Płyn Lugola to klasyczny odczynnik stosowany w analizie jakościowej, szczególnie przy ocenie surowców i produktów zawierających skrobię. Jego działanie opiera się na tym, że jod (I2) w obecności jodków tworzy układ umożliwiający wiązanie się cząsteczek jodu w strukturze skrobi, zwłaszcza w spiralnej części amylozy. Efektem jest powstanie kompleksu o charakterystycznej barwie (najczęściej opisywanej jako granatowa lub niebieskofioletowa), co stanowi czytelny sygnał obecności skrobi.
Dlatego poprawna odpowiedź to skrobia – jest to podstawowe narzędzie szybkiej identyfikacji surowców skrobiowych (np. mąka, ziemniaki) oraz proste badanie przesiewowe w kontroli jakości.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Białko – białka wykrywa się innymi próbami, które reagują z wiązaniami peptydowymi (np. próby barwne o odmiennym mechanizmie). Płyn Lugola nie jest odczynnikiem specyficznym dla białek.
- Tłuszcz – tłuszcze identyfikuje się m.in. przez barwienie barwnikami lipofilowymi lub ocenę właściwości fizycznych; jod w płynie Lugola nie pełni roli typowego wskaźnika obecności lipidów w próbach jakościowych.
- Sacharoza – to dwucukier, który nie tworzy charakterystycznego kompleksu z jodem jak skrobia. W analizie cukrów stosuje się inne podejścia (np. rozróżnianie cukrów redukujących i nieredukujących).
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się płyn Lugola, niemal zawsze chodzi o skojarzenie z wykrywaniem skrobi (kompleks jod–amyloza), a nie z białkiem czy tłuszczem.
