KWALIFIKACJA ROL10 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 18.
Pod owies zastosowano 170 kg soli potasowej 60%. Oblicz koszt zakupionego nawozu, jeśli cena soli potasowej 60% wynosi 2 800 zł/t.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć koszt, przelicz cenę z tony na kilogram: 2 800 zł/t = 2 800 zł / 1000 kg = 2,8 zł/kg. Następnie pomnóż przez zakupioną masę: 170 kg × 2,8 zł/kg = 476 zł. Informacja "60%" nie zmienia rachunku, bo dotyczy nazwy produktu, którego cena jest podana.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba policzyć koszt zakupionego nawozu na podstawie podanej masy oraz ceny jednostkowej wyrażonej w zł/t.

Krok 1: przeliczenie ceny na zł/kg
Podano cenę: 2 800 zł/t. W obliczeniach najwygodniej przejść na kilogramy, bo dawka jest w kg.
1 t = 1000 kg, więc:
2 800 zł/t = 2 800 zł / 1000 kg = 2,8 zł/kg.

Krok 2: obliczenie kosztu dla 170 kg
Koszt = masa × cena za 1 kg:
170 kg × 2,8 zł/kg = 476 zł.

Dlaczego "sól potasowa 60%" nie wymaga dodatkowych działań?
W tym zadaniu procent jest elementem nazwy handlowej (informuje o zawartości składnika w nawozie). Skoro cena dotyczy wprost "soli potasowej 60%", to liczymy koszt produktu w zakupionej masie. Dodatkowe mnożenie przez 60% byłoby zasadne tylko wtedy, gdyby pytano o ilość czystego składnika w dawce albo porównywano różne stężenia przy cenie za czysty składnik.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne (typowe przyczyny)?

  • 285,60 zł: wynik pasuje do błędnego przeliczenia ceny na zł/kg (np. przyjęcie 1,68 zł/kg) albo do nieuprawnionego "uwzględnienia 60%" w rachunku.
  • 793,33 zł: często wynika z pomylenia działań (np. dzielenia 2 800 przez 3,53 lub błędnego przeliczenia tony), czyli błędu arytmetycznego/przecinka.
  • 1680,00 zł: to typowy skutek uznania, że 2 800 zł/t = 28 zł/kg (błędne przesunięcie przecinka o jedno miejsce) i dalej 170 × 9,88 lub podobnych pomyłek jednostkowych.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach kosztowych zawsze sprawdź zgodność jednostek (kg z kg, t z t). Jeśli jednostki się różnią, pierwszym krokiem powinno być przeliczenie ceny lub ilości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj przelicznika 1 t = 1000 kg. Dzielisz więc 2 800 zł przez 1000 kg i otrzymujesz 2,8 zł/kg. Dopiero tę wartość mnożysz przez liczbę kilogramów nawozu z zadania.
Bo 60% jest częścią nazwy nawozu, a cena dotyczy właśnie produktu "60%". Procent uwzględnia się dopiero, gdy zadanie pyta o ilość czystego składnika (np. K2O) w dawce albo o porównanie różnych stężeń.
To handlowe oznaczenie nawozu potasowego, gdzie liczba procentowa informuje o zawartości składnika pokarmowego w produkcie. W zadaniach rachunkowych trzeba rozróżnić: koszt zakupu produktu (liczymy z masy) oraz ilość składnika (wtedy używa się procentu).
Najpierw przelicz cenę na zł/kg: cena (zł/t) ÷ 1000. Potem koszt = masa w kg × cena w zł/kg. To standardowy schemat w zadaniach ekonomicznych z produkcji rolniczej.
Najczęściej myli się jednostki (traktuje zł/t jak zł/kg), źle przelicza tonę na kilogramy albo "na siłę" używa procentu z nazwy nawozu. Błąd często wychodzi w kontroli: koszt 170 kg nie może być zbliżony do kosztu całej tony.
Tak, szacowaniem. 2 800 zł/t to około 2,8 zł/kg. Dla 100 kg byłoby ~280 zł, dla 200 kg ~560 zł, więc dla 170 kg wyjdzie między 280 a 560 zł, bliżej 560 zł. 476 zł pasuje do tego zakresu.
Gdy pytanie dotyczy dawki składnika pokarmowego, np. ile kg składnika wniesiesz dawką 170 kg nawozu 60%. Wtedy liczysz: masa nawozu × 0,60. Jeśli pytanie jest o koszt zakupu produktu, procent zwykle jest informacyjny.
Najpierw oblicz cenę w zł/kg (zł/t ÷ 1000). Następnie koszt na 1 ha = dawka (kg/ha) × cena (zł/kg). Jeśli masz powierzchnię pola, mnożysz jeszcze przez liczbę hektarów.
Ceny nawozów są rynkowe i zmieniają się w czasie (sezon, koszty surowców, kursy walut, popyt). W zadaniach egzaminacyjnych traktuje się je jako dane wejściowe do obliczeń, a nie stałe obowiązujące stawki.
Ćwicz stały schemat: jednostki → cena jednostkowa → koszt. Opanuj przeliczenia t↔kg oraz dawki kg/ha. Zawsze dopisuj jednostki w każdym kroku, bo to najprostsza kontrola poprawności obliczeń.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • BIPM (Bureau International des Poids et Mesures), "The International System of Units (SI)" (SI Brochure), definicja i stosowanie jednostek masy oraz nazwy "tonne (t)" – https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 2026-02-28)
  • Główny Urząd Miar – informacje edukacyjne nt. jednostek miar i stosowania układu SI (w tym t i kg) – https://www.gum.gov.pl/pl/ (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podstawy rachunku ekonomicznego w rolnictwie (zagadnienia: koszty bezpośrednie, ceny jednostkowe)
  • Ćwiczenia z przeliczania jednostek w zadaniach rolniczych (t, kg, ha)
  • Materiały dydaktyczne z nawożenia roślin: typy nawozów mineralnych i zapisy handlowe (np. "sól potasowa 60%")

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego