Podczas napełniania wodą instalacji wodociągowej w budynku w przewodach znajduje się początkowo powietrze. Wraz ze wzrostem poziomu wody pęcherze powietrza są unoszone do góry i kumulują się w najwyższych punktach pionów. Jeśli nie zapewni się drogi ujścia powietrza, mogą powstać tzw. poduszki powietrzne, które:
- utrudniają lub uniemożliwiają pełne napełnienie odcinka instalacji,
- powodują nierówny wypływ wody i przerwy w przepływie,
- wywołują hałas oraz uderzenia hydrauliczne przy nagłym przemieszczeniu pęcherzy.
Dlatego w najwyższych punktach pionów montuje się odpowietrzniki (ręczne lub automatyczne – zależnie od rozwiązania), których zadaniem jest kontrolowane usuwanie powietrza z instalacji w fazie napełniania i w trakcie eksploatacji.
Odpowiedź "zawór zwrotny" jest błędna, bo zawór zwrotny ma zapobiegać cofaniu się wody i wymuszać przepływ w jednym kierunku; nie służy do odpowietrzania najwyższych punktów. Odpowiedź "odwadniacze" jest błędna, ponieważ odwadnianie dotyczy zrzutu wody (spustu) z instalacji, zwykle w najniższych punktach lub w miejscach serwisowych, a nie usuwania powietrza z góry pionu. Odpowiedź "kryza pomiarowa" jest błędna, bo jest elementem pomiarowo-regulacyjnym (związanym z przepływem/stratą ciśnienia), a nie osprzętem do usuwania gazów z instalacji.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "najwyższy punkt" i temat napełniania/uruchamiania instalacji, najczęściej sprawdzana jest wiedza o odpowietrzaniu, bo powietrze zawsze dąży do góry w układach wypełnianych cieczą.
