KWALIFIKACJA BUD13 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 12.
Piła do cięcia nawierzchni zużywa 5 litrów paliwa w ciągu 1 godziny pracy. Objętość zbiornika paliwa piły wynosi 5 litrów. Ile razy w ciągu 8 godzin pracy piły należy napełnić zbiornik paliwa piły, jeżeli przed rozpoczęciem pracy zbiornik jest pusty?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zużycie wynosi 5 l/h, a zbiornik ma 5 l, więc jedno napełnienie wystarcza dokładnie na 1 godzinę pracy.
W ciągu 8 godzin potrzeba 8 takich "porcji" paliwa. Ponieważ na starcie zbiornik jest pusty, trzeba go napełnić przed każdą godziną pracy, czyli 8 razy.

Pełne wyjaśnienie:

Dane z zadania:

  • zużycie paliwa: 5 litrów na 1 godzinę (5 l/h),
  • pojemność zbiornika: 5 litrów,
  • czas pracy: 8 godzin,
  • stan początkowy: zbiornik pusty.

Najpierw ustalamy, na ile czasu wystarcza pełny zbiornik. Skoro zbiornik mieści 5 l, a maszyna spala 5 l w ciągu 1 godziny, to pełny zbiornik wystarcza dokładnie na 1 godzinę pracy.

Teraz liczymy, ile takich "godzinnych porcji" paliwa potrzeba na 8 godzin pracy:

8 godzin / 1 godzina na zbiornik = 8 zbiorników paliwa

Pytanie brzmi jednak: ile razy trzeba napełnić zbiornik, jeśli na początku jest pusty. Skoro jest pusty, to aby rozpocząć pracę, trzeba zatankować pierwszy raz (napełnienie nr 1). Po każdej godzinie paliwo się kończy i przed kolejną godziną znów trzeba napełnić. Łącznie wychodzi 8 napełnień.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 3 razy – odpowiadałoby sytuacji, gdy jedno napełnienie starcza na ok. 2–3 godziny, ale tu 5 l/h i zbiornik 5 l dają tylko 1 godzinę.
  • 5 razy – to typowy efekt "zakotwiczenia" na liczbie 5 (litry), bez przeliczenia czasu 8 h.
  • 2 razy – pasowałoby, gdyby zbiornik miał ok. 20 l albo zużycie było dużo mniejsze; nie zgadza się z danymi.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o paliwie zawsze warto najpierw obliczyć czas pracy na jednym zbiorniku, a dopiero potem liczyć liczbę tankowań w całej zmianie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dzielisz pojemność zbiornika przez zużycie na godzinę: czas = litry w zbiorniku / (litry na godzinę). Jeśli zbiornik ma 5 l, a zużycie wynosi 5 l/h, to czas pracy na pełnym zbiorniku to 5/5 = 1 godzina.
Bo zbiornik jest pusty na starcie. Aby przepracować pierwszą godzinę, musisz go napełnić (1. raz). Skoro jedno napełnienie starcza na dokładnie 1 godzinę, to do 8 godzin potrzebujesz łącznie 8 napełnień.
To informacja, że w ciągu każdej godziny pracy maszyna spali około 5 litrów paliwa. Operator może dzięki temu planować przerwy na tankowanie, przewidzieć zapotrzebowanie na paliwo na zmianę i ograniczać przestoje.
Najczęściej uczniowie: (1) ignorują warunek początkowy (pusty/pełny zbiornik), (2) mylą liczbę godzin z liczbą tankowań, (3) wybierają odpowiedź "z liczby w treści" bez obliczeń, np. 5, bo pojawia się 5 litrów.
Tak. Gdyby zbiornik był pełny, to pierwszą godzinę pracy masz "bez tankowania" w trakcie obliczeń, a potem tankujesz przed kolejnymi godzinami. Przy 8 godzinach i 1 godzinie na zbiornik wyszłoby 7 napełnień w trakcie pracy.
Gdy pytasz "na ile czasu wystarczy zapas?", zwykle dzielisz zapas przez tempo zużycia. Mnożysz natomiast wtedy, gdy chcesz policzyć "ile paliwa potrzeba na dany czas": paliwo = (l/h) × liczba godzin.
Mnożysz zużycie na godzinę przez czas pracy: 5 l/h × 8 h = 40 l. To informacja o tym, ile paliwa w sumie spali maszyna. W tym zadaniu dodatkowo porównujesz to z pojemnością zbiornika, aby wyznaczyć liczbę napełnień.
Gdy planujesz zmianę roboczą, dojazd cysterny, miejsce tankowania lub zapas paliwa na odcinek robót. Obliczenia pomagają przewidzieć, czy maszyna wykona zadanie bez przerwy oraz ile razy trzeba będzie ją zatrzymać na uzupełnienie paliwa.
Potrzebujesz: (1) spalania na jednostkę czasu lub pracy (np. l/h), (2) pojemności zbiornika (l), (3) planowanego czasu pracy, oraz (4) informacji o stanie początkowym zbiornika (pusty/pełny/częściowo napełniony). Bez tego łatwo o błąd.
Zrób szybki test sensowności: skoro zbiornik ma 5 l i spala 5 l w godzinę, to musi tankować co godzinę. Dla 8 godzin oznacza to 8 "startów godzinnych" z pełnym zbiornikiem, czyli 8 napełnień przy pustym stanie początkowym.
info

Statystycznie 77% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zużycie wynosi 5 l/h, a zbiornik ma 5 l, więc jedno napełnienie wystarcza dokładnie na 1 godzinę pracy.W ciągu 8 godzin potrzeba 8 takich "porcji" paliwa.

Materiały:

  • Zbiory zadań z arytmetyki i proporcji (zadania tekstowe na zużycie/tempo pracy)
  • Instrukcje obsługi maszyn – rozdziały o eksploatacji i gospodarce paliwowej (ogólnie)
  • Notatki z zajęć: obliczenia eksploatacyjne (zużycie paliwa, czas pracy, planowanie przerw)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego