KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 10.
Podczas prac remontowych elewacji zewnętrznej budynku, wskutek nieuwagi jednego z pracowników, z rusztowania spadło wiadro z farbą, która zniszczyła ubranie przechodzącego obok przechodnia. Wobec poszkodowanego będzie miała miejsce odpowiedzialność
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedzialność deliktowa dotyczy szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym osobie trzeciej, z którą sprawcy nie łączy umowa. Spadające z rusztowania wiadro z farbą niszczy cudzą rzecz, więc poszkodowany może dochodzić odszkodowania w reżimie cywilnym deliktowym, a nie kontraktowym czy porządkowym.

Pełne wyjaśnienie:

Opisane zdarzenie to typowy czyn niedozwolony: w toku prac remontowych dochodzi do uszkodzenia mienia osoby postronnej (ubrania przechodnia). Między poszkodowanym a wykonawcą/pracownikiem nie ma wskazanej umowy, więc nie ma podstaw do odpowiedzialności wynikającej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania.

Dlatego właściwą kwalifikacją jest odpowiedzialność deliktowa (cywilna za czyn niedozwolony). W praktyce oznacza to możliwość dochodzenia naprawienia szkody (najczęściej w formie odszkodowania) po wykazaniu typowych przesłanek, takich jak powstanie szkody, zdarzenie wywołujące szkodę oraz związek przyczynowy, a w wielu przypadkach także element zawinienia lub odpowiedzialności na zasadzie ryzyka – zależnie od szczegółów.

Odpowiedź "karna" jest nieadekwatna, bo pytanie dotyczy relacji wobec poszkodowanego i naprawienia szkody w znaczeniu cywilnym. Odpowiedzialność karna dotyczy popełnienia przestępstwa lub wykroczenia i jest rozstrzygana w innym trybie niż roszczenie odszkodowawcze.

Odpowiedź "kontraktowa" odpada, ponieważ wymaga istnienia stosunku umownego między stronami (np. umowy o usługę, sprzedaż, zlecenie). Przechodzień nie jest stroną umowy dotyczącej remontu elewacji, więc jego roszczenie nie wynika z kontraktu.

Odpowiedź "porządkowa" dotyczy sankcji w ramach stosunku pracy (np. naruszenie organizacji i porządku pracy) i ma znaczenie wewnętrzne między pracownikiem a pracodawcą, a nie jako podstawa roszczeń osoby trzeciej o naprawienie szkody.

Na egzaminie warto zapamiętać: szkoda wyrządzona osobie postronnej bez umowy → najczęściej delikt, a sankcje "porządkowe" i "karne" to odrębne reżimy, które nie zastępują roszczeń cywilnych poszkodowanego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odpowiedzialność deliktowa to odpowiedzialność cywilna za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym (bez umowy z poszkodowanym). Jej skutkiem jest obowiązek naprawienia szkody, np. przez zapłatę odszkodowania lub przywrócenie stanu poprzedniego, o ile to możliwe.
Sprawdź, czy poszkodowanego i sprawcę łączy umowa. Jeśli szkoda wynika z niewykonania umowy między nimi, mówimy o odpowiedzialności kontraktowej. Jeśli szkoda dotyczy osoby trzeciej i nie ma umowy, typowo właściwa jest odpowiedzialność deliktowa.
Odpowiedzialność kontraktowa wymaga istnienia zobowiązania umownego między stronami. Przechodzień nie jest stroną umowy na remont elewacji, więc nie może oprzeć roszczenia na niewykonaniu kontraktu. Jego roszczenie dotyczy szkody z czynu niedozwolonego.
Nie. Odpowiedzialność karna zależy od tego, czy doszło do czynu zabronionego (np. przestępstwa lub wykroczenia). Niezależnie od tego poszkodowany może dochodzić naprawienia szkody w trybie cywilnym. W wielu kazusach egzaminacyjnych pytanie dotyczy właśnie reżimu cywilnego.
Odpowiedzialność porządkowa to konsekwencje w ramach stosunku pracy (np. za naruszenie organizacji i porządku pracy). Ma charakter wewnętrzny: pracownik–pracodawca. Nie jest to podstawa roszczeń osoby trzeciej o odszkodowanie za zniszczone mienie.
W ujęciu ogólnym analizuje się: powstanie szkody, zdarzenie (czyn/niedochowanie należytej ostrożności), związek przyczynowy między zdarzeniem a szkodą oraz – w wielu sytuacjach – winę. Na egzaminie zwykle wystarcza rozpoznanie, że szkoda powstała bez umowy z poszkodowanym.
Nie zawsze, ale musi wiarygodnie wykazać wartość szkody. Paragon ułatwia dowód, lecz mogą pomóc też inne dowody (np. zdjęcia, opis rzeczy, zeznania). W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest rozpoznanie podstawy odpowiedzialności, a nie szczegółowe postępowanie dowodowe.
To zależy od szczegółów relacji i przepisów o odpowiedzialności za osoby, którymi się posługujemy przy wykonywaniu czynności. W testach często upraszcza się kazus do wskazania reżimu (delikt), bez rozstrzygania, kto dokładnie finalnie zapłaci. W praktyce warto badać, kto organizował prace i kto ponosi ryzyko.
Najczęstszy błąd to wybór "kontraktowa" tylko dlatego, że sprawca jest "pracownikiem" na budowie. Kluczowe jest, czy poszkodowany był stroną umowy. Druga pułapka to wybór "karna", bo brzmi groźnie. Egzamin zwykle pyta o cywilne naprawienie szkody.
Ćwicz krótkie kazusy i zadawaj sobie dwa pytania: czy była umowa z poszkodowanym? oraz czy chodzi o odszkodowanie czy o sankcję?. Zrób fiszki z definicjami: delikt, kontrakt, karna, porządkowa. To szybko podnosi skuteczność w testach.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że odpowiedzialność deliktowa dotyczy szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym osobie trzeciej, z którą sprawcy nie łączy umowa.

Źródła:

  • Encyklopedia PWN: hasło "odpowiedzialność deliktowa" – https://encyklopedia.pwn.pl/ (wyszukiwanie hasła; dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Teksty jednolite podstawowych aktów prawa cywilnego (dział o czynach niedozwolonych) – lektura definicji i przesłanek
  • Materiały edukacyjne z podstaw prawa cywilnego dla szkół branżowych/technikum (odpowiedzialność deliktowa vs kontraktowa)
  • Zbiory kazusów z prawa cywilnego (krótkie stany faktyczne i kwalifikacja odpowiedzialności)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego