Zwrot "Misce fiat emulsio" oznacza polecenie: "wymieszaj, niech powstanie emulsja". W praktyce receptury aptecznej umieszcza się go pod takim składem, którego zamierzona postać leku to właśnie emulsja, a nie roztwór, zawiesina czy maść.
Emulsja to układ co najmniej dwóch niemieszających się cieczy (najczęściej fazy olejowej i wodnej), w którym jedna faza jest rozproszona w drugiej. Dlatego w składzie, pod którym wpisuje się "Misce fiat emulsio", zwykle rozpoznasz:
- składnik olejowy (np. olej, parafina ciekła) – tworzy fazę olejową,
- składniki wodne (woda, wody aromatyczne, roztwory wodne) – tworzą fazę wodną,
- substancje ułatwiające stabilizację (emulgatory lub substancje zwiększające lepkość) – pomagają utrzymać układ w postaci emulsji.
Odpowiedź "Paraffini liq., 4% Sol. Methylcellulosi, Aqua Menthae piperitae" spełnia te kryteria: Paraffini liq. jest typowym składnikiem fazy olejowej, a pozostałe elementy są wodne. Taki zestaw składników wskazuje na przygotowanie emulsji, a więc właściwym poleceniem technologicznym będzie "Misce fiat emulsio".
Pozostałe odpowiedzi (inne składy) są nieprawidłowe wtedy, gdy ich skład sugeruje inną postać leku, np. roztwór (same składniki mieszające się i brak fazy olejowej), zawiesinę (dominują substancje stałe nierozpuszczalne, wymagające "fiat suspensio") albo postać półstałą. Typową pułapką jest kierowanie się pojedynczym składnikiem bez oceny, czy występują dwie fazy ciekłe tworzące emulsję.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz składnik olejowy (jak parafina ciekła) oraz jednocześnie składniki wodne, a celem jest postać płynna, to bardzo często właściwą formułą będzie właśnie "fiat emulsio".
