Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM4 - CZERWIEC 2022



PYTANIE NR 10.
Podczas miareczkowania próbki kwasu octowego roztworem wodorotlenku sodu zachodzi reakcja
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Miareczkowanie kwasu octowego roztworem NaOH to klasyczna reakcja kwasu z zasadą.
Powstają: sól (octan sodu) i woda, więc jest to reakcja zobojętniania. Nie zachodzi redoks (brak zmiany stopni utlenienia), nie tworzy się osad ani typowy kompleks metalu z ligandem.

Pełne wyjaśnienie:

W miareczkowaniu kwasu octowego (CH3COOH) roztworem wodorotlenku sodu (NaOH) zachodzi reakcja kwasowo-zasadowa, czyli zobojętnianie. Jej sens chemiczny polega na tym, że jon wodorotlenkowy (OH−) odbiera proton od kwasu (w ujęciu Brønsteda), prowadząc do utworzenia wody.

Równanie sumaryczne można zapisać jako: CH3COOH + NaOH → CH3COONa + H2O. Produktem jest sól (octan sodu) oraz woda. Taki przebieg jest typowy dla alkalimetrii/acydymetrii i stanowi podstawę oznaczeń ilościowych kwasów i zasad.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "strącania osadu" – reakcje strąceniowe prowadzą do powstania trudno rozpuszczalnego produktu widocznego jako osad. W układzie CH3COOH/NaOH powstaje octan sodu, który jest dobrze rozpuszczalny w wodzie, więc nie oczekuje się powstania osadu.
  • "utleniania-redukcji" – w reakcjach redoks zmieniają się stopnie utlenienia pierwiastków. Tutaj mamy przeniesienie protonu i tworzenie wody; stopnie utlenienia węgla w reszcie octanowej ani sodu nie ulegają zmianie, więc to nie jest redoks.
  • "tworzenia związku kompleksowego" – kompleksowanie dotyczy zwykle jonów metali i ligandów, a kluczowym zjawiskiem jest powstanie kompleksu koordynacyjnego. W tym miareczkowaniu nie ma typowego jonu metalu przechodzącego w kompleks z ligandem; zachodzi reakcja kwasu z zasadą.

W praktyce laboratoryjnej rozpoznanie typu reakcji pomaga dobrać właściwą metodę oznaczenia i wskaźnik oraz poprawnie interpretować punkt końcowy miareczkowania (zmianę barwy wskaźnika lub sygnał pH-metru).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest reakcja zobojętniania w miareczkowaniu?
Reakcja zobojętniania to reakcja kwasu z zasadą, w której powstaje sól i zwykle woda. W miareczkowaniu jest to proces stechiometryczny, pozwalający obliczyć ilość kwasu lub zasady na podstawie zużycia titranta.
Dlaczego miareczkowanie kwasu octowego NaOH nie jest redoksem?
W redoksie muszą zmieniać się stopnie utlenienia pierwiastków. W układzie CH3COOH + NaOH zachodzi przeniesienie protonu i tworzenie wody oraz octanu sodu, ale stopnie utlenienia atomów nie ulegają zmianie, więc nie ma utleniania ani redukcji.
Co powstaje podczas miareczkowania CH3COOH roztworem NaOH?
Powstaje octan sodu (CH3COONa) oraz woda (H2O). To typowy wynik reakcji kwasu z zasadą. Dzięki temu miareczkowanie pozwala ilościowo wyznaczyć zawartość kwasu octowego, np. w occie lub próbkach technologicznych.
Czy w tym miareczkowaniu powinien pojawić się osad?
Nie, ponieważ produkt reakcji – octan sodu – jest dobrze rozpuszczalny w wodzie. Osad pojawia się w miareczkowaniach strąceniowych (np. gdy tworzy się trudno rozpuszczalna sól). W miareczkowaniu kwasu octowego NaOH nie ma typowego mechanizmu strącania.
Jak rozpoznać w zadaniu, że chodzi o reakcję kwas-zasada?
Wskazówką jest obecność kwasu (np. kwas octowy) i wodorotlenku lub innej zasady (np. NaOH). Jeśli reakcja prowadzi do soli i wody albo do zaniku "kwasowości", to jest to zobojętnianie. Warto sprawdzić, czy nie ma metalu/utleniacza.
Jakie są typowe błędy przy klasyfikacji reakcji w miareczkowaniu?
Częsty błąd to utożsamianie każdej zmiany barwy z redoksem albo zakładanie, że "w miareczkowaniu zawsze jest osad". Pomaga analiza produktów: jeśli powstaje sól i woda, zwykle jest to zobojętnianie. Jeśli powstaje nierozpuszczalna sól – wtedy strącanie.
Kiedy w analizie ilościowej występuje miareczkowanie strąceniowe?
Miareczkowanie strąceniowe stosuje się, gdy reakcja między analitem a titrantem daje trudno rozpuszczalny osad, a punkt końcowy da się wykryć odpowiednim wskaźnikiem lub metodą instrumentalną. To inny typ reakcji niż kwas-zasada, typowo dla jonów tworzących nierozpuszczalne sole.
Dlaczego kwas octowy jest kwasem słabym, a mimo to da się go miareczkować NaOH?
Kwas octowy dysocjuje tylko częściowo, ale w reakcji z mocną zasadą (NaOH) jony OH− skutecznie "zużywają" protony, przesuwając równowagę. Dzięki temu reakcja przebiega praktycznie do końca w sensie stechiometrii, co umożliwia oznaczanie ilościowe mimo słabej dysocjacji.
Jakie wskaźniki są typowe dla miareczkowania kwasu słabego mocną zasadą?
Dla kwasu słabego i mocnej zasady punkt równoważnikowy wypada w zakresie zasadowym, więc dobiera się wskaźnik zmieniający barwę w wyższym pH (np. często stosuje się fenoloftaleinę). W praktyce dobór zależy od krzywej miareczkowania i wymaganego błędu oznaczenia.
Jak przygotować się do pytań o typ reakcji w miareczkowaniu na egzaminie?
Warto ćwiczyć rozpoznawanie czterech klas: kwas-zasada, strącanie, redoks, kompleksowanie. Dobrą metodą jest szybkie sprawdzenie: czy są zmiany stopni utlenienia, czy powstaje osad, czy występuje jon metalu tworzący kompleks, czy powstaje sól i woda. To przyspiesza wybór.
info

Około 76% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że miareczkowanie kwasu octowego roztworem NaOH to klasyczna reakcja kwasu z zasadą.Powstają: sól (octan sodu) i woda, więc jest to reakcja zobojętniania.

Źródła:

  • OpenStax Chemistry 2e, rozdział o reakcjach kwas-zasada i zobojętnianiu (Acid-Base Reactions) – https://openstax.org/details/books/chemistry-2e (dostęp: 2026-03-02)
  • IUPAC Gold Book: definicje "neutralization" oraz "acid-base reaction" – https://goldbook.iupac.org/ (dostęp: 2026-03-02)
  • ChemLibreTexts, Acid-Base Titrations (omówienie miareczkowań kwasowo-zasadowych) – https://chem.libretexts.org/ (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręcznik chemii analitycznej: miareczkowania kwasowo-zasadowe (działy o alkalimetrii i acidymetrii)
  • Materiały dydaktyczne o teoriach kwasów i zasad (Arrheniusa, Brønsteda)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z rozpoznawania typów reakcji w analizie jakościowej i ilościowej
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego