonia to utrata lub znaczne osłabienie głosu (fonacji). Dotyczy problemów z wytwarzaniem dźwięku, a nie funkcji poznawczych. Może współwystępować z innymi trudnościami, ale sama w sobie nie tłumaczy zaburzeń rozpoznawania przedmiotów.
Sygnałem mogą być: mylenie przedmiotów, nieumiejętność nazwania lub wskazania funkcji obiektu, trudność w dopasowaniu przedmiotu do zastosowania oraz zależność od podpowiedzi (np. po dotyku rozpoznaje lepiej niż po wzroku lub odwrotnie).
Pomocne bywa ćwiczenie rozpoznawania na realnych obiektach, kategoryzacja (np. kuchnia/łazienka), łączenie bodźców wielozmysłowo, stała organizacja otoczenia i etykiety. Celem jest poprawa funkcjonowania w ADL oraz rozwój strategii kompensacyjnych.
Częsty błąd to wybór "apraksja" przy każdym opisie problemów po udarze, bez sprawdzenia, czy dotyczy to wykonania ruchu czy rozpoznania. Inny błąd to mylenie agrafii (pisanie) z trudnością w opisie przedmiotów (to nie musi być problem pisma).
Nie. Agnozja może dotyczyć różnych modalności: wzrokowej, słuchowej lub dotykowej. Kluczowe jest to, że problemem jest rozpoznanie znaczenia bodźca, a nie samo "widzenie" czy "czucie" jako takie.
Warto uczyć się definicji i różnic między zaburzeniami: agnozja (rozpoznawanie), apraksja (wykonywanie czynności), afazja (język), agrafia (pisanie), dysartria (artykulacja). Trenuj dopasowanie krótkiego opisu objawów do właściwego terminu.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Agnozja to zaburzenie rozpoznawania bodźców (np. przedmiotów) mimo względnie zachowanych podstawowych funkcji czuciowych."

Materiały:

  • Podstawowe skrypty/opracowania z neuropsychologii klinicznej dla kierunków medycznych
  • Materiały dydaktyczne z anatomii i fizjologii OUN w kontekście funkcji poznawczych
  • Przykładowe arkusze i zadania z kwalifikacji dotyczące zaburzeń poznawczych w neurologii

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego