KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 39.
Plan dochodów i wydatków gminy uchwalany w formie uchwały, stanowiący podstawę gospodarki finansowej gminy, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Budżet gminy to uchwalany w formie uchwały plan dochodów i wydatków, który stanowi podstawę gospodarki finansowej JST w danym roku. Pozostałe odpowiedzi dotyczą sprawozdań/pozycji rachunkowych (bilans, rachunek zysków i strat) albo efektu finansowego (wynik), a nie planu uchwalanego na przyszłość.

Pełne wyjaśnienie:

Prawidłowa odpowiedź: budżet gminy.

Budżet gminy jest podstawowym dokumentem planistycznym w gospodarce finansowej jednostki samorządu terytorialnego. Ma postać planu dochodów i wydatków (a także powiązanych elementów, jak przychody i rozchody w praktyce planowania) i jest przyjmowany jako uchwała organu stanowiącego. To właśnie cecha "uchwalany w formie uchwały" oraz sformułowanie "plan dochodów i wydatków" wskazują na budżet, a nie na dokumenty sprawozdawcze.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Bilans gminy – bilans jest elementem sprawozdawczości/rachunkowości i pokazuje stan aktywów i pasywów na dany dzień. Opisuje sytuację majątkową, a nie plan dochodów i wydatków uchwalany na przyszły okres.
  • Wynik finansowy – to kategoria wynikowa (rezultat) działalności, ustalana po zakończeniu okresu sprawozdawczego. Nie jest dokumentem planu finansowego i nie jest "uchwalanym planem dochodów i wydatków".
  • Rachunek zysków i strat – to sprawozdanie finansowe charakterystyczne dla rachunkowości podmiotów prowadzących rachunek wyników (najczęściej kojarzone z przedsiębiorstwami). Nie jest tym samym co budżet gminy i nie spełnia definicji planu dochodów i wydatków uchwalanego jako podstawa gospodarki finansowej JST.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "plan dochodów i wydatków" oraz "uchwała" – najczęściej chodzi o budżet (a nie o sprawozdanie). Jeśli pojawia się "stan na dzień" – myśl o bilansie, a jeśli "rezultat/efekt" – o wyniku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Budżet gminy to plan finansowy obejmujący dochody i wydatki (oraz w praktyce powiązane wielkości planistyczne) na dany rok, przyjmowany w formie uchwały. Jest podstawą prowadzenia gospodarki finansowej gminy i punktem odniesienia dla realizacji zadań publicznych.
Ponieważ budżet jest decyzją organu stanowiącego o kierunkach i limitach finansowania zadań gminy. Forma uchwały zapewnia formalne przyjęcie planu, możliwość jego kontroli oraz jawność. Bez uchwały nie ma prawidłowej podstawy do realizacji wielu wydatków.
Budżet jest planem dochodów i wydatków na przyszły okres (rok). Bilans to sprawozdanie pokazujące stan majątku i źródeł finansowania na konkretny dzień. Innymi słowy: budżet mówi "co planujemy", bilans mówi "jaki jest stan".
Wynik finansowy to rezultat działalności w danym okresie (nadwyżka lub niedobór w ujęciu wynikowym). Jest efektem rozliczenia, a nie dokumentem planistycznym. Pytanie o "plan dochodów i wydatków uchwalany" wskazuje na budżet, a nie na wynik ustalany po czasie.
Rachunek zysków i strat jest typowym sprawozdaniem kojarzonym z rachunkowością przedsiębiorstw. W kontekście pytania egzaminacyjnego o plan dochodów i wydatków gminy nie jest właściwą odpowiedzią, bo nie zastępuje uchwały budżetowej i nie pełni roli planu finansowego JST.
Szukaj słów-kluczy: plan dochodów i wydatków, uchwalany, podstawa gospodarki finansowej, rok budżetowy. Taki zestaw pojęć zwykle jednoznacznie kieruje do odpowiedzi "budżet". Dokumenty typu bilans/RZiS opisują sprawozdawczość, nie plan.
Budżet jest używany m.in. przy planowaniu i realizacji inwestycji, zlecaniu zadań, kontroli limitów wydatków w działach/rozdziałach oraz przy informowaniu mieszkańców o planowanych przedsięwzięciach. To także punkt odniesienia dla zmian w planie finansowym w trakcie roku.
Dla obsługi klienta istotne są: planowane wydatki na zadania publiczne (np. drogi, oświata, pomoc społeczna), planowane dochody (np. podatki lokalne) oraz informacja, czy dane zadanie ma zabezpieczone środki. Pracownik często kieruje mieszkańca do właściwej części budżetu/załącznika.
Bo są to znane nazwy ze sprawozdawczości finansowej i brzmią "urzędowo". Mechanizm błędu polega na pomyleniu planu (budżetu) z raportem o stanie lub wyniku. W pytaniu kluczowe jest słowo "plan" oraz fakt uchwalenia.
Ucz się definicji podstawowych dokumentów: budżet, uchwała budżetowa, sprawozdanie finansowe. Ćwicz rozróżnianie "plan vs sprawozdanie" na przykładach z BIP (uchwały budżetowe). Zwracaj uwagę na słowa w pytaniu: "uchwalany", "plan", "stan na dzień", "wynik".
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Budżet gminy to uchwalany w formie uchwały plan dochodów i wydatków, który stanowi podstawę gospodarki finansowej JST w danym roku."

Źródła:

  • Rządowy portal BIP/strony gmin – przykłady "Uchwała budżetowa" i struktura budżetu (analiza praktyczna dokumentów publikowanych): https://www.gov.pl/web/bip – dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu finansów publicznych i finansów JST (podręcznik do administracji/ekonomii w administracji)
  • Komentarze i opracowania dotyczące budżetu JST oraz uchwały budżetowej (publikacje edukacyjne)
  • Teksty ujednolicone ustaw w ISAP dotyczących finansów publicznych i samorządu gminnego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego