KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 19.
Piekarnia EKO wypieka chleby i bułki żytnie. Koszty materiałów i robocizny dzieli proporcjonalnie do wagi (masy) wypiekanych produktów. Którą metodę kalkulacji stosuje piekarnia do obliczenia jednostkowych kosztów wytworzenia chlebów i bułek?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kalkulacja podziałowa ze współczynnikami służy do rozliczania kosztów wspólnych na kilka wyrobów, gdy można je przeliczyć na wspólną podstawę (np. masę). Skoro piekarnia dzieli koszty materiałów i robocizny proporcjonalnie do masy produktów, stosuje właśnie podejście współczynnikowe, a nie doliczeniowe ani podziałową prostą.

Pełne wyjaśnienie:

Opis wskazuje, że piekarnia wytwarza kilka asortymentów (chleby i bułki) w ramach wspólnego procesu oraz że koszty materiałów i robocizny dzieli proporcjonalnie do masy produktów. Taki sposób rozliczenia jest typowy dla kalkulacji podziałowej ze współczynnikami: koszty wspólne przypisuje się wyrobom według cechy przeliczeniowej (tu: masa), która pozwala sprowadzić produkcję do wspólnego mianownika.

Odpowiedź "kalkulację podziałową prostą" nie pasuje, bo ten wariant stosuje się, gdy rezultat jest jednorodny (jeden produkt lub produkty w pełni porównywalne bez potrzeby przelicznika). W sytuacji kilku wyrobów o różnych cechach użytkowych i asortymencie zwykle potrzebny jest współczynnik/klucz rozliczeniowy.

Odpowiedzi "kalkulację doliczeniową zleceniową" oraz "kalkulację doliczeniową asortymentową" są metodami, w których koszty bezpośrednie przypisuje się do zleceń/wyrobów, a następnie dolicza część kosztów pośrednich według stawek lub kluczy. W pytaniu jednak podkreślono podział kosztów (materiałów i robocizny) proporcjonalnie do masy, co odpowiada schematowi podziałowemu (rozdział kosztów wspólnych na produkty), a nie klasycznemu doliczaniu narzutów do kosztów bezpośrednich.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się informacja o podziale kosztów wspólnych między kilka produktów według cechy (masa, sztuki, czas), najpierw rozważ kalkulację podziałową; gdy pojawia się narzut/stawka i doliczanie kosztów pośrednich do obiektu kalkulacji, rozważ kalkulację doliczeniową.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To metoda ustalania kosztu jednostkowego, gdy w jednym procesie powstaje kilka wyrobów, a koszty wspólne trzeba na nie podzielić. Stosuje się współczynniki (np. wynikające z masy, norm, przeliczeń), aby sprowadzić produkcję do wspólnej podstawy rozliczenia.
Masa jest cechą przeliczeniową, dzięki której różne wyroby można porównać i rozliczyć na wspólnej podstawie. Jeśli koszty są dzielone proporcjonalnie do masy produkcji, oznacza to użycie klucza/współczynnika rozliczeniowego, charakterystycznego dla kalkulacji podziałowej ze współczynnikami.
W podziałowej prostej koszty dzieli się na produkcję jednorodną (najczęściej jeden wyrób) bez dodatkowych przeliczeń. W podziałowej współczynnikowej występuje kilka wyrobów i potrzebny jest przelicznik (np. masa, punkty, normy), aby sprawiedliwie podzielić koszty wspólne na asortyment.
Stosuje się ją, gdy koszty zbiera się dla konkretnego zlecenia/partii/klienta, a następnie do kosztów bezpośrednich dolicza się koszty pośrednie według stawek lub narzutów. To typowe przy produkcji jednostkowej lub małoseryjnej, gdy ważna jest identyfikacja kosztów dla pojedynczego zlecenia.
Może pasować w niektórych ujęciach, ale tylko wtedy, gdy koszty są przypisywane do poszczególnych asortymentów przez koszty bezpośrednie i narzuty. Jeżeli jednak zadanie wyraźnie mówi o podziale kosztów proporcjonalnie do masy, bardziej adekwatna jest kalkulacja podziałowa ze współczynnikami.
Sygnałem są sformułowania o "dzieleniu" kosztów między kilka produktów lub o rozliczaniu ich "proporcjonalnie" według jakiejś cechy (masa, sztuki, czas). Wtedy zakłada się, że część kosztów dotyczy wspólnego procesu i trzeba ją rozdzielić na wyroby, aby uzyskać koszt jednostkowy.
W praktyce i zadaniach egzaminacyjnych spotyka się m.in. liczbę sztuk, czas pracy, roboczogodziny, zużycie materiału, punkty przeliczeniowe lub normy technologiczne. Klucz powinien odzwierciedlać związek kosztów z produkcją i umożliwiać porównanie różnych wyrobów w jednym procesie.
Najczęstsze pomyłki to: wybór podziałowej prostej mimo wielu produktów, utożsamianie każdego rozliczenia z narzutami z kalkulacją doliczeniową oraz ignorowanie informacji o kluczu (np. masie). Warto zawsze wypisać: ile jest wyrobów i czy w treści występuje przelicznik/cecha rozliczenia.
Nie zawsze. Czasem współczynnik wynika wprost z danych (np. masa produktu), a czasem jest podany jako relacja punktowa lub wskaźnik jakości/zużycia. Istotne jest, że pełni rolę przelicznika umożliwiającego rozdział kosztów wspólnych na kilka produktów w sposób porównywalny.
Ćwicz rozpoznawanie słów-kluczy: "podział kosztów", "współczynnik/masa", "narzut/stawka", "zlecenie". Rób krótkie schematy decyzyjne: jeden wyrób vs wiele wyrobów, podział vs doliczanie. Rozwiązuj zadania, gdzie te same dane prowadzą do różnych metod.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Kalkulacja podziałowa ze współczynnikami służy do rozliczania kosztów wspólnych na kilka wyrobów, gdy można je przeliczyć na wspólną podstawę (np. masę)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z działu: rachunek kosztów i kalkulacja (kalkulacja podziałowa prosta i współczynnikowa)
  • Zadania ćwiczeniowe z rozliczania kosztów wspólnych na kilka produktów
  • Słownik/kompendium pojęć z rachunkowości zarządczej (hasła: kalkulacja, koszty wspólne, współczynniki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego