KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 10.
Parametr o wartości 20 V/1000 obr/min to wielkość charakterystyczna dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Parametr 20 V/1000 obr/min oznacza stałą przetwarzania prędkości na napięcie: przy wzroście prędkości rośnie napięcie wyjściowe wprost proporcjonalnie. Taka zależność jest typowa dla prądnicy tachometrycznej stosowanej do pomiaru prędkości obrotowej w układach napędowych.
Pozostałe elementy nie opisuje się zwykle stałą V/(obr/min).

Pełne wyjaśnienie:

Wielkość zapisana jako 20 V/1000 obr/min to typowy sposób podawania tzw. stałej tachometrycznej (stałej napięciowej) przetwornika, który zamienia prędkość obrotową na napięcie. Oznacza to, że przy prędkości 1000 obr/min na wyjściu pojawia się napięcie około 20 V (w praktyce z tolerancją zależną od wykonania i obciążenia). Kluczowe jest tu rozpoznanie jednostek: napięcie na jednostkę prędkości.

Odpowiedź "prądnicy tachometrycznej" pasuje, ponieważ tachoprądnica jest małą prądnicą (DC lub AC), której napięcie wyjściowe jest w przybliżeniu proporcjonalne do prędkości obrotowej wału. Taki sygnał jest wygodny w automatyce jako sprzężenie zwrotne prędkości w napędach.

  • "Sprzęgło elektromagnetyczne" jest elementem wykonawczym do przenoszenia momentu/załączania, a nie czujnikiem prędkości z parametrem V/(obr/min). Opisuje się je m.in. momentem, prądem cewki, mocą, czasem zadziałania.
  • "Induktosyn" jest przetwornikiem położenia (kątowego lub liniowego) opartym o zjawiska indukcyjne i sygnały sinus/cosinus; kluczowe są parametry dotyczące dokładności, podziałki, częstotliwości zasilania/wyjścia, a nie stała napięciowa prędkości.
  • "Resolver" również służy przede wszystkim do pomiaru położenia kątowego (oraz pośrednio prędkości po różniczkowaniu sygnału w sterowniku). Jego opis to zwykle napięcia wzbudzenia, częstotliwość nośna, przekładnia (liczba par biegunów), błędy kątowe, a nie bezpośrednio V/1000 obr/min jako cecha znamionowa.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się różne typy elementów (czujniki położenia, elementy wykonawcze, przetworniki prędkości), zacznij od jednostek. Jednostka V/(obr/min) niemal zawsze kieruje do tachoprądnicy lub innego przetwornika prędkości na napięcie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

To informacja, jak silnie przetwornik zamienia prędkość na napięcie.

Wartość 20 V/1000 obr/min oznacza, że przy 1000 obr/min na wyjściu pojawia się ok. 20 V, a przy innych obrotach napięcie zmienia się w przybliżeniu proporcjonalnie.

Prądnica tachometryczna wytwarza napięcie zależne od prędkości obrotowej wału.

Jest mechanicznie sprzęgnięta z silnikiem, a jej sygnał służy zwykle jako sprzężenie zwrotne prędkości w regulatorze, ułatwiając stabilizację obrotów.

Bo jest to bezpośrednio "napięcie na jednostkę prędkości".

Tachoprądnice są projektowane tak, aby ich napięcie wyjściowe było możliwie liniową funkcją prędkości. Dla resolverów i induktosynów typowe są raczej parametry kątowe oraz częstotliwości.

Resolver opisuje się parametrami sygnałów sinus/cosinus: napięciem wzbudzenia, częstotliwością nośną, błędem kątowym, przekładnią.

Tachoprądnicę opisuje się stałą prędkość–napięcie (np. V/1000 obr/min) i liniowością zależności.

Stała tachometryczna określa, jakie napięcie uzyskasz z tachoprądnicy dla danej prędkości.

Ułatwia dobór przetwornika do wejścia sterownika/regulatora oraz szybkie sprawdzenie, czy odczyty prędkości są realistyczne podczas uruchamiania i diagnostyki.

Tachoprądnica bywa stosowana, gdy potrzebny jest prosty analogowy sygnał prędkości bez zliczania impulsów.

Może być wygodna w starszych układach regulacji lub tam, gdzie analogowe sprzężenie zwrotne jest wystarczające, choć dziś często zastępują ją enkodery.

Zwykle nie, ponieważ sprzęgło elektromagnetyczne nie jest przetwornikiem prędkości na napięcie.

Jego parametry dotyczą głównie momentu przenoszonego, prądu/napięcia cewki, mocy strat i czasu załączania. Jednostka V/obr/min wskazuje na czujnik/przetwornik prędkości.

Najczęstszy błąd to ignorowanie jednostek i wybór "znanego" elementu napędu.

Drugim błędem jest utożsamienie resolvera z czujnikiem prędkości "wprost", choć resolver mierzy położenie, a prędkość uzyskuje się po obróbce sygnału w sterowniku.

Traktuj to jak proporcję liniową: napięcie rośnie wraz z prędkością.

Jeśli 1000 obr/min daje 20 V, to 500 obr/min da w przybliżeniu 10 V, a 1500 obr/min ok. 30 V (pomijając tolerancje i nieliniowości). To pomaga szybko ocenić poprawność sygnału.

Ucz się poprzez pary: wielkość mierzona → typ czujnika → typ sygnału i jednostki.

Dla prędkości szukaj V/(obr/min) lub impulsów; dla położenia kątowego typowe są sinus/cosinus (resolver) lub podziałka/okres (induktosyn). Trenuj rozpoznawanie po jednostkach.

info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Parametr 20 V/1000 obr/min oznacza stałą przetwarzania prędkości na napięcie: przy wzroście prędkości rośnie napięcie wyjściowe wprost proporcjonalnie."

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw automatyki i mechatroniki dotyczące sprzężenia zwrotnego prędkości
  • Materiały dydaktyczne o czujnikach w napędach: tachogeneratory, resolvery, enkodery
  • Karty katalogowe tachoprądnic (tachogeneratorów) omawiające stałą napięciową i tolerancje

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego