KWALIFIKACJA CHM4 - TEST WIEDZY NR 8

PYTANIE NR 22.
Podczas analizy jakościowej stosujesz test z jonami srebra (Ag+). Jeśli w roztworze obecne są jony chlorkowe (Cl-), powstaje biały osad AgCl. Jaki jest wzór reakcji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Równanie jonowe netto reakcji strącania powstania chlorku srebra uwzględnia ładunki i stechiometrię: jeden jon Ag+ łączy się z jednym jonem Cl-, tworząc trudno rozpuszczalny, biały osad AgCl. Zapis musi zachować liczbę atomów i bilans ładunku po obu stronach.

Pełne wyjaśnienie:

W teście jakościowym na jony chlorkowe wykorzystuje się fakt, że chlorek srebra jest trudno rozpuszczalny w wodzie, więc po zmieszaniu odpowiednich jonów wytrąca się jako biały osad. Poprawne równanie jonowe netto opisuje bezpośrednie połączenie jonów w stosunku wynikającym z ich ładunków:

Ag+ + Cl- → AgCl(s)

Dlaczego właśnie tak? Jon srebra ma ładunek +1, a jon chlorkowy −1, więc do otrzymania obojętnej cząsteczki/struktury jonowej AgCl potrzeba ich w stosunku 1:1. Dzięki temu po obu stronach równania zgadza się liczba atomów (1 Ag i 1 Cl) oraz bilans ładunku (po lewej łącznie 0, po prawej 0).

Pozostałe propozycje są błędne z typowych powodów:

  • Zapis z "2Ag+ + Cl- → 2AgCl" nie zachowuje liczby atomów chloru: po lewej jest 1 Cl, a po prawej 2 Cl (w dwóch jednostkach AgCl).
  • Zapis "Ag+ + 2Cl- → AgCl2" sugeruje inny związek/kompleks i nie bilansuje ładunku (po lewej ładunek −1). W reakcji strącania dla chlorku srebra produktem jest AgCl.
  • Zapis "Ag+ + Cl- → Ag + Cl" miesza mechanizmy: powstanie metalu Ag oznaczałoby reakcję redoks, a nie typową reakcję strącania. W analizie jakościowej z Ag+ obserwuje się osad AgCl, a nie wydzielanie srebra metalicznego.

Wskazówka egzaminacyjna: w reakcjach strącania najpierw sprawdź ładunki jonów i dobierz współczynniki tak, by produkt był elektrycznie obojętny; następnie skontroluj zachowanie liczby atomów i bilans ładunku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Reakcja strącania to proces, w którym po zmieszaniu roztworów jonów powstaje trudno rozpuszczalna sól i wydziela się jako osad. W analizie jakościowej wykorzystuje się to do identyfikacji jonów, bo pojawienie się osadu (np. białego) jest łatwe do zaobserwowania.
AgCl jest słabo rozpuszczalny w wodzie, więc po połączeniu jonów Ag+ i Cl- powstaje faza stała. Kryształki AgCl rozpraszają światło, co daje wrażenie białego osadu. To typowa obserwacja wykorzystywana w identyfikacji anionów chlorkowych.
Równanie jonowe netto pokazuje tylko jony biorące udział w tworzeniu osadu: Ag+ + Cl- → AgCl(s). Stosunek jest 1:1, bo ładunki +1 i −1 znoszą się, a produkt jest obojętny elektrycznie.
Nie, ponieważ ładunki jonów wynoszą +1 dla Ag+ i −1 dla Cl-. Do utworzenia obojętnego AgCl wystarczy po jednym jonie każdego rodzaju. Współczynniki inne niż 1 spowodowałyby brak bilansu atomów lub ładunku.
Taki zapis nie zachowuje liczby atomów chloru: po stronie substratów jest tylko 1 Cl, a po stronie produktów w dwóch jednostkach AgCl są łącznie 2 atomy Cl. W równaniach reakcji zawsze musi zgadzać się liczba atomów każdego pierwiastka.
Dopisek (s) oznacza stan stały (osad). Informuje, że produkt nie pozostaje w roztworze jako jony, tylko wytrąca się jako ciało stałe. W praktyce analitycznej to właśnie pojawienie się osadu jest sygnałem potwierdzającym reakcję.
W typowej reakcji strącania Ag+ z Cl- nie powstaje srebro metaliczne, tylko osad AgCl. Wydzielanie metalu wymagałoby reakcji redoks i odpowiedniego reduktora. Sam jon chlorkowy nie jest tu reduktorem prowadzącym do Ag(0).
Najczęściej myli się: (1) bilans atomów (np. "2AgCl" bez 2Cl-), (2) bilans ładunku (źle dobrane współczynniki), (3) rodzaj produktu (wymyślanie "AgCl2" lub produktu redoks). Pomaga kontrola: atomy + ładunek po obu stronach.
W strącaniu powstaje trudno rozpuszczalny osad (zmętnienie, osad na dnie). W kompleksowaniu zwykle powstaje rozpuszczalny kompleks i roztwór pozostaje klarowny, często zmienia barwę. Na egzaminie kluczowe jest, czy produkt jest nierozpuszczalną solą, taką jak AgCl.
Zastosuj prosty test kontrolny: (1) policz atomy Ag i Cl po obu stronach, (2) zsumuj ładunki po obu stronach, (3) upewnij się, że produkt odpowiada opisowi obserwacji (biały osad AgCl). Jeśli którykolwiek punkt się nie zgadza, zapis jest błędny.
info

Statystycznie 77% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że równanie jonowe netto reakcji strącania powstania chlorku srebra uwzględnia ładunki i stechiometrię: jeden jon Ag+ łączy się z jednym jonem Cl-, tworząc trudno rozpuszczalny, biały osad AgCl.

Źródła:

  • Wikipedia: "Chlorek srebra" (silver chloride) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Chlorek_srebra (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: "Reakcja strącania" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Reakcja_str%C4%85cania (dostęp: 2026-03-01)
  • IUPAC Gold Book: "precipitation" – https://goldbook.iupac.org/terms/view/P04795 (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik chemii analitycznej: rozdział o analizie jakościowej anionów i reakcjach strąceniowych
  • Tablice rozpuszczalności soli (AgCl jako sól trudno rozpuszczalna)
  • Ćwiczenia z zapisu równań jonowych netto i bilansowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego