KWALIFIKACJA BUD18 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 15.
Podczas pomiaru sytuacyjnego narożnika ogrodzenia metodą biegunową należy wykonać obserwacje geodezyjne
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Metoda biegunowa w pomiarze sytuacyjnym wyznacza położenie punktu względem stanowiska przez obserwację kąta poziomego oraz odległości w poziomie (lub wielkości pozwalającej ją uzyskać). Kąt pionowy służy głównie do zagadnień wysokościowych, a odległość skośna wymaga redukcji do poziomu.

Pełne wyjaśnienie:

W pomiarze sytuacyjnym metodą biegunową punkt szczegółu terenowego (np. narożnik ogrodzenia) wyznacza się z jednego stanowiska, odnosząc go do kierunku odniesienia. Kluczowe są więc dwie wielkości opisujące położenie w płaszczyźnie poziomej: kąt poziomy oraz odległość pozioma. Na tej podstawie można obliczyć przyrosty współrzędnych i wprowadzić punkt do opracowania mapy lub szkicu.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "kąta poziomego i odległości poziomej"?
Bo pomiar sytuacyjny dotyczy położenia punktu w rzucie poziomym. Kąt poziomy określa kierunek do punktu, a odległość pozioma – "jak daleko" w tej samej płaszczyźnie. To jest minimalny zestaw obserwacji potrzebny do wyznaczenia położenia punktu metodą biegunową w ujęciu klasycznym.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "kąta pionowego i odległości skośnej" – zestaw typowy dla zagadnień wysokościowych lub do obliczeń wymagających redukcji, ale bez kąta poziomego nie określa kierunku w planie.
  • "kąta poziomego i odległości skośnej" – sama odległość skośna nie jest odległością w rzucie poziomym; w praktyce instrumenty często ją mierzą, lecz do sytuacji trzeba ją zredukować (co wymaga dodatkowych danych/założeń). W pytaniu wskazano obserwacje potrzebne bezpośrednio dla sytuacji.
  • "kąta pionowego i odległości poziomej" – brak kąta poziomego uniemożliwia określenie kierunku do punktu w planie, więc nie da się jednoznacznie wyznaczyć położenia sytuacyjnego.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści jest "pomiar sytuacyjny" i "metoda biegunowa", najpierw myśl o wielkościach planimetrycznych (poziomych): kierunek (kąt poziomy) + odległość w poziomie. Wielkości pionowe traktuj jako uzupełniające dla wysokości lub redukcji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To metoda wyznaczania położenia punktu szczegółu terenowego z jednego stanowiska przez określenie jego kierunku i odległości względem stanowiska. W praktyce oznacza powiązanie punktu z instrumentem przez kąt w poziomie oraz odległość w poziomie (lub dane do jej wyznaczenia).
Podstawą jest obserwacja kąta poziomego (kierunku) oraz odległości w poziomie, bo to one opisują położenie punktu w planie. Obserwacje pionowe są potrzebne głównie wtedy, gdy wyznacza się wysokość lub wykonuje redukcje odległości.
Pomiar sytuacyjny dotyczy położenia obiektu w rzucie poziomym. Kąt poziomy jednoznacznie określa kierunek do punktu w planie. Kąt pionowy odnosi się do nachylenia celowej i jest kluczowy przy wysokościach, ale sam nie wyznacza położenia w planie.
Odległość skośna to długość odcinka w przestrzeni między stanowiskiem a punktem, mierzona po linii celowej. Jest typowym wynikiem dalmierza w tachimetrze. Aby użyć jej w sytuacji, zwykle przelicza się ją na odległość poziomą (redukcja).
Odległość pozioma jest rzutem odległości na płaszczyznę poziomą i służy do obliczeń sytuacyjnych (współrzędne X, Y). Odległość skośna jest mierzona po prostej w terenie (po linii celowej) i wymaga redukcji do poziomu.
Nie zawsze. Jeśli celem jest wyłącznie położenie sytuacyjne (w planie), kluczowe są obserwacje poziome. Kąt pionowy jest potrzebny, gdy jednocześnie wyznacza się wysokość punktu lub gdy do redukcji odległości skośnej na poziom wymagane są dodatkowe obserwacje.
Najczęstszy błąd to automatyczne wybieranie odpowiedzi z odległością skośną, bo kojarzy się z tachimetrem. Drugi błąd to mylenie "sytuacyjnego" z "wysokościowym" i wybieranie kąta pionowego. Warto zawsze sprawdzić, czy pytanie dotyczy planu czy wysokości.
Sformułowania typu "narożnik ogrodzenia", "punkt szczegółu terenowego", "pomiar sytuacyjny", "mapa" sugerują położenie w planie. Zadania wysokościowe częściej mówią o różnicach wysokości, niwelacji, rzędnych lub przewyższeniach.
W praktyce stosuje się teodolit lub tachimetr (total station). Teodolit służy do pomiaru kątów, a odległość można uzyskać np. przez pomiar taśmą lub dalmierzem. Tachimetr zwykle mierzy kąty i odległość (często jako skośną), a następnie umożliwia obliczenia.
Przećwicz rozróżnianie: kąt poziomy/pionowy oraz odległość pozioma/skośna. Rozwiązuj krótkie zadania: "jakie obserwacje są potrzebne, aby wyznaczyć punkt w planie?". Dobrze działa też schemat: plan = poziome, wysokości = pionowe.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Metoda biegunowa w pomiarze sytuacyjnym wyznacza położenie punktu względem stanowiska przez obserwację kąta poziomego oraz odległości w poziomie (lub wielkości pozwalającej ją uzyskać)."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Tachimetria - dostęp 2026-02-18
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Tachimetr - dostęp 2026-02-18
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Teodolit - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z tachimetrii (metody pomiarów sytuacyjnych)
  • Instrukcje/poradniki do obsługi tachimetru/teodolitu (część: pomiar kątów i odległości)
  • Zadania ćwiczeniowe z metody biegunowej (wyznaczanie punktu z kąta i odległości)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego