Podatek od towarów i usług (VAT) klasyfikuje się jako podatek konsumpcyjny, ponieważ jest związany z konsumpcją/zakupem towarów i usług. W praktyce oznacza to, że podatek jest "ukryty" w cenie brutto, którą płaci nabywca, a więc ciężar podatku jest powiązany z wydatkowaniem środków na zakupy.
Odpowiedź "konsumpcyjnym" jest właściwa także dlatego, że VAT jest typowym przykładem podatku pośredniego: podmiot sprzedający nalicza go na sprzedaży, wykazuje w rozliczeniach i odprowadza, ale ekonomicznie podatek obciąża finalnego odbiorcę, bo stanowi część ceny.
Pozostałe propozycje są nieprawidłowe z następujących powodów:
- "dochodowym" – podatki dochodowe odnoszą się do dochodu (różnicy między przychodami a kosztami) i są rozliczane na podstawie wyniku podatkowego. VAT nie zależy od dochodu podatnika, tylko od transakcji sprzedaży i zakupu.
- "bezpośrednim" – podatki bezpośrednie są nakładane bezpośrednio na podatnika w związku z jego dochodem lub majątkiem i co do zasady nie są wprost przerzucane w cenie na nabywcę. VAT działa inaczej: jest doliczany do ceny i dlatego jest pośredni.
- "majątkowym" – podatki majątkowe dotyczą posiadania majątku (np. nieruchomości) lub zdarzeń majątkowych. VAT dotyczy obrotu towarami i usługami, a nie samego faktu posiadania majątku.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawiają się "towary i usługi" oraz cena netto/brutto, najczęściej chodzi o podatek powiązany z zakupem i sprzedażą, czyli o kategorię konsumpcyjną (oraz pośrednią), a nie o podatek od dochodu czy majątku.
