KWALIFIKACJA BUD9 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 4.
Podaj, które z poniższych źródeł jest najbardziej typowe dla wód podziemnych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wody podziemne ujmuje się najczęściej przez studnie (np. wiercone), które czerpią wodę z warstw wodonośnych pod powierzchnią terenu. Rzeka, jezioro i zbiornik retencyjny to typowe przykłady wód powierzchniowych, więc nie są najbardziej typowe dla wód podziemnych.

Pełne wyjaśnienie:

Wody dzielimy podstawowo na podziemne i powierzchniowe. Wody podziemne znajdują się w przestrzeniach porowych i szczelinach skał oraz gruntów, tworząc tzw. warstwy wodonośne. Żeby z nich korzystać w praktyce (np. dla zasilania wodociągu lub obiektu), wykonuje się ujęcia wód podziemnych, a najbardziej typowym rozwiązaniem jest studnia głębinowa (studnia wiercona), która pobiera wodę z określonej głębokości.

Dlaczego "studnia głębinowa" jest poprawna?
Bo jest to klasyczny i powszechny sposób poboru wód podziemnych: woda dopływa do studni z warstwy wodonośnej, a następnie jest tłoczona (np. pompą głębinową) do instalacji lub sieci.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Rzeka – to woda płynąca po powierzchni terenu, zaliczana do wód powierzchniowych. Może być ujęciem powierzchniowym, ale nie jest typowa dla wód podziemnych.
  • Jezioro – to zbiornik wody na powierzchni terenu; również stanowi wodę powierzchniową, a nie podziemną.
  • Zbiornik retencyjny – to sztuczny lub przekształcony zbiornik magazynujący wodę na powierzchni; jego rola jest zwykle związana z retencją, ochroną przeciwpowodziową lub gospodarką wodną, a nie z ujęciem wód podziemnych.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w odpowiedziach pojawiają się obiekty typu rzeka/jezioro/zbiornik, to zwykle są to wody powierzchniowe. Dla wód podziemnych typowe są studnie i ujęcia drenażowe. W tym pytaniu tylko jedna odpowiedź jednoznacznie wskazuje na pobór z głębi gruntu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wody podziemne to wody występujące pod powierzchnią terenu w porach i szczelinach gruntów oraz skał. Tworzą warstwy wodonośne, z których woda może być pobierana przez ujęcia (najczęściej studnie). Nie są to wody stojące lub płynące w korytach i zbiornikach na powierzchni.
Najbardziej typowe jest ujęcie studzienne, czyli studnia (często studnia głębinowa/wiercona). Taka studnia pobiera wodę z warstwy wodonośnej i pozwala na jej dalsze tłoczenie do instalacji lub sieci. To odróżnia ją od ujęć powierzchniowych, np. z rzek.
Rzeka jest przykładem wód powierzchniowych, czyli wody płynącej po powierzchni terenu. Może stanowić ujęcie powierzchniowe, ale nie jest "źródłem" wód podziemnych, bo te znajdują się w gruncie i skałach, a nie w korycie rzeki.
Różni je miejsce występowania i sposób ujmowania. Wody powierzchniowe (rzeka, jezioro) ujmuje się z otwartego akwenu, a wody podziemne – przez studnie lub drenaże. To wpływa też na ryzyka jakościowe i na dobór technologii uzdatniania wody w obiekcie lub sieci.
Tak, jezioro może być źródłem wody, ale jest to źródło powierzchniowe, a nie podziemne. W pytaniach egzaminacyjnych trzeba rozróżniać: "typowe dla wód podziemnych" oznacza ujęcie z warstw wodonośnych, najczęściej studnię.
Szukaj słów i skojarzeń: studnia, odwiert, warstwa wodonośna, pompa głębinowa, ujęcie podziemne. Jeśli w odpowiedziach są rzeka/jezioro/zbiornik, to zwykle dotyczą wód powierzchniowych. Kluczowe jest miejsce poboru: z gruntu czy z otwartego akwenu.
Stosuje się ją, gdy obiekt ma być zasilany z własnego ujęcia wody podziemnej lub gdy sieć korzysta z ujęć podziemnych. W praktyce wymaga to odwiertu do warstwy wodonośnej i doboru wyposażenia (np. pompy). To częsty temat w zagadnieniach wodociągowych.
Zbiornik retencyjny to obiekt magazynujący wodę na powierzchni (najczęściej sztuczny lub przekształcony). Z definicji dotyczy wód powierzchniowych. Wody podziemne są ukryte w gruncie i ujmuje się je przez studnie, a nie przez otwarte zbiorniki.
Najczęstszy błąd to pomieszanie "źródła" z "dowolnym akwenem" oraz brak rozróżnienia na wody podziemne i powierzchniowe. Drugi błąd to kierowanie się intuicją, że rzeka jest "najbardziej naturalna", mimo że pytanie dotyczy typowo wód pobieranych z gruntu.
Utrwal podział: wody podziemne vs powierzchniowe oraz typowe ujęcia dla każdej grupy. Ćwicz rozpoznawanie po przykładach: studnia = podziemne; rzeka/jezioro/zbiornik = powierzchniowe. Pomaga też powiązanie z elementami instalacji, np. pompa głębinowa.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 82% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Wody podziemne ujmuje się najczęściej przez studnie (np. wiercone), które czerpią wodę z warstw wodonośnych pod powierzchnią terenu."

Źródła:

  • Witczak S., Adamczyk A. (red.), "Hydrogeologia" (podstawowe pojęcia: wody podziemne, warstwa wodonośna, ujęcia), Wydawnictwo Naukowe PWN, wydanie zależne od publikacji
  • Kowal A.L., Świderska-Bróż M., "Oczyszczanie wody" (ujęcia wód podziemnych i powierzchniowych – rozróżnienie i charakterystyka), Wydawnictwo Naukowe PWN, wydanie zależne od publikacji

Materiały:

  • Podręczniki z zakresu hydrogeologii i zaopatrzenia w wodę (ujęcia wód podziemnych i powierzchniowych)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji instalacji sanitarnych: wodociągi i ujęcia wody
  • Instrukcje/opracowania eksploatacyjne przedsiębiorstw wodociągowych (charakterystyka ujęć)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego