KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2009

PYTANIE NR 38.
Po zauważeniu naruszenia przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy przez zatrudnionego, pracownik służby BHP może wystąpić do pracodawcy o ukaranie pracownika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Służba BHP nie nakłada kar samodzielnie, ale może wystąpić do pracodawcy z wnioskiem o zastosowanie środka przewidzianego w prawie pracy.
W przypadku naruszeń przepisów BHP właściwą kategorią jest kara porządkowa (np. upomnienie lub nagana), a nie mandat, grzywna czy rozwiązanie umowy.

Pełne wyjaśnienie:

W zakładzie pracy służba BHP pełni przede wszystkim funkcję doradczą i kontrolną. Oznacza to, że obserwuje warunki pracy, identyfikuje naruszenia, dokumentuje je i przedstawia pracodawcy wnioski dotyczące działań naprawczych oraz środków dyscyplinujących. Sama służba BHP nie jest organem, który "wymierza" sankcje pracownikom.

W opisanej sytuacji (naruszenie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy przez zatrudnionego) poprawne jest wystąpienie do pracodawcy o ukaranie pracownika karą porządkową. Kary porządkowe są w prawie pracy ściśle zdefiniowane i dotyczą m.in. nieprzestrzegania przepisów BHP. To pracodawca prowadzi postępowanie wyjaśniające i podejmuje decyzję o nałożeniu kary, a pracownik BHP może to działanie zainicjować wnioskiem.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Zwolnieniem dyscyplinarnym" – potocznie tak mówi się o rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika, ale nie jest to "kara porządkowa" i nie stanowi typowego środka porządkowego w rozumieniu przepisów o karach porządkowych.
  • "Karą grzywny" – grzywna ma charakter sankcji wykroczeniowej/administracyjnej i jest nakładana przez uprawnione organy (np. w trybach przewidzianych przepisami), a nie jako wewnętrzna kara porządkowa w relacji pracodawca–pracownik.
  • "Mandatem" – mandat jest narzędziem organów uprawnionych do jego nakładania, nie środkiem porządkowym stosowanym przez pracodawcę w ramach prawa pracy.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: BHP może wnioskować i doradzać, a decyzje o karach porządkowych podejmuje pracodawca w ramach procedur prawa pracy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kara porządkowa to wewnętrzna sankcja pracownicza stosowana przez pracodawcę za określone naruszenia obowiązków, w tym przepisów BHP. Ma charakter "dyscyplinujący" w stosunku pracy i jest odrębna od grzywien czy mandatów nakładanych przez organy zewnętrzne.
W kontekście Kodeksu pracy kary porządkowe mają zamknięty katalog. W praktyce są to środki takie jak upomnienie i nagana. Ich zastosowanie wymaga decyzji pracodawcy po ustaleniu okoliczności naruszenia.
Nie. Służba BHP pełni funkcję kontrolno-doradczą: może stwierdzić naruszenie, opisać je i zwrócić się do pracodawcy z wnioskiem o podjęcie działań, w tym o zastosowanie kary porządkowej. Decyzję o karze podejmuje pracodawca.
Mandat to forma sankcji nakładanej w trybie przewidzianym dla organów do tego uprawnionych. Nie jest elementem systemu kar porządkowych w prawie pracy. W relacji pracodawca–pracownik stosuje się kary porządkowe, a nie mandaty.
To formalne lub półformalne działanie, w którym pracownik służby BHP przedstawia pracodawcy stwierdzone naruszenie (np. brak środków ochrony) oraz rekomenduje określony środek. Często ma formę notatki służbowej lub pisemnego wniosku.
Gdy pracownik nie przestrzega przepisów lub zasad BHP i okoliczności sprawy to potwierdzają. Pracodawca powinien najpierw ustalić fakty (np. wysłuchać pracownika, zebrać informacje), a dopiero potem podjąć decyzję o zastosowaniu kary porządkowej.
Kara porządkowa to środek dyscyplinujący w toku trwania zatrudnienia. Zwolnienie bez wypowiedzenia (często potocznie nazywane "dyscyplinarnym") to sposób rozwiązania umowy o pracę, a nie kara porządkowa. To zupełnie inny tryb i inne skutki prawne.
Tak. Dla skuteczności działań i możliwości podjęcia decyzji przez pracodawcę ważne jest rzetelne udokumentowanie naruszenia: opis zdarzenia, data, miejsce, świadkowie, ewentualne zdjęcia, wskazanie naruszonej zasady. To ułatwia postępowanie wyjaśniające.
Grzywna co do zasady jest sankcją z obszaru prawa wykroczeń lub administracyjnego i jest nakładana przez właściwe organy w przewidzianej procedurze. W stosunku pracy pracodawca ma inne instrumenty, w tym kary porządkowe, ale nie "grzywnę" w tym znaczeniu.
Warto szukać odpowiedzi wskazującej na wnioskowanie, kontrolę i doradztwo, a nie bezpośrednie "karanie" czy nakładanie sankcji typu mandat. Jeśli w odpowiedzi pojawia się "kara porządkowa", zwykle pasuje do roli pracodawcy, a BHP może o nią wnioskować.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • [ISAP] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19740240141
  • Kodeks pracy z dnia 26 czerwca 1974 r., tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1465, art. 108 § 1-2
  • Kodeks pracy z dnia 26 czerwca 1974 r., tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1465, art. 237(11) § 1 pkt 2

Materiały:

  • Tekst Kodeksu pracy (Dz.U. 2023 poz. 1465) – dział o odpowiedzialności porządkowej i BHP
  • Materiały dydaktyczne z kwalifikacji BPO.1 dotyczące uprawnień służby BHP
  • Zadania testowe rozróżniające kary porządkowe, rozwiązanie umowy i sankcje administracyjne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego