KWALIFIKACJA CHM4 - TEST WIEDZY NR 12

PYTANIE NR 16.
Podczas analizy jakościowej jednego z próbek, zauważyłeś, że po dodaniu roztworu azotanu srebra (AgNO3) do roztworu próbki, powstał biały osad. Która z poniższych reakcji najprawdopodobniej zachodziła?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Biały osad po dodaniu AgNO3 wskazuje na powstanie chlorku srebra AgCl.
Jon Ag+ tworzy trudno rozpuszczalny, biały osad z jonami Cl−, więc najbardziej pasuje reakcja prowadząca do AgCl(s). Pozostałe opcje dają osady o innej barwie lub nietrwałe produkty (np. z I− powstaje żółty AgI).

Pełne wyjaśnienie:

Azotan srebra(I) (AgNO3) jest klasycznym odczynnikiem w analizie jakościowej anionów, ponieważ jon Ag+ tworzy trudno rozpuszczalne osady o charakterystycznych barwach. Jeśli po dodaniu AgNO3 do próbki pojawia się biały osad, najbardziej typową interpretacją jest strącenie chlorku srebra AgCl, co oznacza obecność jonów Cl− w badanym roztworze.

Dlatego poprawna jest reakcja: "AgNO3 + NaCl -> AgCl(s) + NaNO3". W tej reakcji źródłem jonów chlorkowych jest NaCl, ale kluczowe jest to, że to właśnie anion Cl− reaguje z Ag+ i tworzy AgCl(s).

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do obserwacji białego osadu:

  • "AgNO3 + NaOH -> AgOH(s) + NaNO3" nie jest dobrym opisem trwałego, białego osadu, ponieważ AgOH jest nietrwały i w praktyce prowadzi do powstawania tlenku srebra(I) (Ag2O), który ma barwę ciemniejszą (brązowawą). Zatem obserwacja "biały osad" nie wspiera tej opcji.
  • "2AgNO3 + Na2CO3 -> Ag2CO3(s) + 2NaNO3" prowadzi do strącenia węglanu srebra Ag2CO3, który nie jest typowo opisywany jako biały osad charakterystyczny dla chlorków; jego wygląd bywa kremowy/żółtawy. To inny anion i inny osad niż AgCl.
  • "AgNO3 + KI -> AgI(s) + KNO3" daje jodek srebra AgI, który jest żółty, więc nie zgadza się z obserwacją białego osadu.

Wskazówka egzaminacyjna: w testach z AgNO3 najpierw kojarz barwę osadu z anionem (Cl− → biały AgCl, I− → żółty AgI). Dopiero potem oceniaj, z jakiego związku pochodzi anion w równaniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Biały osad po dodaniu azotanu srebra(I) najczęściej oznacza strącenie AgCl, czyli obecność jonów chlorkowych Cl− w roztworze. W analizie jakościowej to jedna z podstawowych obserwacji diagnostycznych dla chlorków.
AgNO3 dostarcza jonów Ag+, które tworzą trudno rozpuszczalne osady z wieloma anionami. Różne aniony dają osady o różnych barwach (np. AgCl biały, AgI żółty), co ułatwia identyfikację składu próbki na podstawie obserwacji.
Najczęściej omawia się halogenki (Cl−, Br−, I−), które tworzą osady AgCl/AgBr/AgI, a także inne aniony mogące strącać sole srebra. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe są jednak halogenki i rozpoznanie ich po barwie oraz rozpuszczalności.
W obu przypadkach do roztworu trafiają te same jony Cl−. To właśnie Cl− reaguje z Ag+ tworząc AgCl(s). Kation (Na+) lub obecność H+ nie zmienia faktu, że produktem strącania jest ten sam chlorek srebra.
Reakcja strąceniowa to proces, w którym po zmieszaniu roztworów powstaje trudno rozpuszczalny związek i wydziela się jako osad. W analizie jakościowej wykorzystuje się ją do rozpoznawania jonów: obecność osadu i jego barwa są wskazówkami identyfikacyjnymi.
Najprostsze rozróżnienie to barwa: AgCl jest biały, a AgI jest żółty. Na egzaminach często wystarcza sama obserwacja koloru osadu po dodaniu AgNO3. Dodatkowo w praktyce laboratoryjnej można stosować testy rozpuszczalności.
Nie traktuje się AgOH jako trwałego, charakterystycznego białego osadu. W warunkach wodnych produkty reakcji srebra(I) z OH− są nietrwałe i mogą prowadzić do powstawania tlenku srebra(I) (Ag2O) o ciemniejszej barwie, więc nie pasuje to do obserwacji "biały osad".
Równanie cząsteczkowe: AgNO3 + NaCl → AgCl(s) + NaNO3. W zapisie jonowym skróconym kluczowe jest: Ag+ + Cl− → AgCl(s). To właśnie ten etap odpowiada za pojawienie się białego osadu.
Typowe pomyłki to: mylenie barw osadów (np. uznanie AgI za biały), skupienie się na źródle anionu zamiast na samym anionie (NaCl vs HCl), oraz zakładanie, że każda reakcja z AgNO3 daje taki sam osad. Warto uczyć się skojarzeń: Cl− biały, I− żółty.
Przećwicz tabelarycznie: odczynnik → obserwacja → wniosek (np. AgNO3 → biały osad → Cl−). Ucz się barw osadów i zapisów jonowych skróconych. Rozwiązuj krótkie testy, w których trzeba wybrać reakcję pasującą do obserwacji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że biały osad po dodaniu AgNO3 wskazuje na powstanie chlorku srebra AgCl.Jon Ag+ tworzy trudno rozpuszczalny, biały osad z jonami Cl−, więc najbardziej pasuje reakcja prowadząca do AgCl(s).

Źródła:

  • Vogel's Qualitative Inorganic Analysis, rozdział: reakcje jonów srebra(I) z halogenkami (AgCl/AgBr/AgI) i obserwacje barwy osadów
  • D.C. Harris, Quantitative Chemical Analysis, część dotycząca równowag strąceniowych i rozpuszczalności (Ksp) soli srebra
  • D.A. Skoog, F.J. Holler, S.R. Crouch, Fundamentals of Analytical Chemistry, rozdział: analiza jakościowa i reakcje strąceniowe jonów

Materiały:

  • Podręcznik do chemii analitycznej (dział: analiza jakościowa anionów)
  • Tablice rozpuszczalności i barw osadów w reakcjach strąceniowych
  • Zestawienie reakcji charakterystycznych jonów Cl−, Br−, I− z Ag+

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego