KWALIFIKACJA AUD8 + AUD9 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 19.
Płynne przejście od jednego dźwięku do drugiego po kolei poprzez wszystkie możliwe do zagrania na danym instrumencie dźwięki leżące między nimi to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Glissando to płynne przejście od jednego dźwięku do drugiego poprzez dźwięki pośrednie możliwe do zagrania na instrumencie. "Legato" oznacza łączenie kolejnych dźwięków bez przerw, "pizzicato" to szarpanie strun, a "slap" jest specyficzną techniką uderzeniową, a nie ciągłym przejściem wysokości.

Pełne wyjaśnienie:

Określenie glissando opisuje efekt, w którym wykonawca przechodzi z jednego dźwięku do drugiego w sposób ciągły, "prześlizgując się" po wysokości i realizując po drodze dźwięki pośrednie dostępne na danym instrumencie. W praktyce może to być szybki przebieg po klawiszach, przesunięcie palca po strunie lub przesuwanie suwaka/ustnika w instrumentach, które na to pozwalają. Kluczowe w definicji jest to, że pomiędzy dźwiękiem początkowym i końcowym pojawiają się dźwięki pośrednie, tworząc wrażenie płynnego "zjazdu" lub "wjazdu" po wysokości.

Odpowiedź "legato" jest niepoprawna, bo legato dotyczy sposobu łączenia kolejnych dźwięków (bez słyszalnych przerw i bez wyraźnej separacji artykulacyjnej), ale nie wymaga przechodzenia przez wszystkie wysokości pośrednie. Można zagrać legato skacząc interwałami, a mimo to nie będzie to glissando.

Odpowiedź "pizzicato" także nie pasuje: to technika wydobycia dźwięku na instrumentach strunowych polegająca na szarpaniu strun palcem (zamiast użycia smyczka). Opisuje więc źródło i sposób wzbudzenia dźwięku, a nie efekt ciągłego przejścia między wysokościami.

Odpowiedź "slap" odnosi się do specyficznej techniki (często kojarzonej m.in. z gitarą basową), w której uzyskuje się perkusyjny atak poprzez uderzenie i "szarpnięcie" struny. Jest to charakterystyczny sposób artykulacji/ataku, ale nie definiuje płynnego przejścia po kolejnych wysokościach.

Dla realizatora nagłośnień rozróżnianie tych pojęć jest przydatne w komunikacji z muzykami (np. podczas próby dźwięku) oraz w przewidywaniu, jak dany fragment zachowa się w miksie: glissando wypełnia pasmo w czasie, legato wpływa na czytelność frazy, a pizzicato/slap mają wyraźniejszy atak i inną dynamikę transjentów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Glissando to efekt wykonawczy polegający na płynnym przejściu z jednego dźwięku do drugiego przez dźwięki pośrednie możliwe do uzyskania na instrumencie. Słychać wtedy "zjazd" lub "wjazd" po wysokości, a nie tylko pojedynczy skok między dwiema nutami.
Legato opisuje sposób łączenia dźwięków bez przerw i bez ostrej separacji, ale dźwięki mogą przeskakiwać interwałami. Glissando dotyczy zmiany wysokości "po drodze" przez dźwięki pośrednie. Można zagrać legato bez glissanda i odwrotnie.
Pizzicato to technika wydobycia dźwięku przez szarpanie struny (zamiast smyczka), czyli sposób wzbudzenia źródła dźwięku. Glissando opisuje przebieg wysokości w czasie (przejście między dźwiękami). To dwa różne poziomy opisu: atak/technika vs efekt wysokości.
Slap to technika gry dająca mocny, perkusyjny atak (często kojarzona z gitarą basową), uzyskiwany przez uderzenie i/lub "szarpnięcie" struny. Opisuje charakter artykulacji i transjentu. Nie definiuje płynnego przejścia między wysokościami jak glissando.
Glissando łatwo wykonać na instrumentach, gdzie można szybko przejść przez kolejne wysokości, np. na instrumentach klawiszowych (przebieg po klawiszach) lub strunowych (przesunięcie palca po strunie). Zależy to jednak od konstrukcji instrumentu i techniki wykonawcy.
Warto zwracać uwagę na glissando, bo wypełnia ono pasmo w czasie i może chwilowo "zająć" szeroki zakres częstotliwości. Przy miksie na żywo może to wpływać na czytelność innych źródeł. Pomaga to dobrać korekcję, pogłos i poziom w newralgicznych momentach.
Najczęstszy błąd to utożsamienie słowa "płynnie" z "bez przerw", czyli wybór legato bez sprawdzenia, czy są dźwięki pośrednie. Drugi błąd to mylenie techniki wzbudzenia struny (pizzicato, slap) z efektem zmiany wysokości (glissando).
W ujęciu szkolnym glissando opisuje przejście przez dźwięki pośrednie możliwe na danym instrumencie, ale dokładny "krok" zależy od instrumentu i sposobu wykonania. Na niektórych instrumentach efekt może być bardziej ciągły, a na innych przypominać bardzo szybki przebieg po stopniach skali.
Pomaga opis w kategoriach pasma i dynamiki: np. że w glissandzie energia "przesuwa się" po częstotliwościach i przez chwilę maskuje inne instrumenty. Wtedy można wspólnie ustalić głośność fragmentu, artykulację lub miejsce w aranżu, zamiast ogólników typu "jest za głośno".
Pokrewne są pojęcia z obszaru artykulacji i technik wykonawczych, np. legato, staccato, vibrato czy tremolo. Na egzaminie często sprawdza się umiejętność rozróżnienia: czy termin opisuje łączenie dźwięków, sposób wydobycia (np. szarpanie) czy efekt zmiany wysokości w czasie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Glissando to płynne przejście od jednego dźwięku do drugiego poprzez dźwięki pośrednie możliwe do zagrania na instrumencie."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Glissando" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Glissando (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL), "Legato" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Legato (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL), "Pizzicato" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Pizzicato (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Słowniki terminów muzycznych (hasła: glissando, legato, pizzicato)
  • Podstawy instrumentoznawstwa i artykulacji (materiały szkoły muzycznej I stopnia / podręczniki ogólne)
  • Nagrania edukacyjne pokazujące różnice między legato, pizzicato i glissando na instrumentach strunowych oraz klawiszowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego