KWALIFIKACJA MED8 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 40.
Pierwiastek Rodzaj promieniowania
Technet-99m Gamma
Jod-131 Beta i Gamma
Radon-222 Alfa
Na podstawie powyższej tabeli, wybierz pierwiastek, który emituje promieniowanie alfa.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z tabeli wynika, że Technet-99m emituje promieniowanie gamma, Jod-131 emituje beta i gamma, a Radon-222 emituje alfa.
Dlatego poprawny wybór to "Radon-222". Odpowiedź "Żaden z powyższych" jest sprzeczna z informacją podaną w tabeli.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza umiejętność rozpoznania rodzaju promieniowania na podstawie podanej informacji w tabeli. W wierszu dotyczącym Radonu-222 wpisano jednoznacznie "Alfa", więc to ten radionuklid należy wskazać jako emitujący promieniowanie alfa.

Promieniowanie alfa jest jednym z rodzajów promieniowania jonizującego. W praktyce ochrony radiologicznej ma ono inne właściwości niż promieniowanie beta czy gamma (m.in. inna przenikliwość i sposób ekranowania), dlatego poprawne rozróżnienie typów promieniowania jest istotne w pracy technika elektroradiologa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Technet-99m" w tabeli ma przypisane "Gamma", więc nie spełnia warunku emisji alfa.
  • "Jod-131" w tabeli ma przypisane "Beta i Gamma", czyli również nie jest źródłem alfa według danych w zadaniu.
  • "Żaden z powyższych" jest błędne, ponieważ tabela zawiera pozycję z emisją alfa (Radon-222).

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach "na podstawie tabeli/wykresu" kluczowe jest oparcie odpowiedzi na danych z materiału, nawet jeśli własne skojarzenia kliniczne podpowiadają coś innego. Najpierw odczytaj właściwy wiersz i kolumnę, dopiero potem wybierz odpowiedź.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Promieniowanie alfa to strumień cząstek (jąder helu) o dużej zdolności jonizacji i małej przenikliwości. Promieniowanie gamma to promieniowanie elektromagnetyczne o wysokiej przenikliwości. W praktyce oznacza to inne sposoby osłaniania i inne ryzyko przy skażeniu wewnętrznym.
Najpierw znajdź w poleceniu warunek (tu: "emituje promieniowanie alfa"), potem odczytaj w tabeli dokładnie tę kolumnę "Rodzaj promieniowania" i wybierz wiersz z pasującą wartością. Nie kieruj się skojarzeniami, tylko danymi z tabeli.
Bo wiele osób wybiera ją, gdy nie jest pewna wiedzy merytorycznej. W zadaniach opartych na tabeli wystarczy jednak sprawdzić, czy wśród pozycji występuje wskazany warunek. Jeśli choć jedna pozycja spełnia warunek, "Żaden z powyższych" jest błędne.
Tak, w praktyce medycyny nuklearnej 99mTc jest szeroko używany w diagnostyce obrazowej i jest kojarzony z emisją fotonów gamma wykorzystywanych do obrazowania. W tym zadaniu dodatkowo jest to wprost zapisane w tabeli, więc nie ma potrzeby zgadywania.
Kluczowe jest ryzyko skażenia wewnętrznego (wdychanie, połknięcie, wniknięcie przez ranę). Zewnętrznie alfa jest łatwo zatrzymywana, ale po dostaniu się do organizmu powoduje intensywną jonizację w tkankach. Dlatego ważne są procedury zapobiegania skażeniom.
Przy ocenie narażenia i doborze ochrony radiologicznej, interpretacji informacji o źródłach (np. w medycynie nuklearnej), a także przy współpracy z personelem w zakresie procedur ograniczających dawkę i skażenia. To wiedza bazowa dla bezpieczeństwa pracy.
Częste błędy to: mylenie alfa z beta przez podobieństwo nazw, wybór odpowiedzi "nawykowo" (np. najczęściej spotykany radionuklid), oraz pomijanie słowa kluczowego w poleceniu. Pomaga metoda: podkreśl w poleceniu "alfa/beta/gamma" i porównaj z tabelą.
W zadaniach typu "na podstawie tabeli/wykresu" nadrzędne są dane podane w materiale. Nawet jeśli znasz temat, odpowiedź powinna wynikać z tabeli, bo to ona jest źródłem informacji ocenianym w tym konkretnym pytaniu.
Zwróć uwagę na spójniki w opisie: "i" oznacza jednoczesną emisję dwóch rodzajów (np. "Beta i Gamma"). Jeśli pytanie dotyczy tylko jednego rodzaju, wybierasz pozycję, gdzie ten rodzaj występuje zgodnie z warunkiem (czasem wyłącznie, czasem również).
Bo promieniowanie gamma jest użyteczne do detekcji zewnętrznej i obrazowania (kamery gamma, SPECT). W praktyce klinicznej wybiera się radionuklidy tak, aby dało się rejestrować promieniowanie na zewnątrz ciała, przy akceptowalnej dawce i właściwym czasie półtrwania.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 70% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Z tabeli wynika, że Technet-99m emituje promieniowanie gamma, Jod-131 emituje beta i gamma, a Radon-222 emituje alfa.Dlatego poprawny wybór to "Radon-222"."

Źródła:

  • IAEA, "Radiation Basics", sekcje: Types of ionizing radiation (alpha, beta, gamma), https://www.iaea.org/resources/rpop/health-professionals/radiology/radiation-basics (dostęp: 2026-03-04)
  • IAEA, "Fundamentals of Radiation Protection" (RPOP), rozdziały: radiation types and properties, https://www.iaea.org/resources/rpop (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Podręczniki z fizyki medycznej i ochrony radiologicznej (rozdziały o promieniowaniu jonizującym)
  • Materiały dydaktyczne z medycyny nuklearnej dotyczące właściwości radionuklidów
  • Opracowania IAEA o podstawach promieniowania i ochrony radiologicznej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego