KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 9.
Płonącego sprzętu komputerowego podłączonego do zasilania nie można gasić
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sprzętu elektrycznego pod napięciem nie gasi się typową pianą, bo zwykle ma ona skład wodny i może przewodzić prąd, zwiększając ryzyko porażenia oraz zwarcia. Do takich pożarów częściej stosuje się środki nieprzewodzące, np. CO2 lub proszek, a kocem tłumi się małe źródła ognia.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowy jest warunek: sprzęt komputerowy jest podłączony do zasilania. Oznacza to ryzyko porażenia prądem oraz ryzyko powstania dodatkowych zwarć podczas akcji gaśniczej. Dlatego dobór środka gaśniczego powinien minimalizować przewodzenie prądu i nie powodować rozprysku cieczy na elementy pod napięciem.

Odpowiedź "pianą" jest uzasadniona w typowym ujęciu BHP: klasyczna piana gaśnicza jest w praktyce środkiem na bazie wody, a woda i roztwory wodne mogą przewodzić prąd. Użycie piany na urządzeniu pod napięciem może doprowadzić do porażenia osoby gaszącej, rozszerzenia zwarcia, a nawet do uszkodzeń instalacji.

Dlaczego pozostałe propozycje są traktowane jako dopuszczalne w takich zadaniach:

  • "gaśnicą śniegową" – gaśnice CO2 są powszechnie kojarzone z gaszeniem urządzeń elektrycznych, bo nie wprowadzają przewodzącej cieczy i nie pozostawiają osadu; trzeba jednak pamiętać o zagrożeniach (m.in. ograniczona skuteczność na dogaszanie, ryzyko odmrożeń przy dyszy).
  • "gaśnicą proszkową" – proszek zwykle pozwala szybko przerwać spalanie także przy instalacjach elektrycznych; wadą jest silne zabrudzenie i możliwość uszkodzeń elektroniki przez pył, ale w sytuacji zagrożenia życia priorytetem jest ugaszenie.
  • "kocem gaśniczym" – może zadziałać przy niewielkim, miejscowym zapłonie (np. małe płomienie na obudowie), bo odcina dopływ tlenu; nie jest jednak uniwersalny dla każdego pożaru urządzeń.

W praktyce zawsze, gdy to możliwe i bezpieczne, najpierw odłącza się zasilanie (wyłącznik, odcięcie obwodu), a dopiero potem dobiera środek gaśniczy. Dodatkowo należy respektować instrukcje konkretnej gaśnicy – część środków pianowych może mieć specjalne dopuszczenia, co bywa źródłem nieporozumień na testach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Typowa piana ma skład wodny, a roztwory wodne mogą przewodzić prąd. Przy urządzeniu pod napięciem zwiększa to ryzyko porażenia oraz pogłębienia zwarcia. W pierwszej kolejności dąży się do odłączenia zasilania, a do gaszenia wybiera się środki ograniczające przewodzenie.
W testach i w praktyce często wskazuje się gaśnice CO2 (śniegowe) lub proszkowe jako bardziej odpowiednie do urządzeń elektrycznych niż środki wodne/pianowe. Zawsze trzeba sprawdzić oznaczenia i instrukcję konkretnej gaśnicy oraz zachować bezpieczny dystans.
CO2 nie zostawia osadu, więc zwykle mniej brudzi elektronikę niż proszek. Nie oznacza to pełnego bezpieczeństwa urządzenia: gwałtowne chłodzenie i szok termiczny mogą szkodzić, a CO2 słabo dogasza zarzewia. Priorytetem jest bezpieczeństwo ludzi i opanowanie pożaru.
Tak, proszek jest bardzo inwazyjny: pył wnika w wentylatory, złącza i elektronikę, powoduje korozję i trudne do usunięcia zabrudzenia. Jednak w sytuacji pożaru liczy się szybkie przerwanie spalania i ochrona życia. Sprzęt po akcji gaśniczej zwykle wymaga serwisu.
Koc gaśniczy bywa skuteczny przy małych, powierzchniowych płomieniach, gdy da się je szybko "zdławić" przez odcięcie tlenu. Nie jest dobrym rozwiązaniem, gdy ogień jest rozwinięty lub gdy występuje intensywne zadymienie. Przy elektryce nadal ważne jest odłączenie zasilania.
Najpierw zadbaj o bezpieczeństwo: przerwij pracę, oceń zagrożenie, jeśli to możliwe bez ryzyka odłącz zasilanie (np. wyłącznik, odcięcie obwodu), powiadom prowadzącego i wezwij pomoc. Dopiero potem podejmuj gaszenie odpowiednim środkiem, nie narażając się na porażenie.
Bo zmienia priorytety: przy napięciu rośnie ryzyko porażenia, łuku elektrycznego i wtórnych zwarć. Środki wodne/pianowe stają się potencjalnie niebezpieczne, a zalecenia skupiają się na odłączeniu prądu i użyciu środków ograniczających przewodzenie. To typowy "haczyk" egzaminacyjny.
Nie zawsze da się tego uogólnić: istnieją środki o specjalnych właściwościach i producent może deklarować określone dopuszczenia. Na egzaminie zwykle chodzi jednak o podstawową zasadę: nie stosować klasycznych środków wodnych/pianowych na urządzenia pod napięciem. Zawsze kieruj się instrukcją sprzętu.
Najczęstsze to: ignorowanie informacji, że urządzenie jest pod napięciem; wybór środka "najbardziej znanego" zamiast właściwego; mylenie piany z proszkiem/CO2; oraz brak planu odłączenia zasilania. W nauce pomagają proste reguły: prąd → odłącz, a potem dobierz środek.
Ucz się przez scenariusze: "co jest pod napięciem?", "czy mogę odłączyć zasilanie?", "jaki środek nie zwiększa ryzyka porażenia?". Przejrzyj oznaczenia gaśnic w swojej pracowni i krótkie instrukcje użycia. Na egzaminie czytaj uważnie słowa typu "podłączone" i "nie można".
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Sprzętu elektrycznego pod napięciem nie gasi się typową pianą, bo zwykle ma ona skład wodny i może przewodzić prąd, zwiększając ryzyko porażenia oraz zwarcia."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Gaśnica" – sekcje opisujące rodzaje gaśnic i typowe zastosowania, https://pl.wikipedia.org/wiki/Ga%C5%9Bnica (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL): "Dwutlenek węgla" – informacje o CO2 i jego użyciu w gaszeniu (zastosowania), https://pl.wikipedia.org/wiki/Dwutlenek_w%C4%99gla (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Instrukcje producentów gaśnic (zakres zastosowań i ograniczenia)
  • Materiały szkoleniowe z ochrony przeciwpożarowej dla szkół/zakładów pracy
  • Podstawowe podręczniki BHP dla zawodów technicznych (elektryka/mechatronika)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego