W analizie sitowej/granulometrycznej otrzymujesz procentowy udział trzech podstawowych frakcji: piaskowej, pyłowej i iłowej. Trójkąt klasyfikacyjny (piasek–pył–ił) działa tak, że suma udziałów wynosi 100%, a położenie punktu w trójkącie wskazuje nazwę gruntu (pole klasyfikacyjne).
Dla danych: piasek 54%, pył 39%, ił 7% punkt jest "piaskowo‑pyłowy" z niewielkim dodatkiem iłu. Taki skład nie odpowiada gruntowi czysto niespoistemu (bo udział drobnych frakcji jest bardzo wysoki), ale też nie jest to typowy ił (bo frakcja iłowa jest mała). Odczyt z trójkąta prowadzi do nazwy glina pylasta, czyli gruntu gliniastego, w którym frakcja pyłowa jest wyraźnie zaznaczona.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "Piasek pylasty" sugeruje grunt zasadniczo piaszczysty z domieszką pyłu. Przy tak dużym udziale frakcji drobnych (pył + ił razem) klasyfikacja zwykle przechodzi do pól gruntów bardziej "gliniastych", a nie czystych piasków.
- "Glina ilasta" wskazuje na większy udział frakcji iłowej. Tutaj iłu jest tylko 7%, więc punkt nie trafia do pola, w którym ił jest dominującą domieszką determinującą nazwę.
- "Ił pylasty" oznacza grunt, w którym frakcja iłowa jest kluczowa (ił jako baza) z domieszką pyłu. To nie pasuje, bo iłu jest najmniej spośród frakcji drobnych i zdecydowanie nie dominuje.
Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach z trójkątem klasyfikacyjnym nie kieruj się wyłącznie największym procentem jednej frakcji. Najpierw sprawdź, czy suma frakcji drobnych (pył + ił) nie jest na tyle duża, że "wypycha" grunt z pól piasków do pól glin, a następnie rozstrzygnij, czy domieszką dominującą jest pył czy ił.
